Денсаулық сақтау министрлігі АИТВ жұқтырғандарға дәрі-дәрмек сатып алу туралы айтты
ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Парламент Мәжілісі депутаттарының "Халық коммунистері" фракциясының АИВ-инфекциясын емдеуге арналған препараттарды оңтайландыру және АИВ-инфекциясын диагностикалау құралдарына қатысты депутаттық сауалына жауап берді.
2018 жылғы тамыздан бастап бірыңғай дистрибуция жүйесінде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету саласында электрондық сатып алу енгізілді (веб-портал арқылы екі кезеңдік рәсімдерді пайдалана отырыптендер). Сатып алудың электрондық форматы әкімшілік кедергілерді жою, сатып алу рәсімдерінің ашықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін енгізілді, бұл, сайып келгенде, қазақстандықтардың сенімін нығайтады.
Қызметтерді сатып алу бойынша конкурстық рәсімдердің ашықтығы мен транспаренттілігін қамтамасыз ету үшін Бірыңғай дистрибьютор Facebook әлеуметтік желісіндегі өзінің ресми аккаунтында конкурстық рәсімдерді онлайн режимде онлайн трансляциялауды ұйымдастырады. Нақты уақыт режимінде Бірыңғай дистрибьютордың қызметін қамтамасыз ететін қызметтерді сатып алу кезінде сатып алу рәсімдерінің барлық кезеңдері трансляцияланады.Бұдан басқа, рәсімдердің барынша ашықтығын және транспаренттілігін қамтамасыз ету үшін комиссия құрамына денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органның өкілдері, «Атамекен» Қазақстан Республикасы Ұлттық Кәсіпкерлер палатасының қызметкерлері және (немесе) өкілдері кіреді, сондай-ақ Бірыңғай дистрибьютордың конкурстық комиссиясының барлық отырыстарына қатысатын байқаушылардың құрамы кеңейтілді.
Бірыңғай дистрибьютордан сатып алынатын дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың тізіміне АИТВ жұқтырған науқастарды емдеу үшін антиретровирустық препараттардың (бұдан әрі - АРВ препараттары) 39 атауы енгізілді, оның ішінде медициналық ұйымдар 8,4 млрд.теңге сомасына 33 АРВ препаратына қажеттілік мәлімделген. Қазіргі уақытта медициналық ұйымдар мәлімдеген АРВ препараттарының 32 атауы бойынша сатып алу жүзеге асырылды, оның ішінде:
- 1 препаратты өндіруші Берингер Ингельхайм Эллас А. Е. ақысыз негізде жеткізді, Грекия;
- 1 препарат отандық тауар өндіруші «Абди Ибрахим Глобал Фарм» ЖШС-мен ұзақ мерзімді шарт аясында сатып алынды»;
- Өткізілген екі кезеңдік тендердің қорытындысы бойынша 8 препарат сатып алынды;
- Өндіруші зауыттармен жасалған тікелей келісімшарттар шеңберінде 13 препарат сатып алынды;
- 9 препарат 2018 жылғы 29 желтоқсанда жасалған келісім шеңберінде ЮНИСЕФ халықаралық ұйымы арқылы сатып алынды.
1 атау бойынша сатып алу бірнеше рет сатып алу веб-порталы арқылы екі кезеңдік тендер тәсілімен жарияланды, алайда әлеуетті өнім берушілерден ұсыныстардың болмауына байланысты сатып алу өткізілмеді.
Өткізілген сатып алу рәсімдерінің қорытындылары бойынша АРВ препараттарын жеткізушілерімен Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы № 1729 қаулысымен бекітілген Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды, фармацевтикалық қызметтерді сатып алуды ұйымдастыру және өткізу қағидаларына (бұдан әрі – сатып алу қағидалары) сәйкес жеткізу шарттары жасалды.
2015 жылғы 9 маусымда «СК-Фармация» ЖШС мен Біріккен Ұлттар Ұйымының ЮНИСЕФ Балалар Қоры арасында сатып алуды ұйымдастыру бойынша қызметтерді ұсыну бойынша өзара түсіністік туралы меморандум жасалды. Бұл ретте осы меморандумға жасалған келісімдерге сәйкес республикаға дәрілік заттарды жеткізу мерзімі 100% төленген жағдайда 6 айға дейін құрайды.
«Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 248-бабының 4-тармақшасына сәйкес дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сатып алу қағидаттарының бірі отандық тауар өндірушілерді қолдау болып табылады. Осы қағидатты іске асыру мақсатында сатып алу қағидаларында отандық фармацевтикалық өндірушілерді Бірыңғай дистрибьютор жүйесінде өздері өндіретін өнімді сатып алу бойынша қолдау үшін 5-тарау көзделген.
Отандық өндірушілерге тендерлік рәсімдерде 10 жыл мерзімге отандық өнімді жеткізудің ұзақ мерзімді шарттарын жасасу арқылы артықшылықтар беріледі және отандық кәсіпорындарға өзінің фармацевтикалық өндірісін дамыту үшін қуатты ынталандыру мен берік тұғырнама береді.
Отандық өндіруші "Абди Ибрагим Глобал Фарм" ЖШС тек ТМККК-ге арналған көлемде АРВ препараттарын өндіруді жүзеге асырады. Республикада РӘТ отандық өндірушілері өндіретін препараттар қажеттілігінің шектеулі көлеміне, осы көлемді өндіруге арналған субстанцияға жоғары бағаға байланысты өндірістік желіні іске қосуға жұмсалатын елеулі шығындар шығарылатын РӘТ препараттарының өзіндік құнының қымбаттауына әкеп соғады.Сонымен қатар ЮНИСЕФ әлемдік жеткізуші болып табылады, оның ішінде АРВ препараттар, ол әр түрлі елдердің тапсырыстарын шоғырландыру есебінен әлемдегі 170-ке жуық елді қажетті дәрілік препараттармен қамтамасыз етеді, осыған байланысты ДЗ және МБ өндірушілері ЮНИСЕФ-ке жаһандық жеңілдік береді. ЮНИСЕФ-тің мәртебесін, ол жүзеге асыратын сатып алудың едәуір көлемін, жеткізушілермен ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасу мүмкіндігін ескере отырып, бәсекелестік бағалар қамтамасыз етіледі.
ЮНИСЕФ-тің дәрілік заттарды республикаға жеткізу мерзімі 100% төленген жағдайда 6 айға дейінгі мерзімді құрайтынын атап өту қажет. Дәрілік заттарды отандық өндірушілер жеткізуді республиканың медициналық ұйымдары қаржы жылына мәлімдеген мерзімдерде жүзеге асырады, бұл ретте төлем заңнама нормаларына және жасалған шартқа сәйкес дәрілік заттарды Бірыңғай дистрибьютордың қоймаларына жеткізгеннен кейін 60 күнге жүзеге асырылады.
Денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органның келісімі бойынша шетелдік өндірушілермен жасалған шарттар шеңберінде немесе Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы құрған халықаралық ұйымдар арқылы сатып алынатын дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың бағаларын ашық қолжетімділікте жариялауға қатысты ҚР "Ақпаратқа қол жеткізу туралы" Заңының нормаларына, ҚР Азаматтық кодексінің 126-бабының 1-тармағына және т. б. сәйкес. ҚР Кәсіпкерлік кодексінің 28-бабының 2-бөлігімен, сондай-ақ «СК-Фармация» ЖШС коммерциялық және қызметтік құпияның сақталуын қамтамасыз ету жөніндегі нұсқаулықпен бекітілген коммерциялық құпияны құрайтын мәліметтер тізбесі анықталды.Тізбеде жасалатын және жасалатын мәмілелер, оның ішінде жасалатын және жасалатын шарттар, олардың мәні, мазмұны, бағасы және басқа да елеулі шарттар «СК-Фармация» ЖШС-ның коммерциялық құпиясын құрайтыны белгіленген.
Бұдан басқа, дәрілік заттарды жеткізушілермен жасалған жеткізу шарттарына сәйкес шарттың қолданылуы нәтижесінде бір Тарап екінші Тарап үшін ұсынатын ақпарат құпия болып табылады.