Медициналық – әлеуметтік сараптаманың
2026 жылдың 1-ші тоқсандағы
жұмыс қорытындысы
Жамбыл облысына төмендегі медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімдері қызмет көрсетеді:
-МӘС-ның бақылау және әдіснама бөлімі;
-4 жалпы МӘС бөлімдері.
Штат бойынша МӘС қызметкерлері-18 адам, жұмыс істеп жатқандары-17 (5 басшы, 12 бас маман), вакансия -1 орын (МӘС-ның бақылау және әдіснама бөлімінде бас маман орны); Барлық мамандар сырттай-проактивті куәландыруға қатысады.
Жамбыл облысы халқының саны - 1215892 (2025 ж. - 1222593).
Жамбыл облысында, бүгінгі таңда, «Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі» автоматтандырылған ақпараттық жүйесінен алынған мәліметке сәйкес, 31.03.2026 жылға тіркелді: барлығы 45946 мүгедектіггі бар адамдар тіркелген, оның ішінде ересек мүгедектігі бар адамдар саны - 39057 (1 топ - 4977 адам, 2 топ - 16357, 3 топ -17723) және 0-18 жас аралығындағы мүгедектігі бар балалар саны - 6889 (1929-ы - 7 жасқа дейінгілер, мүгедектігі бар 1 топтағы бала - 723, мүгедектігі бар 2 топтағы бала - 1417, мүгедектігі бар 3 топтағы бала - 2820). Қала бойынша мүгедектер саны - 19193 адам, ауыл тұрғындары - 26753. Жынысы бойынша - ер адамдар арасындағы мүгедектігі бар адамдар саны-26709 - 58,1%, әйелдер - 19237 адам - 41,9% құрайды. Облыс бойынша мүгедектіктің үлес салмағы - 3,6%.
Көрсетілген мемлекеттік қызмет.
МӘС бөлімдерімен «Мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айрылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау» мемлекеттік қызмет стандарты бойынша мемлекеттік қызмет көрсетілді:
2026 жылдың 1-ші тоқсанында барлығы 3378 мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның 1559-ы сырттай-проактивті- 46,1%, көзбе-көз-1819-53,9%.
2025 жылдың 1-ші тоқсанында барлығы 3684 мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның 1326-ы сырттай-проактивті- 36,0%, көзбе-көз-2358-64,0%.
.
Алғашқы мүгедектікке шығу.
2026 жылдың 1-ші тоқсанындағы мүгедектіктің негізгі көрсеткіштері: аталған уақытта барлығы 663 адам алғашқы рет мүгедектікке шықты (3 ай 2025 ж. – 640 адам), оның ішінде ересек адамдар 462 ( 3 ай 2025 ж. –461 адам), мүгедектігі бар балалар саны – 201 бала (3 ай 2025 ж. – 179 бала).
663 алғашқы мүгедектікке шыққан адамдардың ішінде-еңбекке қабілетті жастағы адамдар - 330-і – 49,7%, 201 балалар – 30,3% және зейнеткер жасындағы 132 адамдар – 20,0% құрады.
2025 жылдың 3 айында мүгедектіктің негізгі көрсеткіштері: аталған уақытта барлығы 652 адам алғашқы рет мүгедектікке шықты, оның ішінде ересек адамдар 461, мүгедектігі бар балалар саны – 179 бала .
Алғашқы рет мүгедектігі бар адамдар болып танылған 640 ересек адамдар ішінде жұмысқа жарамды жастағылары-324 адам-50,6% , ал 137 адам зейнеткер жасындағы-21,4%, мүгедектігі бар 0-18 жас аралығындағы балалар саны -179 бала -28,0% құрайды.
