Қазіргі уақытта тамақ өнімдерінің көпшілігі технологиялық өңдеу нәтижесінде пайдалы қасиеттерін жоғалтады. Оларды қалпына келтірудің ең тиімді әдісі-байыту (фортификация). Біздің елімізде сатылатын (айналымдағы) жоғары және бірінші сұрыпты бидай ұны құрамында темір бар дәрумендермен, минералдармен және басқа заттармен байытуға (фортификациялауға) жатады.
Фортификация (байыту) - ұнтақталған кезде ұнға аз мөлшерде дәрумендер мен минералдар (витамин-минералды кешендер, қоспалар) қосу, бұл өнімнің сапасы мен тағамдық құндылығын арттырады. Фортификация ұнның органолептикалық және басқа қасиеттеріне әсер етпейді. Байытылған ұнның жарамдылық мерзімі-алты ай.
Неліктен байыту үшін бидай ұны таңдалады?
Тек жоғары және бірінші сортты ұн байытуға жатады. Ұнның витаминді-минералды кешенінің құрамына кіретін фолий қышқылы мен темірдің болмауы анемияға әкелуі мүмкін. Байытылған ұнды тұтыну анемияның таралуын азайтуға көмектеседі.
Ұнға қандай заттар және қандай мөлшерде қосылады?
Республикада ұнды байыту үшін дәрумендер мен минералдардың келесі қоспасы қолданылады (премикс): В1 (тиамин) - 1,3%, В2 (рибофлавин) - 2%, В3 (ниацин) - 6,7%, фолий қышқылы - 1%, темір - 3,5%, мырыш - 14,7%.
Байытылған ұнды қалай ажыратуға болады?
Байытылған ұнды «витамин-минералды қоспамен байытылған ұн» белгісі немесе «Soglom Mahsulotlar»арнайы логотипі арқылы тануға болады.
Ағымдағы жылы Нұра ауданы бойынша «Бақылау мақсатында сатып алу» шеңберінде зертханалық зерттеу үшін жоғары сұрыпты бидай ұнының 12 сынамасы іріктелді, оның ішінде 1 сынамада қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша сәйкессіздік анықталды (темір мен мырыштың төмен мөлшері анықталды). Осыған байланысты дүкеннің сауда сөрелерінен тиісті емес өнімді алу түрінде жедел ден қою шарасы қолданылды және одан әрі кәсіпкерлік субъектісі жеткізушіге 19 кг өнім көлемінде қайтаруды жүзеге асырды.