Құрметті
Қостанай облысының тұрғындары!
Бүгін Мемлекет басшысының Жарлығымен берілген тапсырма мен жұмыс жоспары бойынша елге келдім.
Сіздердің алдарыңызда Денсаулық сақтау министрлігінің өңірілермен бірігіп жүргізіп жатқан жұмысы және Мемлекет басшысының денсаулық сақтау саласының алдына қойған міндеттерінің орындалу барысы туралы баяндауға рұқсат етіңіздер.
2-слайд
Мемлекет басшысының тапсырмалары шеңберінде «Дені сау ұлт»әрбір азамат үшін сапалы және қолжетімді денсаулық сақтау» ұлттық жобасы іске асырылуда.
Ұлттық жоба 4 бағыттан тұрады:
- бірінші бағыт медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттырумен байланысты;
- екінші бағыт эпидемиологиялық болжау мен ден қоюдың заманауи жүйесін қалыптастыруға арналған;
- үшінші бағыт отандық фармацевтика саласын дамытуға ықпал ететін болады;
- төртінші бағыт саламатты өмір салтын ұстанатын халықтың үлесін арттыруға және бұқаралық спортты дамытуға бағытталған.
Сондай-ақ, пациенттердің құқықтарын қорғау және медицина қызметкерлерін сақтандыру, олардың мәртебесін арттыру бойынша заң жобасын қабылдау бойынша жұмыс жүргізілуде.
Облыстың медициналық-демографиялық көрсеткіштерін талдау оң динамиканы көрсетеді.
Мәселен, 2022 жылдың 8 айының қорытындысы бойынша Қостанай облысында халықтың жалпы өлім-жітім көрсеткішінің 10%-ға төмендеуі байқалады (2021 жылдың 8 айы – 6,24; 2022 жылдың 8 айы – 5,59).
Сондай-ақ ана өлім-жітімі, қанайналым жүйесі ауруларынан және қатерлі ісіктерден болатын өлім-жітім көрсеткіштері төмендейді.
3-слайд
Мемлекет басшысының елдегі эпидемиологиялық жағдайды тұрақтандыру жөніндегі тапсырмалары шеңберінде «Биологиялық қауіпсіздік туралы» Заң қабылданды. Заңның негізгі мақсаты – биологиялық қауіптерді ерте анықтау және профилактика.
Қазақстанда аса қауіпті инфекциялардың табиғи ошақтары бар. Ағымдағы жылы елде сібір жарасы және Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы жағдайлары тіркелді.
Ағымдағы жылы 12 нозология бойынша сырқаттанушылықтың төмендеуі байқалады, оның ішінде коронавирус инфекциясынан сырқаттану 38%-ға төмендеді.
9 айдың қорытындысы бойынша тиісті халықты профилактикалық егулермен қамту 77,5% немесе 1,5 млн.адамды құрады.
Коронавирус инфекциясы бойынша жағдайдың тұрақтануы байқалады. Қостанай облысы ағымдағы жылдың ақпан айынан бастап «жасыл аймақта» орналасқан. Соңғы тәулікте КВИ-дің 3 (және 2 КИВИ-) жағдайы тіркелді.
Халықты коронавирус инфекциясына қарсы ревакцинациямен қамтуды қамтамасыз ету үшін шаралар қабылданды. Бүгінгі таңда Қостанай облысы бойынша 160,8 мың адам ревакцинацияланды. Облыста ревакцинациямен қамту тиісті халықтың 56,2% -ын құрады, бұл орташа республикалық мәннен 14% - ға төмен (ҚР – 70,7%).
4-слайд
Денсаулық сақтау жүйесіндегі негізгі буын - медициналық-санитариялық алғашқы көмек - бұл халыққа барлық медициналық көмекті үйлестіруге арналған қызмет.
Қостанай облысында 468 медициналық-санитариялық алғашқы көмек объектісі жұмыс істейді – бұл республиканың барлық медициналық-санитариялық алғашқы көмек ұйымдарының 8%.
Өткен жылы Министрлік еліміздің медициналық объектілеріне түгендеу жүргізді.
Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша медициналық алғашқы көмекті ұйымдастыру тәсілдерін түбегейлі қайта қарау үшін халықтың, оның ішінде ауылдық жерде тұратын халықтың кең тобына үлкен ұтқырлық пен қолжетімділік жағына медициналық-санитариялық алғашқы көмектің қолжетімділігін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспары бекітілді.
Ауылда медициналық көмектің сапасын жақсарту үшін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мақұлдаған «адам-пациент-бағдарланған тәсіл» медициналық-санитариялық алғашқы көмектің озық практикаларының жобалары енгізілуде.
