c
Астана қаласының аумағында және оның маңайында безгек масаларын өсіру орындарын анықтау мен тексеруді қоса алғанда, таяз су айдындарының энтомологиялық мониторингі
2026 жылғы 3 сәуірде Астана қаласы мен оның айналасы аумағында сыртқы ауаның тұрақты оң температурасы белгіленгеннен кейін қан соратын жәндіктердің белсенділік маусымы басталды.
Осыған байланысты масалардың көбеюіне жол бермеу мақсатында 138-ден астам су айдындарында энтомологиялық мониторинг басталды.
Гнустың негізгі көбею орындары (москиттерді қоспағанда) тереңдігі 1 метрге дейінгі су қоймаларының таяз учаскелері, ал су асты өсімдіктері болған кезде – «екінші түбінен» 1 метрге дейін.
Су сынамаларын алу кезінде масалардың дернәсілдік формалары анықталды. Осыған байланысты, таяз су айдындарын дезинсекциялық өңдеу басталды, сонымен бірге ошақтарды оқшаулау үшін қорғаныс тосқауылдары жасалды.
Масалардың дернәсілдік формаларын өсіру орындарында емдеуді ұйымдастыру оларды табу үшін қолайлы жағдайлар деңгейінде (масалардың көбеюіне қолайлы температура режимі қызған жағалау сызығы), сондай-ақ қан соратын жәндіктердің таралуының экологиясы мен биологиясын ескере отырып жүргізіледі.
Өңдеу мыналарды ескере отырып жүргізіледі:
- температура жағдайлары (жылытылатын жағалау сызығы)
- жәндіктердің биологиялық ерекшеліктері
- қоршаған ортаның экологиялық факторлары.
Астанадағы сулы-батпақты жерлердің көпшілігі Culex және Aedes тұқымдас масалар белсенді дамып келе жатқан тоқырау, өсіп кеткен және әлсіз ағынды су айдындары болып табылады. Су басқан жертөле бөлмелерінде culex pipiens molestus кіші түрлерінің масаларының болуы байқалады. Сондай-ақ, Anopheles messeae түріндегі безгек масаларының көбею орны болып табылатын су қоймалары бар.
Департамент безгек масаларының санын, таралуын және ықтимал эпидемиологиялық қауіптілігін жүйелі бақылау үшін онкүндік (10 күнде бір рет) энтомологиялық мониторинг жүргізеді.
Жақында қоңырау масаларының (Chironomidae) рөлі артып келеді, олар халыққа ыңғайсыздық тудырады, бірақ вектор ретінде қауіп төндірмейді. Оларды өсірудің негізгі орындары - Талдыкөл (кіші және үлкен) көлдері, Үркер шағын ауданы және Сарыбұлақ өзенінің арнасы.
Сәуір-қыркүйек айлары аралығында Астана қаласы мен оның айналасы аумағында тұрақты мониторинг пен дезинсекциялық өңдеуді қамтитын алты кезеңнен тұратын профилактикалық іс-шаралар кешені өткізіледі.
Басты мақсат - жәндіктер санын азайту, аурулардың алдын алу және елорда тұрғындары мен қонақтарының өмір сүру сапасын арттыру.