Өндірістік қызметтің нәтижесінде ауа ортасына әртүрлі зиянды химиялық заттар түседі, олар адам ағзасымен байланыста болған кезде жедел және созылмалы болып бөлінетін кәсіптік ауруларды немесе улануды тудыруы мүмкін. Жедел улану, әдетте, химиялық заттардың салыстырмалы түрде жоғары концентрациясына қысқа мерзімді әсер еткеннен кейін кенеттен пайда болады және азды-көпті жедел клиникалық белгілермен көрінеді. Өндірістік жағдайда жедел улану көбінесе қауіпсіздік ережелерін бұзумен, жеке қорғаныс құралдарын қолданбаумен, машиналардың дұрыс жұмыс істемеуімен, апаттармен байланысты. Созылмалы-улы заттардың ұзақ әсер етуі аясында пайда болады.
Химиялық уланудың алдын алу шаралары.
Өндірістік бөлмелер тиімді табиғи, сондай-ақ жергілікті сорғышты, жалпы ауаны алмастыратын және қажет болған жағдайда авариялық механикалық желдету жүйелерімен жабдықталуы тиіс. Автоматты және өлшеу-құралдар аппаратурасын қолдана отырып, ауадағы химиялық заттардың ластануын хабарлайтын кондиционерлеу жүйелерін тиімді енгізу маңызды.
Көбінесе ауыр, өткір және тіпті өлімге әкелетін уланудың себебі – қызметкерлердің өндірістік процестің қауіптілігі және негізгі профилактикалық шаралар туралы хабарсыз болуы. Сондықтан жұмысшыларға қауіпсіз жұмыс әдістері бойынша нұсқаулық жүргізу және оқыту қажет.
Жеке қорғаныс құралдарын қолдану маңызды:
Тыныс алу мүшелерін қорғау. Өзгермелі сүзгілері бар газмаскалар мен респираторлар ащы ерітінділердің буынан қорғайды.
Көзді, беттің шырышты қабығын және терісін қорғау. Арнайы көзілдірік, қорғаныс экрандары және герметикалық шлемдер - химиялық өнімдердің, газдардың, булардың және аэрозольдердің тамшыларынан қорғайды.
Қолдардағы терінің бүтіндігін сақтау. Механикалық зақымдануға, кесуге және сызаттарға төзімді арнайы қалыңдатылған қолғаптар ащы ерітінділер мен химиялық агрессивті заттардың теріге зақым келтіруіне жол бермейді.
Аяқтарды қорғау. Резеңкеленген үстіңгі және сырғанамайтын тұрақты табаны бар арнайы берік аяқ киім химиялық заттармен жанасудан қорғайды.
Бүкіл денені кешенді қорғау. Қорғаныс костюмдері денені зиянды химиялық заттардың әсерінен қорғайды.
Тұрақты үзілістер де маңызды. Улы заттардың әсерін азайтуға және ерте шаршауды болдырмауға көмектесетін жұмыстан үзіліс жасаңыз.
Кәсіптік улану жағдайларының алдын алу үшін химиялық заттармен байланысы бар жұмыстарға түсетін адамдарды міндетті алдын ала медициналық тексерулер және осы адамдарды кейінгі мерзімді медициналық тексерулер өте маңызды рөл атқарады.
Химиялық өндірістерде жұмыс істейтін қызметкерлердің организмінің токсикалық факторларға төзімділігін арттыру мақсатында, олар жұмыс істейтін заттың сипатына байланысты арнайы нормаларға сай емдік-профилактикалық тамақтандыруды қамтамасыз ету қажет. Кәсіби уланулардың алдын алуда профилактикалық дәрумендеу де белгілі бір рөл атқарады.
Барлық алдын алу шараларын сақтау жұмысшылардың денсаулығы мен жоғары өнімділігін сақтауға және жұмыс орындарында химиялық уланудың алдын алуға мүмкіндік береді.