Олар мыналар:
- пациенттерді қолдау қызметі, ақпараттандырылған қоғамдық мониторинг және халықпен кері байланыс механизмі;
- инфекциялық емес ауруларды ерте анықтау, ауруларды басқару бағдарламалары;
- дұрыс тамақтануға, өмір салтына үйрету;
- патронаждың әмбебап прогрессивті моделі, отбасын жоспарлау, ер адамдардың денсаулығын жақсарту, баланың даму кабинеті.
Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының аудандық емханасы Испания мен Швециямен қатар Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Еуропалық аймағына мүше 53 мемлекет үшін медициналық-санитариялық алғашқы көмек бойынша демонстрациялық алаң болып танылғанын атап өткім келеді.
Сонымен қатар, емханалар деңгейінде үздік практикаларды енгізе отырып, көпбейінді аудандық орталық ауруханалар деңгейінде медициналық көмек көрсету тәсілдері жетілдірілуде.
Әлемдік және отандық практикада қолданылатын диагностика мен емдеудің заманауи әдістері енгізілген Аягөз көпбейінді аудандық орталық ауруханасының үздік тәжірибесін, оның ішінде хирургиялық аз инвазивті араласуларды (диагностикалық және емдік лапароскопия, холецистэктомия, аппендэктомия, герниопластика, артроскопия, интрамедулярлық остеосинтездер) атап өткен жөн. Бұл тәжірибені еліміздің барлық өңірлері қабылдайды.
Халықтың сұрауы бойынша Жалпы практика дәрігерінің жолдамасынсыз консультациялық-диагностикалық қызметтер көрсету көзделген амбулаториялық жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек көрсету қағидалары бекітілді.
Сондай-ақ, онкологиялық және гематологиялық ауруларға күдік болған кезде зерттеп-қарау мен емдеуді жеделдету үшін «жасыл дәліз» енгізілді, оның шеңберінде онкологиялық ауруға күдікті пациенттер 18 жұмыс күні ішінде (зертханалық зерттеулер, ультрадыбыстық, рентген, ЭКГ, КТ, МРТ, сондай-ақ эндоскопия) консультация алады және зерттеледі.
Республика бойынша медициналық-санитариялық алғашқы көмекті қаржыландыру үлесін денсаулық сақтауды қаржыландырудың жалпы көлемінің 60%-на дейін жеткізу бойынша жұмыс жалғасуда, ол ағымдағы жылы 55% -ды құрады.
Амбулаториялық хирургия дамуда, онда ағымдағы жылы қызметтер көлемін 1,7 есеге ұлғайту көзделген (2021 ж. факт бойынша – 146 835 қызмет, 2022 ж. жоспар – 252 708 қызмет).
Сондай-ақ, біз амбулаториялық оңалтудың III кезеңін дамыту бойынша шаралар қабылдап жатырмыз.
Мектеп медицинасын жетілдіру шеңберінде жаңа стандарт енгізілетін болады, бұл оқушыларды кәсіптік тексеруге көзқарастарды жүйелеуге және асқазан-ішек жолдарының, тірек-қимыл аппаратының, көру және т. б. ауруларын ерте анықтауды күшейтуге мүмкіндік береді.
Сондай-ақ консультациялық-диагностикалық қызметтер 1,5 есеге ұлғайтылды, бұл ауруларды ерте диагностикалаудың қолжетімділігін арттыруға және халықтың денсаулық сақтауға жұмсайтын жеке шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.
Қолжетімділікті арттыру мақсатында амбулаториялық дәрілік қамтамасыз ету шеңберінде қымбат тұратын препараттарды қоса отырып, дәрілік заттардың тізбесі кеңейтілді. Мәселен, ағымдағы жылы облыс үшін 1,2 млрд.теңге сомасына 11 қымбат препарат сатып алынды және жөнелтілді.
5-слайд
Ауылдық денсаулық сақтау саласына бөлек тоқталғым келеді. Қазіргі уақытта ауылда 5 мың 397 медициналық ұйым (2895 – медициналық пункт, 790 – фельдшерлік пункт, 1282 – амбулатория, 227 – емхана, 203 – аурухана), Қостанай облысында – 476 медициналық ұйым медициналық көмек көрсетеді.
Сонымен қатар, аталған ұйымдардың республика бойынша тозуы 52,6%, облыс бойынша - 61% құрайды.
Жету қиын ауылдық елді мекендерде медициналық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін жылжымалы медициналық кешендердің әлеуеті кеңінен пайдаланылады (149 жылжымалы медициналық кешен 2021 жылы 1,8 млн.ауыл тұрғынын қамтыды).
