
Адам өміріне үлкен қауіп төндіретін табиғи апаттардың ішінде дауыл мен дауылды желдер ерекше орын алады. Өзінің желді ауа-райымен ерекшеленетін Солтүстік Қазақстан үшін бұл құбылыстар ерекше емес. Олар облыс аумағында жиі «шаруашылық етеді», солтүстікқазақстандықтардың өмірі мен денсаулығына нақты қауіп төндіреді, шаруашылық жүргізу объектілерінің қалыпты жұмыс істеуін едәуір қиындатады.
Дүлей зілзала туындаған кезде қорғау жөніндегі іс-қимылдарға дайындалуға мүмкіндік беру үшін дауыл мен боран қаупі туралы тұрғындарға синоптиктерден тиісті деректер алынғаннан кейін дереу хабарланады. Радио мен теледидарда, әдетте, элементтердің белгілі бір аймаққа жақындау уақыты туралы ақпарат беріледі, адамдардың мінез-құлық ережелері туралы ұсыныстар беріледі. Осы ақпаратты алғаннан кейін ғимараттардың, құрылыстардың және адамдардың басқа да орындарының қауіпсіздігін арттыру, өрттің алдын алу және т. б. бойынша қажетті жұмыстарды жүргізу қажет. Атап айтқанда, ғимараттардың жел жағында терезелерді, есіктерді, шатыр люктерін және желдеткіш тесіктерді тығыз жабу, терезелер мен витриналарды жапқыштармен немесе қалқандармен қорғау, әйнектерді желімдеу қажет. Ал есік пен терезенің ық жағында, керісінше, ауаның ішкі және сыртқы қысымын теңестіру үшін ашу керек. Электр шамдарын, керосин лампаларын, шамдарды, кемпингтік плиткаларды, керосиндер мен примустарды дайындау, тамақ, ауыз су, дәрі-дәрмектерді жинау ұсынылады. Пәтерлерде электр ажыратқыштардың, газ және су құбыры магистральдық крандардың жай-күйі тексерілуі тиіс. Ересек отбасы мүшелеріне жарақат пен контузия кезінде алғашқы көмек көрсету ережелерін есте сақтау немесе меңгеру артық болмайды.
Егер дауылдың немесе қатты дауылдың жақындауы туралы сигнал естілсе, ғимараттарда немесе баспаналарда бұрын дайындалған орындарда болу қажет. Үйлерде терезелерден алыстап, қабырғаға жақын болуыңыз керек, есіктің тауашасында орын алуыңыз керек. Кіріктірілген шкафтар, берік жиһаз және т.б. жарап қалады. Апат сізге ашық жерде тап болса, ғимараттар мен құрылымдардан алыстап, жартастарға, шұңқырларға, арықтарға немесе жолдың арықтарына пана болған жөн. Ең түбіне орналасып, жерге тығыз жатқан дұрыс. Құйын жақындаған кезде көліктен, автобустан (егер сіз оларда болсаңыз) шығып, жақын жертөледе, баспанада, жартаста жасырынуға тырысу керек. Сондай-ақ, бұл табиғи құбылыс көбінесе қатты нөсермен, үлкен бұршақпен бірге жүретінін есте сақтаңыз. Сондықтан олардан қорғау туралы қамқорлық қажет. Осы табиғи апаттардың барлық кезеңінде, әрине, көпірлерде, жол өтпелерінде, күшті әсер ететін улы және тез тұтанатын заттары бар объектілерге тікелей жақын жерде болу қауіпті.
2022 жылдың 6 айында қатты желдің салдарынан (23 м/с-тан 27 м/с-қа дейін) облыстың 2 ауданында (Қызылжар және Тайынша аудандары) және Петропавл қаласында шатырлардың жұлынуы болған.
ТЖААБ бас маманы
азаматтық қорғау капитаны Е.Рүстем