Спортшыларға, жүкті және бала емізетін әйелдерге арналған азық-түлік өнімдеріне қатысты
Қоғамдық денсаулықты сақтау үшін теңдестірілген және қауіпсіз тамақтану өте маңызды. Спортшыларға, жүкті және бала емізетін әйелдерге арналған мамандандырылған азық-түлік өнімдеріне ерекше назар аударылады, себебі бұл халық топтарының энергияға, ақуызға, дәрумендерге, минералдарға және басқа да маңызды тағамдық компоненттерге физиологиялық қажеттіліктері артқан.
Қазақстан Республикасында мұндай өнімдердің айналымы Еуразиялық экономикалық одақтың (ЕАЭО) техникалық регламенттеріне, соның ішінде «Диеталық терапиялық және диеталық профилактикалық тамақтануды қоса алғанда, мамандандырылған азық-түлік өнімдерінің жекелеген түрлерінің қауіпсіздігі туралы» КО ТР 027/2012 және «Азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» КО ТР 021/2011 сәйкес жүзеге асырылады. Бұл құжаттар мамандандырылған азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігіне, сапасына, таңбалануына және мемлекеттік тіркеуіне қойылатын міндетті талаптарды белгілейді.
Спортшыларға арналған мамандандырылған азық-түлік өнімдері - бұл алдын ала анықталған химиялық құрамы және жоғарылатылған тағамдық құндылығы бар, қарқынды физикалық және эмоционалдық стресс кезінде ағзаның бейімделу қабілетін арттыруға арналған өнімдер. Олар теңдестірілген тамақтанудың орнын басатын емес, бірақ дене белсенділігі деңгейі мен маманның ұсыныстарын ескере отырып, теңдестірілген тамақтануға қосымша ретінде қолданылады.
Жүкті және бала емізетін әйелдерге арналған тамақ өнімдері жүктілік және бала емізу кезінде әйелдердің тамақтануға деген қажеттіліктерінің артуын қанағаттандыруға арналған. Бұл өнімдер дененің физиологиялық ерекшеліктерін ескере отырып жасалған және белгіленген қауіпсіздік пен тамақтану талаптарына сай болуы керек.
Техникалық регламентте бұл өнімдерді өндіруге арналған арнайы талаптар белгіленген. Атап айтқанда, генетикалық түрлендірілген организмдерді (ГМО) қамтитын шикізат және олардан алынған компоненттер жүкті және бала емізетін әйелдерге арналған өнімдерді өндіруде тыйым салынады. Сонымен қатар, өнімнің максималды қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған ет шикізатының белгілі бір түрлерін пайдалануға шектеулер белгіленді.
Арнайы тамақ өнімдерінің ЕАЭО нарығында айналымға тек мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ғана рұқсат етілетінін есте сақтаңыз. Мемлекеттік тіркеу куәлігі өнімнің міндетті техникалық ережелерге сәйкестігін және тұтынушы үшін қауіпсіздігін растайды.
Арнайы тамақ өнімдерін таңдаған кезде тұтынушыларға заттаңбаны мұқият оқып шығу ұсынылады. Қаптамада мыналар көрсетілуі керек:
өндіруші туралы ақпарат;
ЕАЭО бойынша бірыңғай өнім айналымы белгісі.
Мұндай өнімдерді тек ресми сатушылардан сатып алу керек, қаптаманың тұтастығына, жарамдылық мерзімінің сақталуына және сақтау шарттарына назар аудару керек. Арнайы тамақ өнімдерін кездейсоқ сатушылардан немесе өнімнің шығу тегі мен қауіпсіздігін растау мүмкін емес жерлерде бейресми онлайн-ресурстар арқылы сатып алу ұсынылмайды.
Астана қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті мамандандырылған тамақ өнімдерін өндіру және сату кезінде ЕАЭО техникалық ережелерін сақтау тұтынушылардың денсаулығын қорғауға және тамақ қауіпсіздігінің жоғары деңгейін қамтамасыз етуге бағытталғанын еске салады.
Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау органдары бақылау мақсатындағы сатып алу шеңберінде мониторинг пен зертханалық зерттеулер жүргізеді.
2025 жылы Астана қаласы бойынша бақылау мақсатындағы сатып алу шеңберінде мамандандырылған тағам өнімдерінің 11 үлгісі зерттелді (оның ішінде спортшыларға арналған тағам өнімдері – 7 сынама, жүкті және бала емізетін әйелдерге арналған тағам өнімдері – 5 сынама). Зерттеу нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жоқ.
Денсаулығыңыз – өз қолыңызда!