Отчет по государственному контролю
в области гражданской обороны по итогам
Азаматтық қорғаныс саласындағы мемлекеттік бақылау туралы
2024 жылдың қорытындысы бойынша есебі
1-бөлім. Жоспарлау және есепке алу
Жергілікті атқарушы органдардың қаулыларымен азаматтық қорғаныс топтарына (бұдан әрі - АҚ) 40 қала (ерекше топқа - 3; 1-ші - 2; 2-ші - 8; 3-ші - 27), АҚ бойынша санаттарына 1 843 ұйым жатқызылды.
2024 жылы бақылаудағы субъектілердің саны 4 877 (ОАО-19, ЖАО-230, СҰ-1 843, АҚҚ-2 271, жаппай демалу орындары-514) құрайды.
2024 жылы 237 субъектіге қатысты бару арқылы субъектілеріне профилактикалық бақылау жүргізу жоспарланған (1 жартыжылдық – 147,
2 жартыжылдық - 91). Субъектілердің ең көп саны Ақтөбе және СҚО-да (31) облыстарында жоспарланған болатын.
Анықтама: АҚ бойынша санаттарға жатқызылған 134 ұйым, базасында АҚ қызметтері құрылған 97 ұйым, 6 жағажай.
АҚжӘБК «Азаматтық қорғау туралы» ҚР Заңының 37-1-бабында айқындалған мемлекеттік органдарды тексерудің жаңа тәртібін әзірледі. Толықтыру «Бизнесті жүргізу мәселелері бойынша» ҚР Заңы шеңберінде жүзеге асырылды. Осыған байланысты 2 жартыжылдыққа мерзімді тексерулер жоспары жасалып, 134 субъектіні тексеру жоспарланған (АҚжӘБК – 14, өңірлер – 120).
2-бөлім. Профилактикалық бақылау
2024 жылдың қорытындысы бойынша кәсіпкерлік субъектілерінің профилактикалық бақылау 100% - ға орындалып, жоспарланған субъектілердің 96% қатысты жүргізілді (237-ден 227-і), жүргізілмеген профилактикалық бақылаудың 4%-ы объективті себептер бойынша алынған 9 тексеруді құрайды, 1 объективті емес себеппен алынған (СҚО, Петропавл автовокзалы).
Объективті себептер бойынша алынған 9 субъектінің (субъектіні тарату, қызметін тоқтата тұру, банкроттық) 3-тен СҚО және Атырау облыстарында және
1-ден Қарағанды, Қызылорда және Түркістан облыстарында.
Объективті емес себеппен алынған 1 тексеру бойынша жауапты инспектор
(м-р Махметов) «сөгіс» тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Профилактикалық бақылау барысында 3 068 бұзушылық анықталды
(1996 - өрескел, 753 - елеулі және 319 - елеусіз) және 226 ұйғарым енгізілді, бұл тексерілген субъектілердің 99.6% (227-ден 226) АҚ саласында заң бұзушылықтар бар екенін көрсетеді.
Тексерілген субъектілердің бірі Алматы облысында бұзушылықсыз жұмыс істейді («Қапшағай аймағының газ желілері» ЖШС - АҚ бойынша санатқа жатқызылған ұйым). Субъект тексеру парағының талаптарына сәйкес келеді, атап айтқанда, АҚ мүлкі бар болған жағдайда (ЖҚҚ (АГ-7, ) – 7 дана, қызметкерлер саны – 10 адам болған кезде АҚ Объектілік құрылымы, медициналық мүлік, байланыс құралдары), құлақтандырудың жұмыс жүйесі, бекітілген инженерлік техника, АҚ құралымдарының мүлкі. Жоспарлау құжаттары қолданыстағы заңнаманың талаптарына сәйкес келеді.
2024 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік органдарды мерзімді тексеру 100% - ға аяқталды (134-тен 134).
Тексеру барысында 2 010 бұзушылық анықталды және анықталған бұзушылықтарды жоюдың белгіленген мерзімдерімен 132 қорытынды енгізілді, бұл тексерілген субъектілердің 98.5% (134-тен 132-сі) АҚ саласында бұзушылықтар бар екенін көрсетеді.
