Қазақстан 2022 жылы ТМД денсаулық сақтау саласындағы Ынтымақтастық жөніндегі кеңесті басқарады
Бүгін Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой «ТМД-ға қатысушы мемлекеттерде COVID-19 пандемиясы кезеңінде денсаулық сақтау қызметтеріне қолжетімділікті қамтамасыз етудегі бастапқы медициналық – санитариялық көмектің рөлі» тақырыбында ТМД денсаулық сақтау саласындағы Ынтымақтастық жөніндегі кеңестің XXXIII отырысына қатысты.
«Мен үшін ТМД денсаулық сақтау саласындағы Ынтымақтастық жөніндегі кеңестің осы отырысына төрағалық ету үлкен мәртебе және артықшылық, онда біз МСАК деңгейінде COVID-19 пандемиясы кезеңінде халықтың денсаулық сақтау қызметтеріне қол жеткізуін қамтамасыз ету тәжірибесімен бөлісе аламыз», - деді А. Цой.
Пандемия жағдайында жалпы және төтенше жағдайлар кезінде азаматтардың денсаулығын қамтамасыз ету үшін алғашқы медициналық-санитарлық көмектің рөлі қаншалықты маңызды екені анық.
Денсаулық сақтау министрлігінің басшысы атап өткендей, МСАК ұйымдары мен мамандары эпидемиологиялық қадағалау, тестілеу, байланыстарды қадағалау іс-шараларына қатысып қана қоймай, жеңіл және симптомсыз пациенттерді жүргізеді және оларды оңалтады, сонымен қатар төтенше жағдайлар кезінде халықтың негізгі Денсаулық сақтау қызметтеріне үздіксіз қол жеткізуін қамтамасыз етеді.
Пандемия жағдайында медициналық қызметтерге қол жеткізудің қиындығы халықтың осал топтарының, оның ішінде әйелдердің, балалардың, қарттардың, созылмалы және сирек кездесетін аурулары бар адамдардың және басқалардың денсаулығының нашарлау қаупінің жоғарылауына әкеледі.
«Осындай кезеңдерде халықтың медициналық қызметтерге үздіксіз қол жеткізуін қамтамасыз етуде МСАК басты рөл атқарады, сол арқылы төтенше жағдайдың өзімен тікелей байланысты емес себептерден сырқаттанушылық пен өлім-жітімнің артуына жол бермейді. МСАК ұйымдары аурулардың алдын алу бойынша іс-шараларды іске асыруды жалғастыруда, онкологиялық скринингтер жүргізуде, ауруларды ерте сатысында анықтайды, қант диабетін жүргізуді, туберкулезді емдеуді және шұғыл жағдайларды жалғастыруда», - деп атап өтті А.Цой.
Қазақстан пандемияға қарсы күресте және халықтың медициналық қызметтерге үздіксіз қол жеткізуін қамтамасыз етуде МСАК-тың аса маңызды рөлін қолдайды, сондай-ақ Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД) елдері арасында тәжірибе алмасуға және қолда бар білімдерін беруге ықпал етуге ұмтылады. Осы мақсатта ТМД-ның және Қазақстан Тәуелсіздігінің 30 жылдығында ТМД-ға мүше мемлекеттердің денсаулық сақтау министрлері кеңесінің отырысы басталды, оның барысында елдер COVID-19 пандемиясы кезеңінде халықтың денсаулық сақтау қызметтеріне үздіксіз қол жеткізуін қамтамасыз етудегі көмек көрсетудің, кадр ресурстарының және цифрлық технологиялардың жаңартылған модельдерінің рөлін талқылай алады.
Министр 2018 жылы Астана декларациясын ілгерілету мақсатында МСАК достас елдер тобы құрылғанын еске салды. Оның бірінші мақсаты 2019 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясының Денсаулық сақтау қызметтерімен жаппай қамту және осы декларацияны қолдау тақырыбындағы жоғары деңгейдегі отырысына қатысу болды. Жаңа мақсат - Астана декларациясының өзін және МСАК мәселесін БҰҰ Бас Ассамблеясы деңгейіне көтеру. Осыған байланысты, Топ төрағасы ретінде А. Цой ТМД Атқарушы комитетін және қатысушы елдерді Қазақстанның бастамасын қолдауға және МСАК мәселесін 2022 жылы БҰҰ БА күн тәртібіне енгізу процесінде өз рөлін ойнауға шақырды.
Бұдан басқа, Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің басшысы ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің үкіметтерінен Денсаулық сақтау қызметтерімен жаппай қамтуды қамтамасыз етудің және орнықты даму саласындағы мақсаттарға қол жеткізудің іргетасы болып табылатын МСАК-ты одан әрі дамыту қажеттігіне ерекше назар аударуды сұрады. А. Цой COVID-19 пандемиясымен күрес кезінде қол жеткізілген МСАК дамыту мен қаржыландыру деңгейін сақтауға, сондай-ақ денсаулық сақтау жүйелерін дамытудың ұлттық жоспарлары мен стратегияларын әзірлеу мен орындау кезінде осыған назар аударуды жалғастыруға шақырды.
Жалпы, Кеңеске қатысушылар СOVID-19 пандемиясы кезінде және қалпына келтіру кезеңінде алғашқы медициналық-санитарлық көмек қызметтерінің жұмысы бойынша пікір алмасты, көмек көрсету модельдерін, МСАК кадрлық ресурстарын және денсаулық сақтау жүйелерін цифрландыруды қарады. Астана декларациясы мен Алғашқы медициналық-санитарлық көмектің операциялық механизмі талқыланды.
Бұдан басқа, 2021 жылы Беларусь Республикасының ТМД денсаулық сақтау саласындағы ынтымақтастық кеңесінде төрағалық етуі аяқталатынын ескере отырып, Беларусь Республикасының Денсаулық сақтау министрі Дмитрий Пиневич бұл өкілеттіктерді 2022 жылға ҚР Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойға беруді ұсынды, ал бірлескен төраға ретінде Қырғыз Республикасының Денсаулық сақтау министрі Алымқадыр Бейшеналиев сайланды.
Кеңестің келесі кездесуі, әлемдегі эпидемиологиялық жағдай жақсарған жағдайда, Минскіде жеке форматта өткізілуі мүмкін.