Сіздің өңірде 15 жылжымалы медициналық кешен жұмыс істейді, олар 2022 жылы 25 мыңнан астам адамды қамтыды, оның ішінде 3 мың адамда ауру анықталды, бұл тексерілген ауыл тұрғындарының 11% -ын құрайды.
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Денсаулық сақтау министрлігі «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» пилоттық жобасын әзірледі.
Өңірлердің әкімдіктерімен бірлесіп 655 медициналық-санитариялық алғашқы көмек объектісін салу бойынша дайындық жұмыстары басталды, оның ішінде 253 – медициналық пункт, 160 – дәрігерлік амбулатория және 242 – фельдшерлік-акушерлік пункт.
Қостанай облысында ауылда 25 медициналық-санитариялық алғашқы көмек объектісін салу жоспарланған.
Бұдан басқа, 2023-2025 жылдарға арналған республикалық бюджетті қалыптастыру шеңберінде Қостанай ауданында (Тобыл қ.) ауысымына 250 адам қабылдайтын емхана салуға қосымша қаражат қолдау тапты.
Сондай – ақ, республика бойынша пилоттық жоба шеңберінде 32 көпбейінді аудандық орталық аурухана ашу жоспарлануда, оның ішінде Қостанай облысында 2 аурухана - Жетіқара аудандық ауруханасы және Арқалық өңірлік ауруханасы.
Ауруханаларда инсульт және кардиология бөлімшелері, Тері арқылы араласу орталықтары, реанимация және қарқынды терапия бөлімшелері, аз инвазивті хирургия, травматология және оңалту бөлімшелері ашылады.
Көпбейінді аудандық орталық аурухананы заманауи медициналық жабдықтармен (КТ, МРТ, ангиограф, сараптамалық сыныптағы УДЗ, эндоскопиялық, реанимациялық жабдықтар, балға арналған) жарақтандыру және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу көзделген.
Пилоттық жобаның мақсаты ауыл мен қала денсаулығының сәйкессіздігін азайту болып табылады.
6-слайд
Біз үшін қызметтің басым бағыттарының бірі ана мен баланың денсаулығын сақтау болып қала береді.
2022 жылдың 9 айында облыс бойынша 7,6 мың босану қабылданып, 7,7 мың нәресте дүниеге келді.
2022 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша Қостанай облысында ана өлімі тіркелген жоқ.
2021 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмасы бойынша 2026 жылға дейін экстракорпоралдық ұрықтандыруға жыл сайын 7000 квота бөлу көзделген «Аңсаған сәби» арнайы бағдарламасы іске қосылды. Осы бағдарлама шеңберінде 2021 жылы Қостанай облысында 205 квота бөлінді, 111 әйелде жүктілік болды (35 отбасы бала туу бақытын білді) (2022 жылы – 255 квота, 65 әйел жүкті).
Балаларға арналған профилактикалық қарап-тексеру пакеттері кеңейтілді.
Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау шеңберінде халықаралық стандарттарға сәйкес келетін 10 перинаталдық орталық, оның ішінде Қостанай облысында – 1 орталық салу жоспарланған.
Сонымен қатар, шұғыл шешуді талап ететін бірқатар міндеттер бар: шала туған балаларға көмек көрсету сапасын жақсартуды қамтамасыз ету, патологиясы бар балаларды ерте анықтау.
Министрліктің ерекше бақылауында ана мен баланың денсаулығын сақтау.
Проблемалық мәселелердің бірі - нәресте өлім-жітімінің өсуі.
Қостанай облысы бойынша ағымдағы жылдың 8 айының қорытындысы бойынша көрсеткіштің 25%-ға өсуі байқалады (2022 жылдың 8 айында - 1000 тірі туғанға шаққанда 11,83, 8 ай. 2021 жылдың 8 айында – 9,46).
Нәресте өлім-жітімінің негізгі себептері перинаталдық кезеңде пайда болған себептер, екінші орында – туа біткен даму ақаулары, үшінші орында – инфекциялық және паразиттік аурулар. Бұл мәселе Министрліктің тұрақты бақылауында.
Балалардағы ауруларды ерте қамту және диагностикалау мақсатында елде жаңа туған нәрестелер мен ерте шақтағы балаларды скринингтік зерттеу бағдарламасы енгізілді, ол әрбір баланы жаңа туған кезеңнен бастап мектеп жасына дейін сүйемелдей отырып, кезең-кезеңімен кешенді тәсілді іске асыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ, 49 тұқым қуалайтын алмасу ауруларына (жаңа алмасу ауруларының популяциясын анықтау үшін) жаңа туған нәрестелерді селективті скрининг бойынша пилоттық жоба іске қосылды.
