Біз сансыз әртүрлі микроорганизмдер әлемінде өмір сүреміз. Біз қайда барсақ та және не істесек те, біз міндетті түрде қолымызға патогенді микробтарды «жинаймыз».
Ғалымдардың пікірінше, адамдар көбінесе кір қол арқылы ауырады - автобустағы тұтқаларды, кіреберістегі қоршауларды немесе дүкендегі арбаларды ұстағаннан кейін ауыздың, мұрынның немесе көздің шырышты қабығына қол тигізу жеткілікті, яғни патогендік микроорганизмдер сау денеге енуі мүмкін.
Бүгінгі күні қолды өңдеу техникасы халықтың санитарлық -эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы қолданыстағы құқықтық нормаларда көрсетілген – “Медициналық көмек көрсетумен байланысты инфекциялардың алдын алу жөніндегі санитариялық - эпидемияға қарсы, санитариялық - профилактикалық іс-шараларды ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар” санитариялық қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 2 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-151 бұйрығымен бекітілген.
Қолды өңдеудің үш деңгейі бар:
1) қолды антисептик қолданбай, сабынмен және сумен жуу;
2) қолды антисептик қолдану арқылы (гигиеналық) өңдеу;
3) қолды хирургиялық өңдеу.
Қолды антисептиктерді қолданбай, сабынмен және сумен жуу мынадай жағдайларда жүргізіледі: тамақ жасаудың, тамақ дайындаудың және үлестірудің алдында, тамақ ішу алдында, дәретханаға барғаннан кейін, пациентпен тікелей байланыс болмаған кезде пациентке күтім жасағанға дейін және одан кейін (төсек-орын жабдықтарын ауыстыру, үй-жайды жинау); науқастың зақымдалмаған терісін ұстағаннан кейін (пальпациялау, пульсті, артериялық қысымды өлшеу), қол ластанған барлық жағдайларда жүргізіледі.
Медицина қызметкерлерінің денсаулығы үшін анағұрлым тиімді және қауіпсіз - қолды антисептик қолдану арқылы (гигиеналық) өңдеу. Науқаспен байланыс алдында, тазалау/асептикалық ем-шара алдында (тамырішілік, зәр шығару катетерлерін енгізген кезде және тағы басқа инвазиялық құралдарды енгізер алдында), науқаспен және науқастың айналасындағы сыртқы орта объектілерімен байланыстан кейін жүргізіледі.