Тергеу изоляторы қабырғасындағы тәрбие жұмысы

Тергеу изоляторы - бұлтартпау шарасы ретінде сот шешімі бойынша қамауға алу қолданылған, қылмыс жасағаны үшін сезіктілер мен айыпталушыларды ұстауға арналған камералық жүйесі бар арнайы мекеме.

Тергеу изоляторындағы тәрбие бөлімінің жұмысы мекемедегі жұмыстан, негізінен, жеке тұлға мен психологиялық үйлесімділікті, адамдарды, сондай-ақ ТИ қабырғаларында ұсталатын контингенттің әртүрлілігін ескере отырып, камералық ұстау жағдайларына байланысты ерекшеленеді.

Біріншіден, бұл әртүрлі санаттар: ерлер мен әйелдер, ересектер мен балалар, мемлекеттік органдардың бұрынғы қызметкерлері. Олардың кейбіреулері тұтқындау орындарына алғаш рет келді, кейбіреулері қылмыстық тәжірибеге және бұрын соттылығы бар тұлғалар. ТИ-да айыпталушылар, сотталушылар және сотталғандар бар. Негізгі тәрбие жұмысы бас бостандығынан айыруға сотталған адамдармен жүргізіледі. Бұл сот үкімі күшіне енгеннен кейін ғана адамды түзетуді қажет ететін кінәлі деп санауға болатындығына байланысты.  ТИ-да сотталғандардың үш санаты ұсталады, оларға тәрбие жұмысы толық көлемде таратылады.

1. Бұл мекемеге шаруашылық қызмет көрсету бойынша жұмыстарға қалдырылған, жаза мерзімі 5 жылға дейін бірінші рет сотталған сотталғандар.
2. Оқшауланған жергілікті учаскеде ұсталатын сотталғандар, радикалды діни ағымның жақтаушылары, экстремистік террористік бағыттағы қылмыстар үшін сотталғандар және ұстау режимін бұзғаны үшін басқа ҚАЖ мекемелерінен құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету үшін тергеу изоляторына жіберілген, бас бостандығынан айырудың әртүрлі мерзімдері, ұстау жағдайлары және тіпті мекеме режимі бар адамдар.
3. Үшінші санат - тергеу әрекеттерін жүргізу үшін келген басқа мекемелердің сотталғандары.

Осы санаттардың түрлеріне әртүрлі көзқарас қажет. Бұл ТИ-де білім беру процесінің негізгі күрделілігі. Өйткені, кез-келген адамды тәрбиелеу оның жеке қасиеттеріне, психологиялық ерекшеліктеріне негізделген.

Сотталғандармен тәрбие жұмысын жүргізуге мекеме бастығы бекіткен жасақ тәрбиешілерінің кеңесі (ЖТК) көмектеседі , оның құрамына тиісті жұмыс тәжірибесі бар әр түрлі бөлімдердің қызметкерлері кіреді. Көптеген адамдар жасақ тәрбиешілері кеңесінің мүшелерінің жұмысы жиналыстарға және кез-келген мәселелерді шешуге формальды түрде қатысу деп санайды. Жасақ тәрбиешілері кеңесі қызметінің басты бағыты - қызметкерлердің тәрбие процесіне жеке қатысуы. ЕС-164/1 мекемесінің ЖТК мүшелері әрбір сотталғандармен жеке жұмысқа ерекше назар аударады, бұл үшін барынша қолайлы жағдай жасайды, жұмыстың негізіне өзінің жеке үлгісін қояды. Біз сотталғандарды тәрбиелеу тек психологиялық – педагогикалық процесс емес, тиісінше шығармашылық деп санаймыз. Сондықтан, жасақ тәрбиешілерінің мүшелері өз жұмысына кәсіби психологтар мен мұғалімдердің тәжірибесін зерттей келе, әр адам үшін түзету әсерінің жаңа құралдары мен әдістерін іздей отырып, шығармашылықпен жақындауға тырысады. ТИ-18-де тәрбие жұмысының процесі осыған негізделген.