Гуманитарлық салаға қосқан зор үлесі үшін академик Төрегелді Шармановқа "Қазақстанның Еңбек Ері" атағы берілді
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-гуманитарлық саласындағы үздік жетістіктері, Денсаулық сақтауды дамытуға қосқан зор үлесі үшін Қазақ тамақтану академиясының президенті Төрегелді Шармановқа "Қазақстанның Еңбек Ері" жоғары атағы берілді.
Наурыз мейрамы қарсаңында Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірқатар қазақстандықтарды түрлі саладағы еңбегі үшін марапаттады.
Төрегелді Шарманов - профилактикалық медицинаның, нутрициология мен иммунологияның дамуына елеулі үлес қосқан, еңбектері Қазақстанда және шетелде танылған, денсаулық сақтаудың талантты ұйымдастырушысы ретінде танымал қазақстандық денсаулық сақтау саласының аңыз адамы.
Декларациясы "20 ғасырдағы әлемдік денсаулық сақтаудың Ұлы хартиясы" деп танылған ДДҰ және ЮНИСЕФ алғашқы медициналық-санитарлық көмек жөніндегі (1978ж.) айтулы халықаралық Алматы конференциясын ұйымдастыруда Төрегелді Шармановтың тарихи рөлі бар.
Бұл оқиға алғаш рет адамның денсаулыққа құқығы ретінде базалық құндылықты бекітті және әлемдік денсаулық сақтауды дамытудың көптеген жылдарға арналған векторын анықтады.
Ол кезде алғаш рет жаһандық деңгейде медициналық-санитарлық алғашқы көмек (МСАК) ең аз дегенде мыналарды қамтитын: халықты денсаулықтың негізгі проблемалары мен аурулардың алдын алу және оларға қарсы күрес әдістері бойынша хабардар ету, тамақ өнімдерімен қамтамасыз ету және оны дұрыс ұйымдастыру жөніндегі жұмыс, қауіпсіз ауыз сумен қамтамасыз ету және негізгі санитариялық жағдайларды жақсарту, ана мен бала денсаулығын қорғау, оның ішінде отбасын жоспарлау, негізгі жұқпалы ауруларға қарсы егу, жергілікті эндемиялық аурулар мен жарақаттардың алдын алу және емдеу, сондай-ақ негізгі дәрілік заттармен қамтамасыз ету.
Біршама жылдардан соң Шарманов Алматы конференциясын ұйымдастырудағы еңбегі үшін Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының жоғары наградасы - Леон Бернар медаліне ие болды, ол медальға ие болу мәртебесі бүкіл тарихында әлемдегі 42 Денсаулық сақтау қайраткеріне бұйырды.
Төрегелді Шарманов Ұлытау ауданының ауыл дәрігерінен бастап Қазақ КСР Денсаулық сақтау министрі мен Қазақстан Республикасы Парламентінің депутатына дейін еңбек жолынан өтті.
Төрегелді Шарманов зат алмасудағы интернационалдық өзара іс-қимылдар, тамақтану фармакологиясы мен тамақтану иммунологиясы, ұлттық азық-түлік өнімдерін пайдалана отырып тамақтану терапиясы сияқты маңыздылығы жағынан түбегейлі жаңа және іргелі ғылыми бағыттарды құрды.
"Бұрындары йод тапшылығының өсуімен күресіп, оған қол жеткізуге болатынмын, бұл менің бақытым, алғашқы жетістігім. Қазақтарды көптеген аурулардан арылтуға барымды салдым, көбісі мұны түсіне бермейді. Бұл мен уағыздаған алғашқы жоба болды. Бақыт - бұл денсаулық. Бақыттың негізі - денсаулық. Егер мен халыққа қандай-да бір жолмен көмектесе алсам, оны сау етсем, мен бақыттымын. Менің бақытым - темір тапшылығы анемиясын жоюға қол жеткіздім, осы науқанды басқардым", — деді Төрегелді Шарманов.
Жасы ұлғайғанына қарамастан, академик белсенді өмір салтын ұстануды, болып жатқан оқиғаларға қызығушылық танытуды, өзінің дәрігер-әріптестері үшін үлгі және дана тәлімгер болуды жалғастыруда.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің барлық ұжымы және Министр Ажар Ғиният атынан отандық медицинаның құрметті ақсақалы Төрегелді Шарманұлын осы жоғары лайықты атақтың берілуімен құттықтаймыз.
Бұл еліміздің барлық медициналық қоғамдастығы үшін қуанышты оқиға, олар да Денсаулық сақтау саласындағы еңбекті мақтан тұтуға және осындай жоғары бағалауға ұмтылуға құқылы.