Сыбайлас жемқорлық ұғымын кеңінен түсіндірумен қатар, латынның "corruptio" термині "cor" (жүрек, жан, рух, ақыл) және "ruptum" (бүлдіру, жою) деген екі түбір сөзден шыққан деген пікір бар. Сондықтан сыбайлас жемқорлықтың мәні лауазымды адамдарға пара беруде, оларды байытуда емес, қоғамдық жүйенің, оның ішінде мемлекеттік билік жүйесінің бірлігін (ыдырауы, ыдырауы) бұзуда, мемлекеттің, азаматтардың заңды мүдделеріне опасыздық жасауда, қоғамдағы жағдайын жеке мақсатта пайдакүнемдікпен пайдалану.
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы №410 - V ҚРЗ Заңында (бұдан әрі-Заң) сыбайлас жемқорлық – "сыбайлас жемқорлық"– жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкілеттіктерін және олармен байланысты мүмкіндіктерді жеке өзі немесе делдалдар арқылы өздері үшін мүліктік (мүліктік емес) игіліктер мен артықшылықтар алу немесе алу мақсатында заңсыз пайдалануы немесе үшінші тұлғаларға, сол сияқты осы тұлғаларға игіліктер мен артықшылықтар беру арқылы пара беру" ретінде айқындалады.
Сыбайлас жемқорлық мәселесі барлық елдерде, соның ішінде Қазақстанда да бар, әлеуметтік-экономикалық прогреске кедергі келтіруде, ол тек өзіне тән көріністерімен және ауқымымен ерекшеленеді.
Сыбайлас жемқорлықтың көрінісі мәселесі біздің өміріміздің барлық салаларына әсер етеді. Бүгінгі таңда сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрудың негізгі құралы әрбір азаматтың осы процеске қатысуы болып табылады, өйткені сыбайлас жемқорлықтың көріну деңгейін жалпы күш-жігермен ғана төмендетуге болады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру білім беру, ақпараттық және ұйымдастырушылық сипаттағы шаралар кешені арқылы жүзеге асырылады.
Заңның 2-тарауының 6-бабына сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың жүйелі шараларының бірі сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру болып табылады.
Заңның 9-бабына сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілері өз құзыреті шегінде қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікті көрсететін құндылықтар жүйесін сақтау және нығайту бойынша жүзеге асыратын қызмет".
Басқаша айтқанда, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет – бұл адамның сыбайлас жемқорлыққа саналы және моральдық тұрғыдан қарсы тұру қабілеті.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет адамның жоғары моральдық, құқықтық, саяси және басқа да мәдениеттер негізінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру қабілетін білдіреді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет қазіргі уақытта объективті қажетті құбылыс мәртебесіне ие, оны әлеуметтену процесінде қоғамның барлық қабілетті мүшелері игеруі керек.
Адалдық, әділдік, адамгершілік құндылықтар ретінде, рухани жетілу мен гүлденген қоғамның негізі ретінде қазіргі қоғамда сұранысқа ие болуы керек. Бұл құндылықтарды мемлекет, азаматтық қоғам және әрбір азамат жеке тұлғаның сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлқын қалыптастырудың негізі ретінде қалыптастырады және өзектендіреді. Қазір мемлекеттік қызметте қарапайым орындау, кәсіби құзыреттілік жеткіліксіз. Мемлекеттік қызметтерді орындау бөлігінде ашықтық, әдептілік, сыпайылық, клиентке бағдарлану сияқты адамгершілік қасиеттердің маңызы артып келеді. Мұның бәрі мемлекеттік қызметші қызметінің адамгершілік негізін нығайтудың маңыздылығы мен қажеттілігін тағы да атап көрсетеді.
Қазақстанда мемлекеттік аппарат жұмысының, Мемлекеттік қызметтер көрсетудің тиімділігі мен ашықтығы дәйекті түрде артып келеді, бизнеске әкімшілік жүктеме азаяды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама жетілдірілуде. Азаматтарға сыбайлас жемқорлық фактілері туралы хабарлауға мүмкіндік беру үшін түрлі интернет-қабылдаулар, ресми сайттарда тиісті бөлімдер, жедел желілер, сенім телефондары құрылуда.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастырудың арқасында қазіргі уақытта жеке тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер және өзге де заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасаудың өздеріне белгілі фактілері туралы хабарлай алады, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша заңнаманы және құқық қолдану практикасын жетілдіру жөнінде өз ұсыныстарын енгізе отырып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға қатыса алады.