Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мемлекеттік қызмет көрсету бойынша
2021 жылғы есебі
Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне сәйкес әлеуметтік-еңбек саласындағы 45 қызмет түрінің 42-і (93%) электрондық түрде көрсетіледі, оның 21-і проактивті, яғни азаматтың қатысуынсыз автоматты түрде көрсетіледі.
2021 жылдың қорытындысы бойынша 12,6 млн. мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның ішінде 9,1 млн. электрондық қызмет (соның 467,5 мың проактивті түрде көрсетілген) немесе көрсетілген мемлекеттік қызметтердің жалпы санының 72% құрайды (2020 жылдың қорытындысымен салыстырғанда 11,5 млн. мемлекеттік қызмет, оның ішінде 6,7 млн. электрондық мемлекеттік қызмет (соның 259,0 мың проактивті түрде көрсетілген) немесе көрсетілген мемлекеттік қызметтердің жалпы санының 68,3%).
Жылдың қорытындысы бойынша Министрліктің ең талап етілетін мемлекеттік көрсетілетін қызметтерінің 5-ін атап өту қажет:
- «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшысы қаражатының түсуі және қозғалысы туралы ақпарат беру» (4,4 млн.);
- «Өтініш берушінің (отбасының) атаулы әлеуметтік көмек алушыларға тиесілігін растайтын ақпарат беру» (2,8 млн.);
- «Жұмыс іздеп жүрген адамдарды тіркеу» (630,0 мың);
- «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындау» (604,6 мың);
- «Жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысуға жолдама беру» (588,2 мың).
Министрлік көрсетілетін қызметтердің қағаз нысандары мен электрондық процестерін оңтайландыру мақсатында проактив пен электрондық форматқа ауыстыру жұмыстарын тұрақты түрде жүргізіп отыр. Осылайша, халыққа электрондық қызмет көрсетуді қамтуды ұлғайту мақсатында келесі іс-шаралар жүргізілді.
- «Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақыны тағайындау»;
- «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындау»;
- «Үйде күтім көрсету жағдайында арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге құжаттар ресімдеу»;
-«Медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге құжаттар ресімдеу»;
- «Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәлік беру».
2021 жылы басталған жұмыстарды жалғастыру үшін жобаның екінші кезеңінде 2022 жылдың ақпан айынан бастап тағы 14 қызмет түрі іске қосылды («Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлем тағайындау», «Жұмысынан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлем тағайындау», «Жерлеуге арналған біржолғы төлем тағайындау», «Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау», «Мүгедек баланы тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қорғаншыға (қамқоршыға) жәрдемақы тағайындау», «Жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау», «Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы тағайындау», «Мүгедектігі бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы тағайындау», ««Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларымен наградталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен наградталған көп балалы аналарға мемлекеттік жәрдемақыны тағайындау», «Банкроттық салдарынан таратылған заңды тұлғалар қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына келтірген зиянды өтеу жөніндегі төлемдерді капиталдандыру кезеңі аяқталғаннан кейін Қазақстан Республикасының азаматтарына ай сайынғы төлемдер түрінде әлеуметтік көмекті тағайындау», «Еңбекке қабілеттілігін жоғалту жағдайы бойынша әлеуметтік төлем тағайындау», «Көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақыны тағайындау»).
Мемлекеттік қызметтерді көрсетудің эксаумақтық қағидаты азаматтарға қай жерде орналасқанына қарамастан, республиканың кез келген халыққа қызмет көрсету орталығында жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызметтерді көрсетуге өтініш беруге мүмкіндік береді.
Бұл жоба Президенттің тапсырмасы аясында ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің отырысында іске асырылды. Жобаның негізгі мақсаты – мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін барынша қолайлы жағдай жасау, азаматтардың әртүрлі инстанциялар бойынша жүруін, қағазбастылықты және көрсетілетін қызметті берушілердің көрсетілетін қызметті алушылармен байланысын болдырмай, мүгедектікті белгілеу рәсімін оңайлату.
Өтініш беруші медициналық ұйымға жүгінеді, тексеруден өтеді. Медициналық тексеруден өткеннен кейін барлық деректер автоматты түрде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ақпараттық жүйесінен (бұдан әрі – ДСМ АЖ) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық жүйесіндегі (бұдан әрі-ЕХӘҚМ АЖ) медициналық – әлеуметтік сараптамаға жіберіледі.
Сараптамаға алынған деректер иесіздендірілген түрде келіп түсуі тиіс екенін атап өту қажет, бұл оның ашық және ашық болуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. ДСМ АЖ-дан алынған деректерді қарағаннан кейін сарапшылар қажетті әлеуметтік қызметтер мен техникалық оңалту құралдарының тізбесімен мүгедектіктің қандай да бір дәрежесін береді, бұл туралы өтініш берушіге медициналық ұйымдардың ақпараттық жүйелерінен СМС-хабарламалар арқылы хабарланады.
