Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері туралы жарияланымдарды талдау

10.02.2026 ж. бастап 01.09.2026 ж. дейінгі кезең үшін талдамалық анықтама

"Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті" РММ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау.

 


02.09.2026 жыл

 

ҚР " Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы "Заңының 22-бабы 1-тармағын және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің 01.09.2026 ж. тапсырмасын орындау үшін құрамында: Р. К. Ахметова - зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру бөлімінің басшысы (басшылық, үйлестіру және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу және жұмыс нәтижелері үшін жауапкершілік), Омарова А. А. - медициналық - әлеуметтік сараптаманың әдіснамасы және бақылау бөлімінің басшысы; Ақынтаев Н.Е. - Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы бақылау бөлімінің басшысы, Г. К. Әбілмажинова - Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы бақылау бөлімінің бас маманы "Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті" РММ (бұдан әрі-Департамент) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізді).

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында мынадай нормативтік-құқықтық актілер басшылыққа алынды:

Қазақстан Республикасының Конституциясы;
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"заң;
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидалары;
өзге де құқықтық актілер.

Талдау объектісі - "Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті"РММ.

Талдау жүргізуге жауапты тұлға-Р. К. Ахметова (сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне және жұмыс нәтижелеріне ішкі талдау жүргізуге басшылық, үйлестіру және жауапкершілік жүктелген тұлға).

Талдау жүргізуге тартылған өзге тұлғалар тартылған жоқ.

Талдау жүргізу мерзімі-2026 жылғы 31 тамыздан 2026 жылғы 2 қыркүйекке дейін.

Талдау жүргізу үшін ақпарат жинауға және ұсынуға жауапты тұлғалар - Р. К. Ахметова-зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру бөлімінің басшысы (сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу және жұмыс нәтижелері үшін басшылық, үйлестіру және жауапкершілік жүктелген тұлға), А. А. Омарова - медициналық - әлеуметтік сараптаманың әдіснамасы және бақылау бөлімінің басшысы; Н. АқынтаевЕ. - Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы бақылау бөлімінің басшысы, Г.К. Әбілмажинова - Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы бақылау бөлімінің бас маманы.

Талдау кезеңділігі-жылына 1 рет.

"Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті" РММ талданатын объект туралы мәліметтер: ШҚО, Өскемен қ., Белинский к-сі, 32.

Ішкі талдау: Департаменттің қызметін қозғайтын ұйымдық - басқару қызметіндегі және нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бағыты бойынша жүргізілді (ҚР Кәсіпкерлік Кодексі, "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" ҚР Кодексі, ҚР Әлеуметтік кодексі, Премьер-Министр орынбасарының бұйрығы - "Мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін, жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешімді есептеу (айқындау), тағайындау, жүзеге асыру, тоқтата тұру, қайта есептеу, қайта бастау, тоқтату және қайта қарау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 22 маусымдағы № 232 бұйрығы- Министр - "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 260 бұйрығы, "тууға арналған мемлекеттік жәрдемақыны, күтім бойынша жәрдемақыны, жәрдемақыны тағайындау және төлеуді жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 24 мамырдағы № 169 Бұйрығы көп балалы отбасыларға берілетін жәрдемақылар", Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 31 мамырдағы № 192 Бұйрығы"Арнаулы мемлекеттік жәрдемақыны тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы "Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі орынбасарының - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 9 маусымдағы № 215" анасына немесе әкесіне, бала асырап алушыға, қорғаншыға (қамқоршыға) тағайындалатын және төленетін мемлекеттік жәрдемақыны тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы " бұйрығы, мүгедектігі бар баланы (мүгедектігі бар балаларды) тәрбиелеп отырған адамдарға берілетін мемлекеттік жәрдемақы", Премьер-Министр орынбасарының бұйрығы - Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 27 маусымдағы № 257 "Мүгедектігі бойынша және асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыларды тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешімді есептеу (айқындау), тағайындау, төлеу, тоқтата тұру, қайта есептеу, қайта бастау, тоқтату және қайта қарау қағидаларын бекіту туралы", министрдің бұйрығы "тағайындау, жүзеге асыру, тоқтата тұру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 25 желтоқсандағы № 521, арнаулы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы төлеуді қайта бастау және тоқтату " және өзге де нормативтік актілер).

