Қазақстанда зейнетақы жыл сайын көтеріле ме?
Иә. Қазақстанда зейнетақы төлемдері жыл сайын заңнамаға сәйкес қайта қаралады және арттырылады. Алайда мынаны түсіну маңызды: зейнетақы бірыңғай тіркелген сома болып табылмайды - ол бірнеше бөліктен тұрады және оларды арттыру тетігі ерекшеленеді.
Оның мөлшері зейнетақы жүйесіне қатысу өтіліне тікелей байланысты.
2026 жылдан бастап зейнетақы жүйесіне қатысу өтілі 10 жыл және одан аз болған кезде не ол болмаған кезде базалық төлем ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70% -ын құрайды. 10 жылдан астам жұмыс өтілінің әрбір толық жылы үшін төлем тағы 2% -ға ұлғаяды, бірақ заңнамада белгіленген шектен аспайды.
Осылайша, зейнетақы жүйесіне қатысу өтілі неғұрлым көп болса, базалық зейнетақы төлемінің мөлшері соғұрлым жоғары болады.
2, Жасына байланысты зейнетақы төлемі (ортақ зейнетақы)
Оның көлемі ең алдымен:
* 1998 жылғы 1 қаңтардағы жұмыс өтілі;
* есептелетін кезеңдегі орташа айлық табыс.
Бұл ретте ынтымақты зейнетақы төлемдері жыл сайын республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген мөлшерде арттырылады.
Мысалы, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жасына байланысты зейнетақы төлемдері алатын мөлшерден 10% -ға арттырылды.
3, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) төлемдер
Зейнетақының бұл бөлігі азаматтың зейнетақы жинақтары есебінен қалыптасады.
Оның көлемі:
* зейнетақы жинақтарының сомасы;
* зейнетақы жарналарының тұрақтылығы мен ұзақтығы;
* аударылатын жарналар мөлшері;
* инвестициялық кіріс.
БЖЗҚ-дан төлемдер үшін индекстеудің жеке тәртібі қолданылады.
Неге зейнеткерлердің зейнетақысы әртүрлі?
Себебі әрбір азаматты зейнетақымен қамсыздандыру мөлшері жеке есептеледі.
Қорытынды өлшемге:
еңбек өтілі;
зейнетақы жүйесіне қатысу өтілі;
есептелетін кезеңдегі орташа айлық табыс;
зейнетақы аударымдарының мөлшері мен ұзақтығы;
БЖЗҚ-дағы жинақ ақша сомасы және инвестициялық кіріс;
тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленетін көрсеткіштер.
Маңызды: жыл сайын зейнетақыны арттыру оның барлық құрамдас бөліктері бірдей ұлғаяды дегенді білдірмейді. Зейнетақымен қамсыздандырудың әрбір бөлігінің есептеу және индекстеу тәртібі бар.