Ересектер және балалар арасындағы алғашқы мүгедектіктің абсолютті көрсеткіштері аудандар бойынша
|
п/п |
Аудандар/халық саны |
Қарқынды көрсеткіш |
2026 жылдың 3 айы |
|
|
Ересектер |
балалар |
|||
|
1 |
Байзақ-106518 |
5,3 |
38 |
19 |
|
2 |
Жамбыл-87729 |
3,7 |
22 |
11 |
|
3 |
Жуалы-52607 |
6,0 |
25 |
7 |
|
4 |
Сарысу-42852 |
6,3 |
16 |
11 |
|
5 |
Талас-46987 |
4,8 |
15 |
8 |
|
6 |
Меркі-87332 |
4,9 |
34 |
9 |
|
7 |
Т.Рысқұлов-65388 |
5,5 |
20 |
16 |
|
8 |
Қордай-155327 |
2,8 |
36 |
8 |
|
9 |
Мойынқұм-27177 |
3,3 |
9 |
0 |
|
10 |
Шу-104345 |
4,6 |
37 |
11 |
|
11 |
Тараз қаласы-439630 |
7,0 |
210 |
101 |
|
12 |
ОБЛЫС БОЙЫНША-1215892 |
5,4 |
462
|
201 |
Қарқынды көрсеткіш (интенсивный показатель).
2026 жылдың 3 айында 10.000 халыққа шаққандағы алғашқы мүгедектіктің қарқынды көрсеткіші – 5,4 оқиға. Республикалық көрсеткіш – 6,7.
2025 жылдың 3 айында 10.000 халыққа шаққандағы алғашқы мүгедектіктің қарқынды көрсеткіші – 5,3 оқиға.
Алғашқы мүгедектіктің топтық бөлінуі:
2025 жыл 3 ай (461 адам)
I топ – 104 адам (22,6 %)
II топ –249 адам (54,0%)
III топ – 108 адам (23,4%)
2026 жыл 3 ай (462 адам)
I топ – 98 адам (21,2%)
II топ – 249 адам (53,9%)
III топ –115 адам (24,9%)
Алғашқы мүгедектік топтарының ауырлау дәрежесі (степень тяжести):
2025 жыл 3 ай – 76,5;
2026 жыл 3 ай – 75,1 ;
Алғашқы мүгедектіктің нозологиялық құрамы ересектер арасында:
1-ші орынға шықты – қатерлі ісіктер - 156 адам – 33,7% (3 ай 2025 ж. – 161 адам – 34,9%);
2-ші орынға жүрек-қан тамырлары сырқаттары – 115 адамды құрады – 24,8% (3 ай 2025 ж. -104 адам – 22,5%).
3-ші орында - психикалық бұзылулар және мінез-құлқының бұзылуы -41 адам – 8,9% (3 ай 2025 ж. - 45 адам – 9,7%).
4-ші орында- түрлі жарақаттар - 32 адам – 6,9% (3 ай 2025 ж. - 38 адам – 8,2%).
5-ші орында- дәнекер тіннің, сүйек-бұлшық ет жүйесінің аурулары- 27 адам – 5,8% (3 ай 2025 ж. - 21 адам – 4,5%).
Ересектер арасында алғашқы мүгедектікке шыққан
сырқаттардың нозологиялық түрлері
|
Сырқаттардың нозологиялық түрлері |
2025 ж 3 айы |
2026 ж 3 ай |
||
|
Абс. |
% |
Абс. |
% |
|
|
Барлығы: |
461 |
100 |
462 |
100 |
|
Туберкулез |
3 |
0,6 |
5 |
1,0 |
|
Қатерлі ісіктер |
161 |
34,9 |
156 |
33,7 |
|
Эндокриндік аурулар |
9 |
1,9 |
8 |
1,7 |
|
Психиканың және мінез-құлқының бұзылуы |
45 |
9,7 |
41 |
8,9 |
|
Нерв жүйесі аурулары |
12 |
2,6 |
14 |
3,0 |
|
Көз сырқаттар |
20 |
4,3 |
19 |
4,1 |
|
Құлақ аурулары |
8 |
1,7 |
6 |
1,3 |
|
Жүрек-қан тамырлары аурулары |
104 |
22,5 |
115 |
24,8 |
|
Тыныс алу жолдарының сырқаттары |
4 |
0,8 |
4 |
0,8 |
|
Ас қорыту ағзасының аурулары |
9 |
1,9 |
4 |
0,8 |
|
Сүйек-бүлшық ет аурулары. |
21 |
4,5 |
27 |
5,8 |
|
Несеп шығару жолдары және бүйрек аурулары |
18 |
3,9 |
22 |
4,7 |
|
Жарақаттар |
38 |
8,2 |
32 |
6,9 |
|
Кәсіби сырқаттар |
1 |
0,2 |
0 |
0 |
|
Ионды сәуле әсерінің салдарынан |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Адамның иммун тапшылығы вирусынан туындаған ауру |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Басқа сырқаттар тобы |
8 |
1,7 |
9 |
1,9 |
0-18 жастағы балалардың алғашқы мүгедектікке шығу.
