Вирустық гепатит - жалпы инфекциялық аурулардың cанатына жатады. Олар бірнеше ерекшеліктерге ие, бірақ бірнеше белгілермен біріктірілген: вирусты этиологиясы, өзіне тән белгілері бар және ең бастысы – бауырдың жұмысына кері әсер етеді. Қазіргі таңда гепатит негізгі үш түрге A,B,C болып бөлінген. Халық арасында оларды сарыауру деп атайды (аурудың өзіне тән сарғаюына қарай). Олар белгілері бойынша бір топқа біріктіріледі: адамнан адамға берілу қабілеті:
қоздырғыш-вирустар;
* жұқтырудың негізгі жолдары: қан, АІЖ;
* зақымдану органы-бауыр, ауру негізінде-оның жасушаларының бұзылуы;
* бұл топ үшін динамика мен биохимиялық көрсеткіштерге ұқсас;
* емдеудің ұқсас принциптері.
В гепатиті- В гепатиті вирусынан туындайтын, көбінесе бауыр зақымдайтын ауру.
Сарғаюдың болуы немесе болмауы, температураның көтерілуі және басқа да клиникалық көріністері бар жіті ауру ретінде өтуі мүмкін, ересек науқастарда көп жағдайда (90-95% дейін) сауығумен аяқталады, гепатиттің жіті фульминантты түрі жоғары өлім-жітімнің және бауыр жеткіліксіздігінің дамуымен болуы да мүмкін. Егер өздігінен сауығу басталмаған болса, онда созылмалы В гепатиті қалыптасуы мүмкін, содан кейін уақыт өте келе емделушілердің бөлігінде бауыр циррозы және гепатоцеллюлярлық карцинома (бауыр обыры) дамиды.
Берілу жолдары:
Вирус науқастан сау адамға қанмен берілуі мүмкін жағдайлар:
* қан құю;
* бір реттік кесу құралдарын пайдалану (қайшылар, ұстаралар);
* көп реттік залалсыздандырылмаған шприцтерді пайдалану;
* босану үдерісі;
* жыныстық байланыс.
Вирустың едәуір мөлшері басқа биологиялық сұйықтықтарға келіп түскеннен кейін, вирус олар арқылы берілуі мүмкін, мысалы сілекей немесе сперма арқылы. Алайда, кез-келген жағдайда, сау адамда осы сұйықтықтарға тап болатын қандай да бір жарақатсыз жұқтыру мүмкін емес.С гепатитінің вирусы негізінен қан арқылы, яғни қан құю кезінде, операция жүргізу кезінде, стоматологиялық араласулар кезінде (тістерді кәсіби тазалау кезінде, тістерді алып тастау және т. б. - иә, пломбалау кезінде-жоқ), кейбір косметологиялық процедуралар, маникюр және жыныстық жолмен берілу мүмкін (бірақ көбінесе шырышты қабықтардың зақымдануы кезінде вирус қан арқылы жұғады), тікелей жұқтыру жолы — босану кезі болып табылады.
С гепатитімен ауыратын науқастар - көбінесе инъекциялық есірткіге тәуелділер емес, керісінше олар сіздің әріптесіңіз, мектеп мұғалімі, дүкен қызметкері секілді әлеуметтік адамдар.
Симптомдары
С вирусты гепатитінің белгісі – клиникалық көрінбеуі мүмкін, бірақ әлсіздік, шаршау, жоғары температура, оң жақ қабырға астындағы ауырлық , бет терісінің сарғаюы сезілуі мүмкін.
УДЗ-де бауыр үлкен болуы мүмкін (міндетті емес), әдетте қанда АЛАТ пен АСАТ жоғарылауы анықталады.
Әлемде вирусты гепатит аурушаңдығы тұмаудан кейін екінші орында тұр. B және C түрлері - зардаптардан болатын өлім-жітімге әкелетін ең қауіпті аурулардың ондығына кіреді.