Жұқа мұз- өлімнің себебі болады.

Жұқа мұз жыл сайын өлімнің себебі болады. Қаза тапқандардың көбісі балалар мен балықшылар  болып табылады. Қауіпсіздік ережелері сақталған жағдайда апаттардың алдын алуға болады. Алкогольдік масаю - су қоймаларындағы қайғылы оқиғалардың ең көп таралған себептерінің бірі. Адамдар қауіп-қатерге жеткілікті назар аудармайды және төтенше жағдай кезінде олар дәрменсіз болып қалады. Мұзға шығукезінде өте мұқият болу керек және қауіпсіздік шараларын сақтау керек.

  Іле облысы Төтенше жағдайлар   департаментінің қызметкерлері профилактикалық іс-шараларды, сондай-ақ балық аулау орындарында рейдтік іс-шараларды өткізеді, үнпарақтар тарата отырып әңгімелер жүргізеді.

                    Мұз адамдар үшін таза суда қалыңдығы кемінде 10 сантиметр және тұзды суда 15 см қауіпсіз деп саналады. Өзен сағаларында және салаларында мұздың қаттылығы әлсірейді. Мұз тез ағып жатқан жерлерде, бұлақтар мен ағынды суларда, сондай-ақ су өсімдіктері өсетін жерлерде, ағаштар мен қамыстардың жанында сынғыш. Егер ауа температурасы 0 градустан жоғары үш күннен артық сақталса, онда мұздың беріктігі 25% төмендейді. Мұздың беріктігін көзбен анықтауға болады: мұз мөлдір көк, жасыл түсті болса- қатты, ал ақ  түсті болса мұздың қаттылығы 2 есе аз. Сұр, күңгірт ақ немесе сары түстері бар мұз - ең сенімсіз. Мұндай мұз алдын ала  сықырлаусыз сынады.

Мұз үстінде жүру ережелері:

1. Балаларды мұзға (балық аулау, шаңғы тебу, коньки тебуге) ересектердің сүйемелдеуінсіз жібермеңіз.
2. Түнде уақытта ,тұманды, қарлы, жаңбырлы кезде мұзға шығуға болмайды.
3. Өзеннен өту кезінде ұйымдастырылған мұз өткелдерін пайдалану керек.
4. Су қоймасынан мәжбүрлеп кесіп өткен жағдайда, ең қауіпсізі бұрын салынған жолмен жүру.Бірақ егер ол жоқ болса, мұзға түсер алдында айналаңызға мұқият қарап, алдағы бағытты белгілеп алуыңыз керек.
5. Мұздың беріктігін аяқпен соғып тексермеңіз. Егер бөренемен немесе шаңғы таяғымен алғашқы қатты соққыдан кейін, тіпті кішкене су пайда болса, бұл мұздың жұқа екенін білдіреді, онымен жүруге болмайды. Бұл жағдайда сіз аяқтарыңызды мұздан көтермей және салмақтың үлкен аумаққа таралуы үшін аяқтарыңызды иық енімен бирдей қойып,өз жолыңызбен жағалауға жылжымалы қадамдармен дереу шегінуіңіз керек. Мұздың сықырлауы және мұздың жарықтары кезінде дәл осылай жасалынады.
6. Жіңішке сықырлаған мұзға түскенде, сіз артқа мұқият бұрылып, жылжымалы қадамдармен жағалауға өз жүрген жол бойымен оралуыңыз керек.
7. Мұздатылған су айдынында сіз өзіңізбен бірге ұзындығы 20-25 метр болатын мықты арқанды алып, соңында үлкен ілмекпен және жүкпен жүруіңіз керек. Жүктеме арқанды суға құлап түскен жолдасына лақтыруға көмектеседі, ілмек зардап шегушіні қолтық астынан өткізіп, сенімді ұстап тұруы үшін қажет.
8. Топпен су қоймасынан өткенде бір-бірінен қашықтықты сақтау қажет (5-6 м).
9. Мұздатылған өзеннен (көлден) шаңғымен өткен дұрыс, ал егер қажет болса, тез лақтырып тастау үшін шаңғы тіректерін босатып кою керек; Шаңғы таяқшаларын қолдарыңызға ілмектер салмастан қолдарыңызда ұстаңыз, себебі қауіп төнген жағдайда оларды лақтырып тастауға оңай болады.
10. Қардың қалың қабатымен жабылған жерлерде, бұлақтардың жылдам ағып, шығатын жерлерінде, бұталардың, қопалардың, шөптің үстіңгі жағынан шығып тұрған жерлерінде, ағындар су айдындарына құятын жерлерде және өндірістік кәсіпорындар суды ағызатын жерлерде абай болу керек.
11. Егер сізде рюкзак болса, оны бір иыққа іліп қойыңыз, сонда мұз құлаған жағдайда жүктен арылуды жеңілдетеді.
12. Мұзда балық аулау кезінде бір-бірінен 5-6 метр қашықтықта тесіктер жасау ұсынылмайды. Қайғылы жағдай болдырмау үшін балықшының құтқару жилеті немесе төсеніші болуы керек, сондай-ақ ұзындығы 15-20 м болатын арқан, бір шеті ілмекпен, ал екінші жағы салмағы 400-500 г жүктеме болады.

