Қазақстанда Өнімді жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған "Еңбек" мемлекеттік бағдарламасы бірнеше жылдан бері іске асырылып келеді. Осы уақыт ішінде бағдарлама қандай жүйелі мәселелерді шешуге көмектесті, оның жекелеген бағыттары қаншалықты тиімді болды, біздің елімізде жұмыспен қамтылғандар мен жұмыссыздар саны аз болды ма – осы және басқа да сұрақтарға үлкен сұхбатында NUR.KZ оған ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Біржан Нұрымбетов жауап берді.
- "Еңбек" бағдарламасын іске асыру кезінде Қазақстандағы жұмыссыздық мәселесін жаһандық деңгейде шешу мүмкін болды ма? Бағдарлама бұған қандай үлес қосты?
- Бастау үшін сәл құрғақ Статистика. Осы 3 жыл 10 ай ішінде осы бағдарламаға 2,4 млн адам қатысты. Оның ішінде 1,3 млн қазақстандыққа тұрақты жұмысқа орналасуға көмектестік. 400 мыңнан астам адам оқытудан өтті – бұл қысқа мерзімді кәсіптік курстар және кәсіпкерлік негіздері бойынша курстар. 580 мыңға жуық адам уақытша жұмыспен қамтылды, олардың жалақысын мемлекет субсидиялады – әлеуметтік жұмыс орындары, жастар практикасы, қоғамдық жұмыстар туралы сөз болды. Бағдарлама 122 мың адамның кәсіпкерлік бастамаларын қолдады. адам-олар несиелер мен гранттар алып, өз ісін ашып, қосымша 45 мың жұмыс орнын құрды. Бұл Үлкен сандар.
Егер бағдарламаның макрокөрсеткіштері – индикаторлары туралы айтатын болсақ, алғашқы үш жылда бағдарламаның арқасында жұмыссыздар саны 11% - ға азайды. Бірақ 2020 жылы пандемия өз түзетулерін жасады – жұмыссыздық деңгейі аздап өсті - 5% дейін. Өзін-өзі өнімсіз жұмыспен қамтығандардың үлесі 40% - ға азайды. Тек негізгі мектеп білімі бар еңбек ресурстары бар, олардың үлесі 2 есеге – 48% - ға азайды. Соңғысы-кәсіпкерлік бастамаларды қолдау есебінен "Еңбек" бағдарламасының Шағын және орта бизнес саласындағы жұмыспен қамтудың өсуіне қосқан үлесі 11% - ды құрады. Мұның бәрі сандар. Бірақ қазір ойланайық. "Еңбек" бағдарламасына күмәнмен қарайтын және осы бағдарламаның рөлі мен үлесін жете бағаламайтын жекелеген сарапшылар бар екені құпия емес.