Департаменттің қолданылатын құқықтық актілері мен ішкі құжаттарының сыбайлас жемқорлық нормаларының, сондай-ақ құқықтық актілер ережелерінің қайшылықтарының, жекелеген құқықтық актілер, сол не сабақтас құқықтық қатынастарды реттейтін ішкі құжаттар арасындағы сәйкессіздіктер мен қайшылықтардың, Департамент лауазымды адамдарының құқық қолдану қызметі және өз өкілеттіктерін жүзеге асыру процесінде туындайтын қайшылықтардың болуы анықталған жоқ.

Сыбайлас жемқорлық факторларының алдын алу және жедел әрекет ету мақсатында Департаментте сенім телефоны жұмыс істейді (52-55-38). Департамент ғимаратында көрнекті және қолжетімді жерде лауазымды тұлғалардың заңсыз әрекеттеріне азаматтардың өтініштері мен өтініштері үшін жәшік орнатылған. Департаменттің қоғамдық орындарында және МӘС бөлімдерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мақсатында ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Агенттігінің ШҚО бойынша департаменті арнайы дайындаған пара бергені және пара алғаны үшін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік туралы хабарландырулар, сыбайлас жемқорлық фактілері туралы хабарлар және департаменттің интернет-ресурсында көтермелеу шаралары туралы бейнероликтер ілінді сыбайлас жемқорлық. Департаменттің ресми сайтында gov.kz "қызмет бағыты" бөлімінде Департаменттің сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі туралы ақпарат орналастырылған.

Ішкі талдау жүргізу барысында Департаменттің, бөлімдердің қызметін қозғайтын құқықтық актілер, департаментке қатысты бұрын мемлекеттік органдар жүргізген тексерулердің нәтижелері, бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланымдар, Департаментке келіп түскен жеке және заңды тұлғалардың өтініштері, сот актілері, мемлекеттік қызмет алушыларға сауалнама жүргізу нәтижелері зерделенді.

Персоналды басқару желісі бойынша, оның ішінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдарды айқындау.

Мемлекеттік әкімшілік лауазымға орналасу Мемлекеттік қызмет туралы заңнама нормаларына сәйкес конкурстық негізде жүзеге асырылады. Конкурс өткізу кезінде хабарландырулар орталық мемлекеттік органның, мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның және департаменттің интернет-ресурстарында орналастырылады.

Барлық мемлекеттік қызметшілер атқаратын лауазымына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келеді. Белгіленген кестеге сәйкес қызметкерлерді оқыту, біліктілігін арттыру мерзімдері мен тәртібі. Еңбек тәртібін бұзу және мемлекеттік қызметте шектеулерді сақтауды бұзу фактілері тіркелген жоқ.

Талданып отырған кезеңде бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық, қылмыстық қылмыс жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау фактілері, мүдделер қақтығысы фактілері тіркелмеген. Кадрлардың жиі ауысуы анықталмады, кадрлардың ауысуы негізінен басқа қалаға көшу және зейнеткерлік жасқа жету себебінен.

Мемлекеттік қызметшілердің жеке істерін тексеру кезінде жақын туыстары, жұбайлары, жекжаттары атқаратын лауазымға тікелей бағыныстағы мемлекеттік лауазымға орналасу фактілері анықталған жоқ. 1-қосымшаға сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау қорытындылары бойынша айқындалған сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдардың тізбесі.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері қарастырылмайды.

Мүдделер қақтығысын реттеу желісі бойынша.

Департаментке келіп түскен барлық хат-хабарлар "Documentolog", "азаматтардың барлық өтініштерін қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасы" бағдарламасы арқылы электрондық форматта тіркеледі және келіп түскен күні басшылыққа қарау үшін беріледі. Өтініштерді қарау кезінде ҚР Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің нормалары сақталады.

Лауазымдық міндеттерінде мүдделер қақтығысын тудыратын нормалар анықталған жоқ.