ТЫЙЫМ САЛЫНАДЫ:

1. мас күйінде мұзға шығу.
2. мұзда секіру және жүгіру.
3. бір жерде көптеген адамдардың жиналуы.
4. ағынды өзендерде пайда болған жұқа мұзға шығу.

 Мұздан құлап кеткен кездегі іс-әрекет:

1. Сабыр сақтаңыз, кенеттен қимыл жасамаңыз, тыныс алуды тұрақтандырыңыз.
2. Қолдарыңызды екі жаққа кеңінен созыңыз және мұздың шетінен ұстауға тырысыңыз, басыңызбен сүңгіп кетпес үшін, мүмкін болса, мұздың шұңқырының шетіне қарай жылжыңыз, ағын сізді мұз астына апармас үшін.
3. Мұқияттың шетінен үзілмей, кенеттен қозғалмай, кеудеңізбен жорғалаңыз, мұздың шетіне жатып, біреуін, сосын екінші аяғын оған лақтырыңыз.
4. Егер мұз көтерілген болса, шетінен ақырын артқа қарай және жағаға қарай жылжытыңыз.
5. Сіз келген бағыт бойынша қозғалуыңыз керек, өйткені ол жерде мұздың беріктігі тексеріліп үлгерген.
6. Мұздан құлаған жәбірленушіге көмек көрсету.
7. Өзіңізді кез-келген ұзын таяқпен, тақтаймен, бағанмен немесе арқанмен қаруландырыңыз. Сіз шарфты, белдікті немесе киімді байланыстыра аласыз. Қару-жарақты кең жайып, шұңқырға апарыңыз. Жәбірленушіге оған көмектесемін деп айқайлаңыз, ол оған күш, сенімділік береді.
8. Егер сіз жалғыз болмасаңыз, онда мұздың үстіне жатып, бірінен соң бірі қозғалыңыз. Қолдау аймағын ұлғайту және үстімен жылжу үшін астыңызға шаңғылар, фанера немесе тақтай салыңыз.
9. 3-4 метрге жәбірленушіге тірек, тақтай созыңыз, арқан немесе шарф немесе қолыңыздағы басқа құралдарды лақтырыңыз.
10. Жәбірленушіге қол беру қауіпті, өйткені мұз шұңқырына жақындағанда, сіз мұзға түсетін жүктемені арттырып, көмектеспейсіз, сонымен қатар өзіңіз мұз астына түсіп кету қаупі бар.
11. Зардап шегушіні жылы жерге апарыңыз. Оған көмектесіңіз: одан дымқыл киімді алып тастаңыз, алкогольге немесе араққа малынған қолмен денені қатты теріңіз (терісі қызарғанша), сүртіңіз, ыстық шай беріңіз.
12. Жәбірленушіге ешқашан алкоголь бермеңіз - мұндай жағдайларда ол өлімге әкелуі мүмкін. Жәбірленушіні тексеретін маманға міндетті түрде жедел жәрдем шақырыңыз.

Егер сіз біреудің құлап, мұз астына түскенін көрген болсаңыз, дереу ұялы телефоныңыздан «101», «112» нөміріне қоңырау шалыңыз.

                               Алматы облысы ТЖД баспасөз қызметі