Тексерілген субъектілердің екеуі Маңғыстау облысында бұзушылықсыз жұмыс істейді (полиция және санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменттері – азаматтық қорғау қызметтері). Субъекттер қажетті мүлікпен жарақтандырылған, барлық жоспарлау құжаттары әзірленген, азаматтық қорғауды қалыптастыру мақсаты бойынша міндеттерді орындауға дайын.
3-бөлім. Жоспардан тыс тексерулер
Бұрын енгізілген нұсқамалардың орындалуын бақылау тұрғысынан
139 жоспардан тыс тексеру жүргізілді, оның нәтижесі 39 субъектінің немесе тексерілген ұйымдардың 28%-ы анықталған бұзушылықтар белгіленген мерзімде жойылғанын көрсетті.
Рұқсат етілген шомылу орындарында адамдардың қаза болу фактілері бойынша, сондай-ақ қылмыстық қудалау органдарының, прокуратураның тапсырмалары, жергілікті атқарушы органдардың өтініштері шеңберінде өңірлерде жоспардан тыс 10 жаппай демалыс орны тексерілді.
Анықтама: Абай – «Пристань» жағажайы, «Жанай» БО, Маңғыстау – «Достар» ДО, «Солдатский» жағажайы, Ақтөбе – «Алау» ДО, «Арна» жағажайы, Павлодар - орталық жағалау, Түркістан – «NurDeluxe» ДО, Алматы – «Nomad Village» ДО, БҚО – «Арна» ДО).
Нәтижесінде 8 демалыс базасының иелері әкімшілік жауапкершілікке тартылды. БҚО-дағы «Арна» және Ақтөбе облысындағы «Алау» демалыс базалары қолданыстағы заңнаманы бұзбай жұмыс істейді, жалпы сомасы 258 440 теңгеге айыппұл салынды..
«Солдатский» коммуналдық жағажайының сәйкес келмеуі үшін Ақтау қаласының әкімі жауапқа тартылған Маңғыстау облысы ТЖД осы бағыттағы жұмысты атап өткен жөн.
Көлік прокуратурасының қаулылары негізінде 4 өңірде (БҚО, ШҚО, Ақтөбе, Қарағанды) жоспардан тыс ҚТЖ 3 филиалы, «ҚазТрансОйл» АҚ және «Компания ЛК-ГЭС» ЖШС тексерілді.
Тексеру нәтижелері бойынша 4 субъектіде АҚ саласында бұзушылықтар анықталды, тиісті материалдар прокуратура органдарына жолданды. «Компания ЛК-ГЭС» ЖШС бұзушылықсыз жұмыс істейді (тек хабарлау жүйесіне қатысты тексеру).
«ҚазТрансОйл» АҚ субъектісі АҚ ҚҚ бойынша бұзушылықтарды жою барысында 186 млн теңге бөліп, күрделі жөндеуді жүзеге асырған және АҚ ҚҚ «Азаматтық қорғаныстың қорғаныс құрылыстары» ҚНжЕ сәйкес келтірген Ақтөбе облысы ТЖД-нің осы бағыттағы жұмысын атап өткен жөн.
4-бөлім. Әкімшілік практика
ТЖ департаменттерінің инспекторлары әкімшілік құқық бұзушылық туралы 101 іс жасап, сот органдарына жолдады (заңды тұлғаларға қатысты 99, лауазымды тұлғаларға қатысты 2), бұл жоспардан тыс тексерілген субъектілердің жалпы санының 72% құрайды. Олардың ең көбі Актөбе (16) және Маңғыстау (13) облыстарында.
Сот органдарының қаулыларымен жалпы сомасы 72 млн теңгеден астам
(72 710 440 тг) айыппұл салынды, олардың ең көбі Ақтөбе облысы – 11.7 млн, Алматы қ. – 8.3 млн, Маңғыстау облысы – 8.29 млн.