Семинарларда қызметкерлерге туындаған мүдделер қақтығысы немесе оның туындау мүмкіндігі туралы өзінің тікелей басшысын немесе Мемлекеттік орган басшылығын жазбаша нысанда хабардар ету міндеті туралы жеткізіледі. Департаментте Әдеп жөніндегі Уәкіл институты жұмыс істейді, оның функциялары Департаменттің мемлекеттік қызметшісіне жүктелген.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері қарастырылмайды.

Мемлекеттік қызмет көрсету желісі бойынша:

Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру бөлімі

ҚР цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м. а. "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізілімін бекіту туралы" 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығына ("әлеуметтік-еңбек саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28.04. №279 бұйрығына және басқа да қолданыстағыларға сәйкес НҚА мемлекеттік қызметтің 14 түрі бойынша стандарттар мен регламенттерді бекітті) бөлім халыққа мемлекеттік қызметтің 16 түрін көрсетуді жүргізеді:

1)"жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау";

2)"мемлекеттік базалық зейнетақы төлемін тағайындау";

3)"Мүгедектігі бойынша Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы тағайындау";

4) "асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы тағайындау";

5) "мемлекеттік арнаулы жәрдемақылар тағайындау".

6)"бала тууға және бала күтімі бойынша жәрдемақы тағайындау";

7)"арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау".

8)"мүгедек баланы тәрбиелеп отырған анасына немесе әкесіне, бала асырап алушыға, қорғаншыға (қамқоршыға) жәрдемақы тағайындау";

9)"жерлеуге біржолғы төлем тағайындау";

10)"банкроттық салдарынан таратылған заңды тұлғалардың қызметкерлердің өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиянды өтеу жөніндегі төлемдерді капиталдандыру кезеңі аяқталғаннан кейін Қазақстан Республикасының азаматтарына ай сайынғы төлемдер түрінде әлеуметтік көмек тағайындау";

11) "инфляция деңгейін ескере отырып, нақты енгізілген міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының сомасы мен зейнетақы жинақтарының сомасы арасындағы айырманы төлеу";

12) "" Алтын алқа"," Күміс алқа "алқаларымен наградталған немесе бұрын" Батыр ана "атағын алған, I және II дәрежелі" Ана даңқы"ордендерімен наградталған көп балалы аналарға мемлекеттік жәрдемақы тағайындау";

13) "көп балалы отбасына жәрдемақы тағайындау";

14)"1-топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасауды жүзеге асыратын адамға жәрдемақы тағайындау";

15) "арнаулы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы тағайындау";

16)"жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарына ақшалай өтемақы төлеу".

Банкроттық салдарынан таратылған заңды тұлғалардың қызметкерлерге өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды өтеу бойынша ай сайынғы төлемдер түріндегі зейнетақыларды, жәрдемақыларды, әлеуметтік төлемдерді және әлеуметтік көмекті тағайындау жөніндегі мемлекеттік қызметтер "E-Макет" ААЖ арқылы электрондық форматта жүргізіледі, бұл департамент қызметкерлерінің өтініш берушілермен тікелей өзара іс-қимыл жасау қажеттілігін болдырмайды.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері қарастырылмайды.

Медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімдері

"Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Премьер - Министрінің орынбасары-Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 260 бұйрығына сәйкес бөлімдер халыққа "мүгедектікті және/немесе еңбекке қабілеттілігінен айрылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау"мемлекеттік қызмет көрсетуді жүргізеді.

Мемлекеттік қызмет (мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айрылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау) мемлекеттік қызмет алушылармен тікелей байланыс (сырттай және сырттай проактивті куәландырудан басқа) жолымен көрсетілуіне байланысты, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелінің туындау мүмкіндігін болжауға мүмкіндік береді.

Қызметкерлердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы тиісінше орындауын бақылау мақсатында медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімдерінде 24/7 бейнебақылау камералары орнатылып, жұмыс істеуде. Сыбайлас жемқорлық факторларын анықтау және оларды кейіннен жою мақсатында қызмет алушылар арасында сауалнама жалғасуда. Сауалнамалар күту орындарында қызмет алушылар үшін қолжетімді жерде орналастырылған. Сауалнама нәтижелерін басшы мен басшының орынбасары апта сайын қарайды.

