Инфекциялық және паразиттік инфекциялардың алдын алудағы қол гигиенасы

Инфекциялық және паразиттік инфекциялардың алдын алудағы қол гигиенасы

Біз сансыз әртүрлі микроорганизмдер әлемінде өмір сүреміз. Біз қайда барсақ та және не істесек те, біз міндетті түрде қолымызға патогенді микробтарды «жинаймыз».
Ғалымдардың пікірінше, адамдар көбінесе кір қол арқылы ауырады - автобустағы тұтқаларды, кіреберістегі қоршауларды немесе дүкендегі арбаларды ұстағаннан кейін ауыздың, мұрынның немесе көздің шырышты қабығына қол тигізу жеткілікті, яғни патогендік микроорганизмдер сау денеге енуі мүмкін.
Бүгінгі күні қолды өңдеу техникасы халықтың санитарлық -эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы қолданыстағы құқықтық нормаларда көрсетілген – “Медициналық көмек көрсетумен байланысты инфекциялардың алдын алу жөніндегі санитариялық - эпидемияға қарсы, санитариялық - профилактикалық іс-шараларды ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар” санитариялық қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 2 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-151 бұйрығымен бекітілген.
Қолды өңдеудің үш деңгейі бар:
1) қолды антисептик қолданбай, сабынмен және сумен жуу;
​2) қолды антисептик қолдану арқылы (гигиеналық) өңдеу;
​3) қолды хирургиялық өңдеу.
Қолды антисептиктерді қолданбай, сабынмен және сумен жуу мынадай жағдайларда жүргізіледі: тамақ жасаудың, тамақ дайындаудың және үлестірудің алдында, тамақ ішу алдында, дәретханаға барғаннан кейін, пациентпен тікелей байланыс болмаған кезде пациентке күтім жасағанға дейін және одан кейін (төсек-орын жабдықтарын ауыстыру, үй-жайды жинау); науқастың зақымдалмаған терісін ұстағаннан кейін (пальпациялау, пульсті, артериялық қысымды өлшеу), қол ластанған барлық жағдайларда жүргізіледі.
Медицина қызметкерлерінің денсаулығы үшін анағұрлым тиімді және қауіпсіз - қолды антисептик қолдану арқылы (гигиеналық) өңдеу. Науқаспен байланыс алдында, тазалау/асептикалық ем-шара алдында (тамырішілік, зәр шығару катетерлерін енгізген кезде және тағы басқа инвазиялық құралдарды енгізер алдында), науқаспен және науқастың айналасындағы сыртқы орта объектілерімен байланыстан кейін жүргізіледі.

Қолды хирургиялық өңдеу кез-келген жедел араласулардың алдында, маңызды инвазиялы ем-шаралардың алдында жүргізіледі. Хирургиялық өңдеу операцияға дейінгі кезеңде операциялық топ мүшелерімен жүргізіледі. Қолды хирургиялық өңдеу үшін қолданылатын антисептикалық препараттар, әдетте, тұрақты (қалдық) әсерге ие болуы керек. Жуу немесе антисептикалық өңдеу кезінде қол терісінің барлық аймақтары тиімді зарарсыздандырылуын қамтамасыз ету үшін қолды өңдеудің тиісті техникасын сақтау қажет.
Қолды тиімді жуу және дезинфекциялау үшін келесі шарттарды сақтау қажет: қысқа кесілген тырнақ, лак қолданбау, жасанды тырнақ, қолдарда сақина немесе басқа әшекейлер болмауы керек.
Қолды өңдеуден бұрын сақиналарды, сағаттарды, білезіктерді және т.б. шешу керек. Қолды кептіру үшін хирургтардың қолдарын өңдегенде бір рет қолданылатын қағаз майлықтарды пайдаланыңыз, тек зарарсыздандырылған салфеткаларды пайдаланыңыз;
Қол гигиенасы өте қарапайым процедура және микробқа қарсы тұрақтылығы бар ауруханаішілік инфекцияларды азайту және таратудың негізгі шарасы болып табылады, барлық денсаулық сақтау орындарында қауіпсіздікті қамтамасыз етеді.