Сонымен қатар, су айдындарындағы адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шеңберінде рейдтік іс – шаралар мен патрульдер өткізу барысында ТЖМ қызметкерлері су айдындарындағы қауіпсіздік ережелерін бұзғаны үшін шомылу кезеңі басталғаннан бері 1 611 адамды әкімшілік жауапкершілікке (2023 ж. - 261 адам) тартылды.
Жетекші позицияларда Алматы (330), Абай (128), Ақмола (117), Қостанай (104) және Маңғыстау (102) облыстары. Осы өңірлерге барлық тартылғандардың жартысы келеді.
Өз кезегінде қалған өңірлерге бұл тәжірибені жандандыру қажет (бүкіл аймақ үшін 17-ден 100-ге дейін айыппұл бар. Жүздеген мың демалушыларды ескере отырып, бұл өте төмен көрсеткіш), мысалы, 8 өңірде (Астана, Алматы, Шымкент, ШҚО, БҚО, СҚО, Жетісу, Ұлытау) бұл көрсеткіш бір Алматы облысынан жоғары емес.
5-бөлім. Техникалық жарақтандыру
Бүгінгі таңда инспекторлық құрамның жалпы саны - 120 адам, жарақтандырылуы:
2024 жылы өңірлер материалдарды сақтау, зарядтау және мұрағаттау үшін 11 бейнетіркегіш, 17 компьютерлік планшет және 3 терминал сатып алды.
ШҚО, Алматы және Қарағанды облыстарының ТЖД 2025 жылы сақтау терминалдарын сатып алуды қарастырған жөн.
Ақмола, Алматы, Жамбыл, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда, Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарының ТЖД инспекторлық құрамды бейнетіркегіштермен және планшеттік компьютерлермен толықтыру қажет.
6-бөлім. Норма жасау
2024 жылы Комитет келесі жұмыстарды атқарды:
7-бөлім. Тапсырмалар
Бақылау қызметінің тиімділігін жетілдіру мақсатында ТЖ департаменттері:
Нәтижелер және қорытынды
Соңғы 5 жылда жүргізілген мемлекеттік бақылауды талдау бастапқы тексеру (профилактикалық бақылау) кезінде АҚ саласындағы заңнама талаптарының бұзылуы тексерілген ұйымдардың 93,5% болғанын көрсетті (2389 субъектінің 2233-і).
Жүргізілген қайталама (жоспардан тыс) тексерулердің нәтижелері бойынша субъектілердің 56,2% (1 360-ден 764-і) ұйғарыммен айқындалған анықталған бұзушылықтарды жойғаны анықталды.
Нұсқамалардың орындалуы жылдан жылға АҚ іс-шараларын орындамайтын және әскери қақтығыстар туындаған кезде жұмыс істеуге дайын емес ұйымдардың саны азайып бара жатқанын көрсетеді. Ал жекелеген субъектілердің де, жалпы мемлекеттің де қорғаныс қабілеті артып келеді.
Мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру және әкімшілік практиканы қолдану ұзақ мерзімді перспективада АҚ бойынша көрсеткіштердің деңгейін, халықтың ерекше кезеңге дайындығын және тұтастай алғанда ұлттық қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді.
2024 года
Раздел 1. Планирование и учет
Постановлениями местных исполнительных органов к группам
по гражданской обороне (далее - ГО) отнесено 40 городов (к особой группе - 3;
к 1-ой - 2; ко 2-ой - 8; к 3-ей - 27), к категориям по ГО - 1 843 организации.
В 2024 году количество подконтрольных объектов составляет 4 877 (ЦИО-19, МИО-230, КО-1 843, СГЗ-2 271, места массового отдыха-514).
В 2024 году, на основании Предпринимательского кодекса РК запланировано проведение профилактического контроля с посещением в отношении 237 субъектов (1 полугодие – 147, 2 полугодие – 91). Наибольшее количество субъектов запланировано и проверено в Актюбинской и Северо-Казахстанской области (по 31).