2025 жыл 3 айы –179 бала
2026 жыл 3 айы – 201 бала
Балалар арасында 2026 жылдың 3 айында алдыңғы жылмен салыстырғанда , алғашқы мүгедекке шығу 22 балаға өсіп отыр.
Алғашқы мүгедектіктің нозологиялық құрамы балалар арасында:
1 орында – психикалық бұзылулар және мінез-құлқының бұзылуы -76 бала – 37,8 % ( 3 ай 2025 ж. -69 бала – 38,4%).
2 орында –- нерв жүйесі аурулары 42 бала – 20.8%, (3 ай 2025 ж – 25 бала – 13,9%).
3-ші орында –- туа біткен аурулар 32 бала – 15,9% (3 ай 2025 ж. - 38 бала – 21,2%).
4-ші орында- эндокриндік аурулар - 12 адам – 5,9% (3 ай 2025 ж. - 10 адам – 5,6%).
5-ші орында- қатерлі ісіктер-7 адам – 3,4% ( 3 ай 2025 ж. - 7 адам – 3,9%).
2025 жылдың осы мезгілімен салыстырғанда, 2026 жылдың 3 айында облысымызда балалар арасында туа біткен аурулар бойынша алғашқы мүгедектікке шығу 6 балаға, нерв жүйесі аурулары 17 балаға, психикалық бұзылулар және мінез-құлқының бұзылуы-7 өскен.
Мүгедектік топтың ауырлауына жүрек-қан тамырлары сырқаттарының асқынулары, инсульт,инфарктар және қатерлі ісік ауруларының үдеуі (прогрессирование) әкеліп отыр.
Ал балалар арасында психикалық бұзылулар және мінез-құлықтың бұзылуы бойынша алғашқы мүгедектікке шығу бірінші орында тұр. (проактивті сырттай куәландырудан өткендер).
Ересектер мен балалар арасындағы толық, жартылай оңалту және мүгедектік топтың ауырлау көрсеткіштері
|
п/п |
МӘС бөлімдері |
2026 жылдың 3 айы (2025 ж 3 айы) |
||
|
Толық оңалту % |
Жартылай оңалту % |
Мүгедектік топтың ауырлауы % |
||
|
1 |
№1 МӘС |
3,5 (3,7) |
9,8 (14,2) |
8,1 (6,1) |
|
2 |
№2 МӘС |
4,7 (5,1) |
11,7 (12,9) |
6,2 (4,7) |
|
3 |
№3 МӘС |
5,0 (6,3) |
5,8 (11,3) |
6,1 (5,7) |
|
4 |
№4 МӘС |
4,8 (5,9) |
11,5 (11,3) |
6,6 (4,7) |
|
5 |
Облыс бойынша |
4,5 (5,3) |
9,5 (12,1) |
6,8 (5,3) |
|
6 |
Республика бойынша |
6,9 |
13,7 |
5,8 |
Қайта куәландыру қорытындысы
2026 жылдың 3 айында жалпы толық оңалтылғандар саны – 107 адамды құрады – 4,5 %, оның 88 адамы ересектер (4,9%), балалар – 19 (3,2%).
2025 жылдың 3 айында барлығы 144 (5,3%) адам толық оңалтылды, есектер арасында толық оңалту көрсеткіші – 110 адам болған болатын (5,3%). Балалар арасында бұл көрсеткіш – 34 бала (4,5%).