Ағымдағы жылы Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Ана мен бала денсаулығын сақтау жөніндегі тұжырымдама әзірленетін болады, ол алдағы 5 жылға арналған негізгі мақсаттарды қалыптастырады.
7-слайд
2022 жылы облыс бойынша жоғары технологиялық медициналық көмек көрсету шеңберінде 420 млн. теңгеден астам сомаға 74 қызмет көрсетілді.
8-слайд
Бүгінгі таңда денсаулық сақтау жүйесінде дәрігерлердің 78 мың штат бірлігі, оның ішінде Қостанай облысында 2,5 мың штат бірлігі қамтамасыз етілген. Өңірде дәрігерлік кадрлардың тапшылығы 474 штат бірлігін құрайды.
Ағымдағы жылы еліміздің өңірлеріне медициналық жоғары оқу орындарының 2 980 түлегі, оның ішінде Қостанай облысына – 40 (2021 жылы – 60 түлек, келгені – 55, олардың 19-ы ауылға келді) бөлінді.
Кадрлар тапшылығын төмендету мақсатында мемлекеттік білім беру тапсырысы шеңберінде өңір үшін мамандар даярлауға 141 орын бөлінді, оның ішінде 20 терапевт, акушер-гинекологтарға, анестезиологтарға, хирургтарға, отбасылық медицина дәрігерлеріне 10 орын, жедел жәрдем дәрігерлері мен инфекционистерге 7 орын, 5 педиатр.
Республикада ауылға жұмысқа келген жас мамандарға әлеуметтік қолдау шаралары көзделген. 2021 жылы 282 маман көтерме жәрдемақы алды, 222 маман тұрғын үй алды, өзге де әлеуметтік қолдау шараларымен 92 маман қамтамасыз етілді. Қостанай облысында 85 маман көтерме жәрдемақы алды, 5 маман тұрғын үй алды, өзге де әлеуметтік қолдау шараларымен 44 маман қамтамасыз етілді.
Өткен жылы біз медицина қызметкерлерінің кәсіптік жауапкершілігін сақтандыру жүйесін енгізуді көздейтін заң жобасын әзірледік.
Медицина қызметкерлерінің жалақысын экономика бойынша орташа жалақыдан 2 есе арттыру бойынша жұмыс жүргізілуде. 2023 жылға қарай дәрігерлердің орташа жалақысы 531 мың теңгені, ал орта медицина қызметкерлерінің орташа жалақысы тиісінше 250 мың теңгені құрайды.
Жыл сайын 5 мыңға жуық медицина кадрларын даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысы мен гранттар бөлінеді, түлектерді бөлу жүзеге асырылады.
Сонымен қатар, ауылда резиденттердің міндетті тағылымдамадан өтуімен пилоттық жоба пысықталуда.
Мемлекет басшысы үш жыл ішінде резидентураға берілетін гранттар санының жыл сайын 70%-ға ұлғаюын қамтамасыз етуді тапсырды.
9-слайд
Отандық денсаулық сақтаудың басым міндеттерінің бірі еліміздің халқын үздіксіз дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету болып табылады.
Осы мақсатта «СҚ-Фармация» ЖШС Бірыңғай дистрибьюторы амбулаториялық дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету шеңберінде 196 млрд. теңгеден (196,4 млрд. теңге.) астам сомаға дәрілік заттарды сатып алды, бұл ретте өңірлерге сатып алынған дәрілік заттардың 100% жеткізілді, стационар деңгейінде 177 млрд. теңгеден (177,8 млрд. теңге) астам сомаға дәрілік заттар сатып алынды, бұл ретте өңірлерге сатып алынған көлемнің 93% жеткізілді.
Қостанай облысында амбулаториялық дәрілік қамтамасыз ету шеңберінде 8,8 млрд. теңгеден астам сомаға дәрілік заттарды сатып алу жүзеге асырылды, стационарлық көмек шеңберінде 7,1 млрд.теңгеден астам сомаға дәрілік зат сатып алынды.
Сонымен қатар, барлық денсаулық сақтау ұйымдарына, оның ішінде босандыру және реанимация қызметтеріне оларды медициналық жабдықтармен, дәрілік заттармен және медициналық бұйымдармен жарақтандыру бойынша инвентаризация жүргізілді.
Медициналық техникамен жарақтандыру – 84,7%, тозу – 43,1% құрады. Қостанай облысы бойынша медициналық техникамен жарақтандыру – 85,7%, тозу – 23,9% құрады.