Справочно: 134 организации, отнесенные к категориям по ГО, 97 организаций, на базе которых созданы службы ГЗ, 6 пляжей.
В апреле месяце 2024 года КГОиВЧ разработан и введен новый порядок проверки государственных органов, который определен новой статьей
37-1 Закона РК «О гражданской защите». Внесение дополнений осуществлено
в рамках Закона РК «По вопросам ведения бизнеса».
В этой связи, на 2 полугодие т.г. запланированы периодические проверки 134 субъектов (КГОиВЧ – 14, регионы – 120).
Раздел 2. Проведенный государственный контроль
По итогам 2024 года профилактический контроль субъектов предпринимательства завершен на 100% и проведен в отношении 96% запланированных субъектов (227 из 237), 4% не проведенного профилактического контроля составляет 9 проверок, снятых по объективным причинам, 1 снята
по необъективной причине (СКО, Петропавловский автовокзал).
Из 9 снятых субъектов по объективным причинам (ликвидация субъекта, приостановка деятельности, банкротство), по 3 находится в СКО и Атырауской области, и по 1 в Карагандинской, Кызылординской и Туркестанской областях.
По 1 проверке, снятой по необъективной причине ответственный инспектор
(м-р Махметов) привлечен к дисциплинарной ответственности «выговор».
В ходе профилактического контроля выявлено 3 068 нарушений
(1996 - грубых, 753 - значительных и 319 - незначительных) и внесено 226 предписаний,
что говорит о том, что 99.6% (226 из 227) проверенных субъектов имеют нарушения
в области ГО.
Один из проверенных субъектов функционирует без нарушений
в Алматинской области (ТОО «Газовые сети Капшагайского региона» - организация, отнесенная к категории по ГО). Субъект соответствует требованиям проверочного листа, в частности, в наличии имущество ГО (СИЗ (ГП-7) – 7 шт., на объектовое формирование ГЗ при численности работников – 10 чел., медицинское имущество, средства связи), система оповещения объекта в исправном состоянии, имеется инженерная техника, имущество формирований ГЗ. Планирующие документы соответствуют требованиям действующего законодательства.
По итогам 2024 года периодические проверки государственных органов завершены на 100% (134 из 134).
В ходе проверок выявлено 2 010 нарушений и внесено 132 заключения
с установленными сроками устранения выявленных нарушений, что говорит
о том, что 98.5% (132 из 134) проверенных субъектов имеют нарушения в области ГО.
Два из проверенных субъектов функционируют без нарушений
в Мангистауской области (Департаменты полиции и санитарно-эпидемиологического контроля – службы гражданской защиты). Субъекты оснащены необходимым имуществом ГО, все планирующие документы разработаны, формирования гражданской защиты готовы к выполнению задач по предназначению.
Раздел 3. Внеплановые проверки
На предмет контроля исполнения ранее врученных предписаний проведено
140 внеплановых проверок, результат которых показал, что 39-тью субъектами
или 28% от проверенных организаций, выявленные нарушения устранены
в установленные сроки.
По фактам гибели людей на разрешенных местах купания, а также в рамках поручений органов уголовного преследования, прокуратуры, обращений местных исполнительных органов в регионах внепланово проверено 10 мест массового отдыха.
Справочно: Абай – пляж «Пристань», БО «Жанай», Мангистауская – БО «Достар», пляж «Солдатский», Актюбинская – БО «Алау», пляж «Арна», Павлодарская – Центральная набережная, Туркестанская – БО «NurDeluxe», Алматинская – БО «Nomad Village», ЗКО –
БО «Арна»).
По результатам владельцы 8 баз отдыха привлечены к административной ответственности на сумму 258 440 тенге. Базы отдыха «Арна» в ЗКО и «Алау»
в Актюбинской области функционируют без нарушений действующего законодательства.
Стоит отметить работу в данном направлении ДЧС Мангистауской области,
где за несоответствие коммунального пляжа «Солдатский» привлечен к ответственности аким города Актау.