2026 жылдың 3 айында – барлығы 90 (9,5%) мүгедектің топтары жеңіл топтарға ауыстырылды (2025 ж. 3 айы -4121 адам-12,1%),
2025 жылдың 3 айында – барлығы 121 (12,1%) мүгедектің топтары жеңіл топтарға ауыстырылды .
2026 жылдың 3 айында 142 адам-6.8% (2025 ж. 3 айы- 126 адам-5.3%).
2025 жылдың 3 айында -126 адам-5.3%.
Мүгедектік топтың ауырлауына жүрек-қан тамырлары сырқаттарының асқынулары, инсульт, инфарктар және қатерлі ісік ауруларының үдеуі.
Сырттай-проактивті куәландыру.
2026 жылдың 3 айында 1559-ы сырттай пилоттық қызмет алғандар-46.1%;
2025 жылдың 3 айында 1326-ы сырттай пилоттық қызмет алғандар-36,0%;
Негізсіз 031/е нысандары.
2026 жылдың 3 айында- медицина ұйымынан 20 адамға негізсіз 031/е қорытындысы рәсімделген: 18-і сырттай куәландыруға негізсіз жіберілгендер-90,0%, көзбе-көз куәландыруға жолданғандары-2 адам-10,0%.
2025 жылдың 3 айында- медицина ұйымынан 22 адамға негізсіз 031/е қорытындысы рәсімделген: 12-сі сырттай куәландыруға негізсіз жіберілгендер-54,6%, көзбе-көз куәландыруға жолданғандары-10 адам-45,4%.
Жыл сайынғы негізсіз жолдамалар саны азайып келеді, ол медицина ұйымдарының мамандарына тұрақты семинарлар, түсініктеме жұмыстарының жүргізілуі нәтижесі және медицина ұйымдарының ДКК төрайымдарының жауапкершіліктерінің артып келетінін көрсетеді.
Медициналық және фармацевтикалық бақылау Комитетінің Жамбыл облысы бойынша департаментіне көзбе-көз куәландырудан өткен 2 негізсіз жолдамаларына тексеру жүргізу туралы 2 ақаулық хаттар жолданды, оның 1-не жауап алынды және медицина ұйымының мамандарына тәртіптік жаза қолданылған, 1 негізсіз жолдама тексеру барысында, жауап келген жоқ.
МӘС-ның әдіснама және бақылау бөлімінің жұмысы.
Бастапқы МӘС бөлімдерінің сараптамалық қорытындыларына шағымданған 81 адамның 14-де шешім өзгертілді-17,2%.
МӘС-ның әдіснама және бақылау бөлімі-7 адамды бақылау бойынша қарады. 1 адамның сараптамалық шешімі өзгертілді-14,2%.
«Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі» автоматтандырылған ақпараттық жүйесінен алынған мәліметке сәйкес, 2026 жылдың 1-ші тоқсанында МӘС әдіснама және бақылау бөлімімен барлығы 2180 сараптама шешімдері тексерілді ( 663 алғашқы актінің -508-і тексерілді-76,6%, 2668 қайталама актінің-1672-сі тексерілді-62,7%).
Медициналық-әлеуметтік сараптау бөлімдерінің тарапынан алғашқы мүгедектікке шыққан, қайта куәландіруден өткен науқастардың медициналық істеріне бақылау жүргізіліп жатыр. Бастапқы МӘС бөлімдеріне консультациялық көмектер көрсетіледі.
Қалалық және аудандық медина ұйымдарында 14 семинар өткізілді. Бұқаралық ақпаратта барлығы 3 мақала жарық көрді, облыстық радио эфирінде –2, веб-сайт-1. Сонымен қатар, zhambyl.enbek.gov.kz/, www.instagram.com/zhambyl.enbek.kz/ әлеуметтік желілеріне, департаменттің веб-сайтына да ақпараттар орналастырылып тұрады.
2026 жылдың 3 айында МӘС-ның әдіснама және бақылау бөліміне барлығы 2532 өтініштер, тапсырмалар, сұраныс хаттар келіп түсті, оның барлығы уақытылы қаралды, мемлекеттік тілде іс-қағаздарының шығыс деңгейі -100 % пайызды құрады.
.