Серозды менингит – бас миы қабықтарының қабыну ауруы. Серозды менингит көбіне жаз-күз мезгілінде, яғни маусым айынан қазан айына дейін тіркеледі, ал аурушаңдықтың шарықтау кезеңі шілде–қыркүйек айларына сәйкес келеді. Бұл аурудың ең жиі таралған қоздырғышы энтеровирустар болуымен байланысты, олар жылы мезгілде белсендірек айналымда болады.
Бұл вирустар қоршаған ортада төзімді және адамға су арқылы, тағам өнімдері арқылы – көкөністер мен жемістер, ет және басқа да өнімдер арқылы, лас қолдар арқылы, сондай-ақ ауа-тамшы жолымен жұғуы мүмкін. Су айдындарында, бассейндерде, әсіресе суға сүңгу кезінде вирус жұқтыру қаупі жоғары.
2026 жылдың басынан бері елордада серозды менингиттің 52 жағдайы тіркелді, оның ішінде 35 жағдай 14 жасқа дейінгі балалар арасында анықталды. Аурушаңдық көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 3,3-ті құрады. 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда серозды менингитпен сырқаттанушылық 1,4 есеге артқан: 2025 жылы 35 жағдай тіркеліп, көрсеткіш 2,3 болған. Оның ішінде 14 жасқа дейінгі балалар арасында аурушаңдық 1,4 есеге өскен: 2025 жылы 25 жағдай тіркеліп, көрсеткіш 5,57 болған. Республикалық көрсеткіштен 6,2 есеге жоғары екені байқалады, ҚР бойынша көрсеткіш – 100 мың тұрғынға шаққанда 0,53.
Алғашқы тіркеу және эпидемиологиялық тергеп-тексеру деректері бойынша келесі қауіп факторлары анықталды: бассейндерде шомылу – 2 жағдай, 4%; Бурабай курорттық аймағындағы су айдындарында шомылу – 3 жағдай, 6%; субұрқақтарда шомылу – 10 жағдай, 19%; басқа факторларға, яғни салқындап қалу, тұрмыстық-қатынас жолы және нақты анықталмаған жағдайларға 37 жағдай, 71% тиесілі.
Алынған деректерді талдау ауру жағдайларының бір бөлігінің су факторымен, оның ішінде рұқсат етілмеген орындарда және суға түсуге арналмаған қалалық субұрқақтарда шомылумен байланысты болуы мүмкін екенін көрсетеді. Субұрқақтарды шомылатын орын ретінде пайдалану ерекше алаңдаушылық туғызады, себебі ондағы айналымдағы су инфекциялық аурулардың қоздырғыштарымен, оның ішінде энтеровирустармен ластануы мүмкін. Бұл ретте аз мөлшердегі суды кездейсоқ жұтып қоюдың өзі жұқтыруға себеп болуы ықтимал, бұл халық арасында аурудың пайда болу және таралу қаупін арттырады.
Ашық су көздері жиі инфекция көзіне айналатындықтан, тек шомылуға арнайы ұйымдастырылған және рұқсат етілген орындарда ғана суға түсу қажет. Суда жүрген кезде суды жұтпау және су айдындарынан су ішпеу керек.
Қайнатылған және тазартылған суды пайдалану да вирусты жұқтыру ықтималдығын төмендетеді.
Жеке гигиена қағидаларын сақтау және қолды уақтылы жуу менингиттен ғана емес, басқа да инфекциялардан қорғануға көмектеседі.
Менингит вирусы жуылмаған көкөністер мен жемістерде де болуы мүмкін, сондықтан оларды тұтынар алдында мұқият жуып, мүмкіндігінше қайнаған сумен шаю ұсынылады. Бұл қағида әсіресе бұрын менингитпен ауырған адамдар үшін маңызды.
Ағзаны шынықтыру оның вирустар мен бактерияларға қарсы қорғаныс қызметін арттыруға ықпал етеді.