Сыртқы әлеуметтік жарнама арқылы қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мақсатында департаменттің және МӘС бөлімдерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі ақпараттық материалдар, пара бергені және пара алғаны үшін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік туралы хабарландырулар және сыбайлас жемқорлық фактілері туралы хабарлар үшін көтермелеу шаралары ілінді. ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Агенттігінің ШҚО бойынша департаменті дайындаған.

Талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық фактілерінің болуы қаралмайды.

Бақылау функцияларын іске асыру желісі бойынша:

Тексерулер Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің талаптарына сәйкес, атап айтқанда, бекітілген тізім негізінде бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау және қадағалау, прокуратура органдарының, Комитеттің тапсырмасы бойынша жеке және заңды тұлғалардың өтініштері негізінде жоспардан тыс тексерулер жүргізіледі.

Тексеруге жататын талаптардың тармақтары көрсетілген тексеру парағы тексеру орнына келген кезде ұсынылады. Жүргізілген талдау қорытындысы бойынша тексеру парақтарын толық толтырмау, хабарлама мерзімдерін сақтамау, заңсыз тоқтату, әкімшілік жауапкершілікке тарту анықталған жоқ. Өтініштерде көрсетілген мәселелер толық көлемде қаралды.

Тексеруді тағайындау туралы Акт тексеру басталғанға дейін Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органда электрондық нысанда Бірыңғай тексеру жүйесінде (БЖТ) тіркеледі.

Құқықтық статистикалық ақпараттың тұтастығын, объективтілігін, дұрыстығын және жеткіліктілігін қамтамасыз ету мақсатында белгіленген мерзімдерде құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органмен тексерулер тағайындау туралы актілерді тіркеу, Әкімшілік құқық бұзушылықтарды және оларды жасаған адамдарды есепке алу бойынша салыстырып тексеру жүргізіледі.

Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы бақылау бөлімінің қызметінде бақылау субъектісімен тікелей байланыс бар, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелінің туындау мүмкіндігін болжауға мүмкіндік береді.

Талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық фактілерінің болуы қаралмайды.

Бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі жұмысты ұйымдастыру).

Департаменттің әдеп жөніндегі уәкілі ай сайын қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу тақырыптары бойынша семинарлар өткізеді, медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімдерінің көшпелі отырыстарында азаматтарды қабылдайды.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту мақсатында жұмыс тобы "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"Қазақстан Республикасы Заңының негізгі қағидаттарын сақтай отырып, бөлімдердің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау, бөлімдердің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау жөніндегі жұмысты жалғастыруы қажет.

Бөлімдердің қызметіне тұрақты ішкі бақылау жүргізу. жоғары сыбайлас жемқорлық тәуекелі аймағындағы адамдар. Ұжымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті, сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілікті қалыптастыру мақсатында семинарлар, кеңестер өткізуді жалғастыру.

Ұсынымдар: сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту мақсатында жұмыс тобы "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес негізгі қағидаттарды сақтай отырып, бөлімдердің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау, бөлімдердің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау жөніндегі жұмысты жалғастыруы қажет.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелі жоғары аймақтағы бөлімдердің қызметіне тұрақты ішкі бақылау жүргізу. Ұжымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті, сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілікті қалыптастыру мақсатында семинарлар, кеңестер өткізуді жалғастыру.

Ұсынымды іске асыру мерзімі: сәйкесінше 12 айда 1 рет.

 

Келісілді:

Омарова А.А.

 

Ақынтаев Н.Е.

 

Абилмажинова Г.К.  

 

 

Зейнетақы бөлімінің басшысы

 және әлеуметтік қамсыздандыру

 Ахметова Р.К.

(сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу және жұмыс нәтижелері үшін басшылық, үйлестіру және жауапкершілік жүктелетін тұлға)

 

Талдамалық анықтама
Дата публикации
09 октября 2026