Студенттердің денсаулығы туралы сөз болғанда, әдетте медициналық тексерулер, спорт, дұрыс тамақтану және психологиялық көмек туралы ойлаймыз.
Бірақ студенттің күнделікті оқу күнін елестетіп көрейік.
Студент бірнеше сағат бойы компьютер алдында отырады, сабақтардың арасында уақыт үнемдеу үшін ең жылдам әрі қолжетімді тағамды таңдайды, көбіне көлікпен қатынайды, оқу жүктемесіне байланысты күйзеліске түседі, түнде кеш жатып, таңертең қайтадан сабаққа келеді.
Осы жағдайлардың ешқайсысы жеке алғанда денсаулыққа айтарлықтай қауіп төндіретін фактор болып көрінбеуі мүмкін.
Алайда дәл осындай күнделікті жағдайлар біртіндеп адамның өмір салтын қалыптастырады.
Сондықтан қазіргі халықаралық «Салауатты университет» тұжырымдамасы мәселеге басқаша қарауды ұсынады:
«Адамды салауатты өмір салтын ұстануға қалай ынталандыруға болады?» дегеннен гөрі, «Университеттің өзі салауатты таңдау жасау табиғи әрі оңай болатын орта қалыптастыру үшін нені өзгерте алады?» деген сұрақ маңызды.
Мысалы:
- пайдалы тағам тек плакаттарда насихатталып қана қоймай, университет асханасында да қолжетімді болуы керек;
- көбірек қозғалу мүмкіндігі университеттің күнделікті өміріне енгізілуі қажет;
- психологиялық көмек мәселе күрделеніп кеткеннен кейін емес, қиындықтың алғашқы белгілері байқалған кезден бастап қолжетімді болуы тиіс;
- университет аумағы демалуға және күш-қуатты қалпына келтіруге қолайлы болуы керек;
- темекі шегудің алдын алу тек ақпарат берумен шектелмей, темекі түтінінен азат орта қалыптастыруды қамтуы тиіс;
- ауыз судың қауіпсіздігі, ауаның сапасы, санитариялық жағдай және үй-жайлардың қолайлылығы - мұның барлығы денсаулықтың құрамдас бөліктері.
Демек, салауатты университет - денсаулыққа қатысты іс-шаралар көбірек өткізілетін орын ғана емес.
Бұл - университеттегі кеңістікті, оқу үдерісін және күнделікті өмірді ұйымдастырудың өзі адамның денсаулығын сақтауға көмектесетін орта.
Мұнда тағы бір маңызды ой туындайды.
Университет - тек білім алатын орын емес. Ол сонымен бірге адамдар өмір сүретін, жұмыс істейтін, қарым-қатынас жасайтын және өмірлік әдеттері қалыптасатын орта.
Сондықтан университеттік ортаға денсаулық тұрғысынан инвестиция салу - болашақ мамандардың, жұмыс берушілердің, ата-аналардың және тұтастай қоғамның денсаулығына инвестиция салу деген сөз.
Бүгінде «Салауатты университеттер» халықаралық қозғалысы дәл осы бағытта дамып келеді: жекелеген іс-шаралар өткізуден - жүйелі өзгерістерге қарай.
«Денсаулығыңды сақта» деген ұраннан - денсаулықты сақтауды жеңілдететін орта қалыптастыруға қарай.