Медициналық құжаттарды сапасыз ресімдеудегі проблемалық мәселелерді болдырмау үшін (объективті мәртебесі куәландырылатын адамның жай-күйін толық көрсетпейтін, объективті, зертханалық-аспаптық деректердің шығарылған клиникалық диагнозға сәйкес келмеуі, анамнестикалық деректердің болмауы, медициналық құжаттарды қарау мүмкіндігінің болмауы және т.б.), сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі адамдардың құқықтарына қысым жасауды болдырмау мақсатында медициналық – әлеуметтік сараптамаға алғашқы және қайта жіберу кезінде сырттай куәландырудың пилоттық жобасына диагностикалық және функционалдық тексерулердің шамалы көлемін талап ететін нозологиялық нысандар енгізілді, олардың нақты тізбесімен тіркелген жері бойынша медициналық мекемелерде танысуға болады.
2021 жылдың қазанынан желтоқсанына дейін сырттай куәландыру бойынша барлығы – 2 976 өтінім жіберілді. 2022 жылы медициналық-әлеуметтік сараптамамен куәландырылған азаматтардың 20%-ын қамту жоспарлануда.
Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізудің сырттай форматы бойынша қызметті ілгерілету және танымал ету, рәсім жүргізу тәртібін түсіндіру шеңберінде ЕХӘҚМ бейнеролик дайындады және ЕХӘҚМ-нің ресми бетінде Facebook әлеуметтік желісінде орналастырылды.
- қысқа нөмірге 1414 – 1 132 981;
- livechat telegramegovkzbot2.0 мессенджерінде әлеуметтік-еңбек саласы мәселелері бойынша – 3 187 келіп түсті.
Телефон арқылы келіп түскен өтініштердің сипаты зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру мәселелері бойынша консультациялардың ең көп саны – 857 026 немесе барлық өтініштердің 75,6%-ын көрсетті. Абоненттердің негізгі сұрақтары зейнетақылар мен жәрдемақыларды тағайындау тәртібіне, жасына байланысты зейнетақы төлемдері, БЖЗҚ-дан базалық зейнетақы төлемдері, № 1, 2 тізімдер бойынша мемлекеттік арнайы жәрдемақылар, сондай-ақ мүгедектігі, асыраушысынан айырылу бойынша, көп балалы аналарға жәрдемақылар, бала тууы бойынша біржолғы төлемдер, бала бір жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты жәрдемақылар бойынша.
Көп балалы отбасыларға берілетін мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы мәселелері бойынша 57 536 өтініш немесе 5,0% түсті, оның ішінде жәрдемақыны есептеу тәртібі, тағайындау және аудару мерзімдері туралы сұрақтар бар.
Атаулы әлеуметтік көмек мәселелері 35 151 өтінішті немесе 3,1% құрады, бұл ретте көп жағдайда консультациялар отбасының жиынтық табысын есептеу және атаулы әлеуметтік көмек тағайындау тәртібін түсіндірумен байланысты.
Абоненттер жүгінетін негізгі мәселелер порталда ОТҚ қызметтерін алу және тапсырыс беру тәртібін, қызметтерді жеткізушілерді, жеке көмекшілерді тіркеуді, санаторлық-курорттық емдеуді алуды, есептілікті ұсыну тәртібі мен мерзімдерін қамтиды.
Еңбек қатынастары және жұмыспен қамтуға қатысты 20 707 өтініш (1,8%) келіп түсті. Байланыс орталығының операторлары еңбек шарттарын жасасуға және бұзуға, еңбекке ақы төлеуге, еңбек демалысын беруге, еңбек заңнамасы нормаларының сақталуына, жұмыссыз ретінде тіркелуге қатысты, сондай-ақ www.enbek.kz электрондық еңбек биржасы сайтында электрондық еңбек шарттарын тіркеу мәселелеріне қатысты консультациялар береді.
Зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу бойынша кеңес беру 12 айдағы өтініштер санының 0,3%-ын немесе 3 107 өтінішті құрады. Байланыс орталығының құзыретіне кірмейтін өзге өтініштер 8,9% немесе 100 394 өтінішті құрады. Әдетте, бұл тұрғылықты жері бойынша тіркеу, ЭЦҚ алу, жеке куәлік, паспорт, жылжымайтын мүлікті тіркеу, мамандандырылған ХҚКО-лардың жұмыс режимі, салықтар мен айыппұлдарды төлеу, жергілікті бюджеттен төлемдер және т.б. мәселелер.
Әлеуметтік қызметтер порталының функционалы мен техникалық қолдауы бойынша кеңес беру мақсатында «ЕРДО» АҚ базасында 1414 Бірыңғай байланыс орталығы арқылы тегін қызмет көрсететін байланыс орталығы құрылды.
Мүгедектігі бар тұлғаларға арналған әлеуметтік қызметтер порталының жұмысы бойынша 13 115 қызмет алушы мен жеткізушілер өтініш жасады, бұл барлық өтініштердің 1,2% құрады.