2023-2025 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттерді қалыптастыру шеңберінде Қостанай облысы үшін медициналық техниканы сатып алуға 7,8 млрд. теңге мөлшерінде бюджет қаражатының ең аз көлемі белгіленді.
Сонымен қатар, 2023-2025 жылдарға өңірдің денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтандыруға («Дені сау ұлт» ұлттық жобасы) 4,4 млрд.теңге мөлшерінде ағымдағы нысаналы трансферттер көзделген.
Мемлекет басшысының 2022 жылғы 8 ақпандағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында берілген тапсырмаларын іске асыру шеңберінде «СҚ-Фармация» базасында медициналық техниканы орталықтандырылған сатып алуға көшу жүзеге асырылды.
Жалпы, ел бойынша отандық фармацевтикалық өндірісті дамыту шеңберінде дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды шығару бойынша кемінде 30 жаңа өндірісті іске қосу, оның ішінде Big Pharma (Roche, PFIZER және т. б.) тарта отырып, Отандық фармацевтикалық өнімді халықаралық тану үшін ұлттық реттеушіні дамыту (Астана қаласындағы Дәрілік заттарды сараптау ұлттық орталығының жанынан зертхана салу), дәрілік заттар айналымының барлық процестерін цифрландыру (өтініш беруден бастап олардың айналымына дейін), дәрілік заттарды таңбалау мен қадағалауды енгізу (2023 жылғы 1 қаңтардан бастап) көзделген.
10-слайд
2020 жылғы 1 қаңтардан бастап елде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі іске асырылуда.
2022 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде 16,2 млн.адам тіркелген, бұл біздің ел халқының 82,7% -н құрайды.
Бұл ретте, 3,4 млн. адам әлі күнге дейін міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінен тыс қалады, Қостанай облысы бойынша бұл сан 178,1 мың адамға (27%) жетеді.
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруды іске асырудың арқасында 2021 жылмен салыстырғанда медициналық қызметтерді қаржыландыру 25%-ға, оның ішінде:
- профилактикалық медициналық қарап-тексерулер - 2 есе;
- консультациялық-диагностикалық қызметтер – 1,5 есе;
- стационарлық көмек – 1,2 есе;
- жоғары технологиялық медициналық қызметтер - 2,2 есе ұлғайды.
Сонымен қатар, қымбат КТ, МРТ және ПЭТ зерттеулерінің өсуі байқалады.
Сонымен қатар, соңғы уақытта біз міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру қаражатының есебінен жаңа қымбат технологияларды қаржыландыру бойынша шаралар қабылдадық.
Ағымдағы жылы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру сыйлықақыларын (12 ай бұрын жарналар) төлеудің баламалы тетігін енгізу арқылы сақтандырылмаған халықты медициналық сақтандырумен қамтуды ұлғайту бойынша жұмыс жүргізілуде;
2022 жылы Қостанай облысы бойынша тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық қызметтерге 77,4 млрд.теңге бөлінді (2021 жылы – 77,3 млрд. теңге), оның ішінде 7,5 млрд. теңге облыстың медициналық ұйымдарының аудитінен кейін қосымша бөлінді.
2023 жылдан бастап медициналық қызметтердің сапасы мен сервисін жақсарту, инвестицияларды ынталандыру (негізгі құралдарды жаңартуға арналған шығыстарды тарифке енгізу) мақсатында тарифті арттыру жоспарлануда.
11-слайд
Жыл соңына дейін денсаулық сақтау жүйесінің алдында бірқатар басым міндеттер тұр:
«Дені сау ұлт» әрбір азамат үшін сапалы және қолжетімді денсаулық сақтау» ұлттық жобасын іске асыру.
«Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» пилоттық ұлттық жобасын әзірлеу және іске асыру.
Медицина қызметкерлерінің кәсіптік жауапкершілігін сақтандыру туралы заңды қабылдау.
Медициналық жоғары оқу орындарында көпбейінді университеттік ауруханалар мен клиникалар құру.
3 жылдың ішінде резидентурада даярлауға арналған гранттар саны 70%-ға кезең-кезеңімен ұлғайту.
Құрметті Қостанай
облысының тұрғындары!
Өткен жылы Министрлік халық денсаулығын сақтаудың барлық бағыттары бойынша маңызды жұмыс жүргізді.
Қол жеткізілген жетістіктермен қатар тез арада шешуді талап ететін міндеттер де бар. Біз ел халқына медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттыратын тиімді шешімдерді дайындайтын кәсіптік және азаматтық қоғамдастықтың бүкіл күш-жігерін біріктіруіміз қажет.
Назарларыңызға рақмет!