Вместе с тем, на основании постановлений транспортной прокуратуры
в 4 регионах (ЗКО, ВКО, Актюбинская, Карагандинская) внепланово проверено 3 филиала КТЖ, АО «КазТрансОйл» и ТОО «Компания ЛК-ГЭС».
По результатам проверок на 4 субъектах выявлены нарушения в области ГО, соответствующие материалы направлены в органы прокуратуры. ТОО «Компания ЛК-ГЭС» функционирует без нарушений (проверка только касательно системы оповещения).
Стоит отметить работу в данном направлении ДЧС Актюбинской области,
где субъект АО «КазТрансОйл» в ходе устранения нарушений по ЗС ГО, выделил
186 млн тенге осуществил капитальный ремонт и привел ЗС ГО в соответствие СНиП «Защитные сооружения гражданской обороны» .
Раздел 4. Административная практика
Инспекторами Департаментов по ЧС составлено и направлено в судебные органы 101 дело об административных правонарушениях (99 в отношении юридических лиц, 2 в отношении должностных лиц), что составляет 72% от общего количества внепланово проверенных субъектов. Наибольшее из которых в Актюбинской (16)
и Мангистауской (13) областях.
Постановлениями судебных органов наложено штрафов на общую сумму более 72 млн. тенге (72 710 440 тг), наибольшее из которых в Актюбинской - 11.7 млн,
г. Алматы – 8.3 млн и Мангистауской области – 8,29 млн.
Вместе с тем, в рамках обеспечения безопасности людей на водоемах, в ходе проведения рейдовых мероприятий и патрулирований сотрудниками МЧС
за нарушение Правил безопасности на водоемах с начала года привлечено
1 611 человек (2023 г. – 262 чел.).
На лидирующих позициях Алматинская (330), Абай (128), Акмолинская (117), Костанайская (104) и Мангистауская (102) области. На данные регионы приходится половина всех привлеченных.
В свою очередь остальным регионам данную практику необходимо активизировать (на весь регион от 17 до 100 штрафов. Учитывая сотни тысяч отдыхающих – это ничтожно низкий показатель), к примеру у 8 регионов (Астана, Алматы, Шымкент, ВКО, ЗКО, СКО, Жетісу, Ұлытау) даже в сумме данный показатель не выше одной Алматинской области.
Раздел 5. Техническое оснащение
На сегодняшний день, общее количество инспекторского состава –
120 человек, оснащенность составляет:
За 2024 год регионами приобретено 11 видеорегистраторов, 17 компьютерных планшетов и 3 терминала для хранения, зарядки и архивирования материалов.
ДЧС ВКО, Алматинской и Карагандинской областей следует предусмотреть приобретение терминалов хранения в 2025 году.
ДЧС Акмолинской, Алматинской, Жамбылской, Карагандинской, Костанайской, Кызылординской, Павлодарской и Северо-Казахстанской областей следует доукомплектовать инспекторский состав видеорегистраторами
и планшетными компьютерами.
Раздел 6. Нормотворчество
В 2024 году Комитетом проведена следующая работа:
Раздел 7. Задачи
В целях совершенствования эффективности контрольной деятельности Департаментам по ЧС необходимо:
Вывод и заключение
Анализ проведенного государственного контроля за последние 5 лет показал, что при первичной проверке (профилактический контроль) нарушения требований законодательства в области ГО имелись в большинстве проверенных организаций
(от 90 до 95%, 2233 из 2389 субъектов).
По результатам проведенных вторичных (внеплановых) проверок установлено, что от 50 до 60% субъектов (764 из 1 360) устранили выявленные нарушения, определенные предписанием.
Исполнение предписаний свидетельствует о том, что из года в год количество организаций, невыполняющих мероприятия ГО и неготовых к функционированию при возникновении военных конфликтов, уменьшается. А обороноспособность
как отдельных субъектов, так и государства в целом повышается.
Осуществление государственного контроля и применение административной практики позволит в долгосрочной перспективе повысить уровень показателей по ГО, готовности населения к особому периоду и национальной безопасности в целом.