ШҚО-да сел қаупі бар кезең аяқталды
15 қыркүйекте сел қаупі бар кезеңнің ресми аяқталуына байланысты 9 маусымдық гидрологиялық бекет жабылды. Дәл осы кезеңде тауларда, әдетте, биік таулы аймақта ауа температурасының төмендеуі орын алады, алғашқы қар жауады, мореналық көлдерде мұз қатуы орын алады.
"Сел-тау өзендерінің бассейндерінде және олардың арналарынан төмен түсетіндіктен қатты балшық-тас ағыны пайда болады. Барлық сел көшкінінің 90 пайыздан астамы - жаңбыр. Олар жылы мезгілде мол жаңбырдан кейін пайда болады және, әдетте, өте күшті емес. Әр сел өз себептері бойынша пайда болады. Гляциалды-мұз бен қардың қарқынды еруіне байланысты. Мұздықтың ішінде үлкен су жиналады. Мұздықтың "тілінде" морена көлдері пайда болады, олардың негізінде "өлі" мұздар болуы мүмкін. Олар ериді, көл үзіледі. Бұл процеске климаттың жалпы жылынуы да әсер етеді, көбінесе селдер жазда кетеді, олардың маусымы - маусым-тамыз",- деп "Қазселденқорғау" ШҚ филиалының басшысы Омар Дүзгімбаев айтып берді.
Ағымдағы жылдың сел қаупі кезеңінің басынан бастап "Қазселденқорғау" ММ мамандары дербес, сондай-ақ комиссия құрамында ТЖД және жергілікті атқарушы органдардың өкілдерімен өзен арналарының, сел ошақтарының, биік таулы мореналық көлдердің және сел қаупі бар өзен бассейндерінің жай-күйін бағалау мақсатында жерүсті тексерулер жүргізді. 12 маусымдық гидропост және 1 су бағыты ашылды, қауіпті учаскелерде ескерту және тыйым салу қалқандары, белгілер орнатылды,жергілікті атқарушы органдарға, кәсіпорын басшыларына, жеке үй иелеріне ескертулер берілді. 162 сел қаупі бар учаскелер бойынша 23 жер үстінде тексеру және 54 көшкін қауіпті учаскелер бойынша 9 тексеру жүргізілді. Жүргізілген жұмыстар сел қаупін едәуір төмендетуге мүмкіндік берді. Күн сайын тәулігіне үш рет әрбір гидробекеттен гидрометеорологиялық жағдай туралы ақпарат берілетін. Риддер қаласының маңындағы Белая Уба өзені бассейнінің үш көлінде батиметриялық жұмыстар жүргізілді. Бүгінгі таңда Катон-Қарағай ауданындағы Сарымсақты өзенінде жыл бойы гидропост жұмыс істеп тұр.
Естеріңізге сала кетейік, облыста сел қаупі ШҚО-ның 6 ауданында (Риддер қаласы, Алтай ауданы, Зайсан, Катонқарағай, Үржар ,Тарбағатай аудандары) орналасқан 23 өзен бассейнінде бар.
Облыс аумағындағы 144 мореналық көл 13 елді мекенге қауіп төндіретін селдің 23 ошағын құрайды. Селдің пайда болуы қатты жауын-шашыннан кейін, қатты жер сілкінісінен кейін ғана мүмкін болады. Облыста көшкін қаупі бар учаскелер сирек кездеседі, барлығы 9 учаске негізінен жағалау беткейлері мен тау беткейлері. Бұл Алтай, Катонқарағай, Зайсан және Риддер қалаларында орналасқан Гроутуха, Уба, Чернова, Хамир, Бұқтырма және Кендірлік өзендерінің бассейндері.
Қазіргі уақытта "Қазселденқорғау" ШҚ филиалының қысқы көшкін түсу қаупі бар кезеңге дайындық жұмыстары басталды.