Күн өту және ыстық өту, белгілері және алғашқы жедел көмек

Күн өту және ыстық өту, белгілері және алғашқы жедел көмек

 

Жылдың ең ыстық уақытында адамдар үнемі сыртта көп уақыт жұмсауына байланысты өте жиі күн өту және ыстық өтуіне ұшырайды.

Ыстық өту – бұл адам ағзасына артық ыстық ауаның және инфрақызыл сәулеленің түсуінен туындайды.

Былай айтқанда егер сіз ыстық ауа райында күн сәулесінің астында өте ұзақ уақыт жүрсеңіз ғана пайда болады.

Күннің өтуі – бұл ыстық өтудің арнайы жағдайы, күн сәулесінің қатты ысуының нәтижесінде адамның миына әсер етеді. Мұндай зақымдану, ашық ауада жұмыс істейтін мысалы: құрылысшылар немесе ауыл шаруашылығымен айналысатын адамдарда орын алуы мүмкін.

Яғни, ыстық және күн өту екі түрлі нәрселер болып табылады: күн өту – адамның барлық ағзасына күннің және қатты ыстықтың өтуі, ал ыстық өту – ыстық пен күннің тек адам басына тиюі болып табылады.

Күн және ыстық өтудің белгілері болып табылады:

- пульсация храмдар сезімі;

- терінің қызаруы, әсіресе бет;

- жүрек соғысы минутына жүз немесе одан да көпке дейін жиілігінің өсуі.

Сондай-ақ, болуы мүмкін:

- әлсіздік, ұйқышылдық;

- бастың айналуы;

- құлақта түрлі шулар;

- жүрек айнуы;

- құсу.

Дене температурасы ыстық өту кезінде қырық градус цельсиге дейін жетуі мүмкін. Ең ауыр жағдайларда, жәбiрленушi санасын жоғалтуы мүмкін.

Күн және ыстық өткен кездегі алғашқы көмек

1) зардап шегушіге қолайлы жағдайлар жасау:  -  көлеңкесі бар салқын жерге апару, денесін киім-кешектен босату, беліндегі бауын, тығыз тұрған жағасын, галстугын,  аяқ киімін шешу, ауа айналымын қамтамасыз ету: желдеткішті кондиционерді қосыңыз мүмкін емес болса-қолдан желдеткіш қалақтар жасау.

2) ағзаны тез салқындату: зардап шегушіні салқын ваннаға апару немесе салқын сумен суланған дымқыл орамалмен орау. Жылынып кеткен орамалды ауыстырып отыру. Басына, алақанына, шаптың арасына, қолтық арасына мұз салынған пакет (тіпті болмаса мұздатқыштағы мұздатылған көкөністер пайдағасады) немесе автокөліктегі медициналық қорапшадағы термопакет салу керек. Адам ағзасын кем дегенде 38,5°С қа дейін салқындату керек әрмен қарай ағза өсі күреседі.

3) Жоғалған сұйықтық мөлшерін қалпына келтіру. Минералды сусындар ішу, уйдегі медициналық қорапшада жүретін арнайы ұнтақталған тұзды ерітінділер мысалы: (регидрон, оралит), лимон қосылған тәтті шәй ішу керек. Қажет болған жағдайда, біз ждел реанимациялық шараларды жүргізу үшін дайын болуымыз керек. Негізінде қол астында аммиак ерітіндісі болған жөн . Барлық жағдайларда, жәбірленушіге аса қауіп төніп тұрмасада аурухананың қабылдау бөліміне жеткізілуі немесе 103 қызметі қоңырау шалуымыз тиіс.

 

Ыстық және күн өтуі болмау үшін ұсынылады:

Ыстық күні кезінде жұмыс іске асыруға қорғаныш киімді жоғары температурадан қорғану үшін қолдану керек және күн астында жұмыстарды жүргізуге бас киімдер қолдану керек.

Ыстық күні жұмыс істетін барлық адамдар ауыз су көзіне қол жеткізіп және сұйықтықтарды көп мөлшерде ішу керек. Ыстықта булану нәтижесінде организм көп мөлшерде сұйықтық жоғалтып соның нәтижесінде қан қоюланады, ондай жағдай тек жылу реттеудің бұзылысы емес сонымен қатар инсульт пен инфаркт пайда болады.
Ағзадағы тиісті тұз балансын қамтамасыз ету үшін минералды су немесе арнайы су-тұз ерітіндісін ішу қажет.

Ыстық және күн астында жұмыс жасағанда жүйелі түрде кішкене үзіліс жасап отыруын іске асыру керек, сол үшін жұмыс жасайтын мекемені немесе кішкентай бөлмені арнайы салқындатқыш құралмен (кондиционермен) жабдықтау керек.

Егер мүмкін болса, жұмыс орынды кондиционер немесе  желдеткіш құрал жүйесін орнату.

Сізге және Сіздің қызметкерлеріңізге зор денсаулық.

 

 

З.А. Құрманғазиева фельдшер

ҚР ІІМ ТЖК БҚО бойынша «Апаттар медицинасы орталығы» ММ