Департамент қызметкерлері жалпыға бірдей оқытуда парақорлық тақырыбын қарастырды
Баяндамашы ретінде бас маман Айзат Қайырбаева сөз сөйледі. Ол Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде парақорлықпен байланысты қылмыстардың екі түрі қарастырылғанын айтты: Пара алу (366-бап) және пара беру (367-бап). Әрине, бұл әрекеттер сыбайлас жемқорлық қылмыстарымен тікелей байланысты.
Айзат Қайырбаева парақорлықты ең қауіпті теріс қылықтардың бірі ретінде анықтады, әсіресе егер оны адамдар тобы жасаса немесе қорқытумен бірге жүрсе. Ол пара тек ақша ғана емес, сонымен қатар бағалы қағаздар, мүлік, мүліктік құқықтар немесе артықшылықтар, қызметтер (мейрамханалардағы банкеттерге ақы төлеу, туристік сапарлар, көлік құралдарымен қамтамасыз ету және т.б.), пара берушінің пайдасына әрекет немесе әрекетсіздік болуы мүмкін екенін түсіндірді. Сондай-ақ баяндамашы ҚР ҚК 366-бабымен пара алғаны үшін қандай жаза көзделгенін айтты: мүлікті тәркілеу, белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан өмір бойы айыру, айыппұл салу, 5 жылдан 15 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру.
– «Қазақстан Республикасының Қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу кодекстеріне азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейту және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2020 жылғы 19 желтоқсандағы ҚР Заңына сәйкес сотталған сыбайлас жемқорлыққа шартты түрде мерзімінен бұрын босатуды қолдануға тыйым салынды. Ынтымақтастық туралы іс жүргізу келісімінің барлық шарттарын орындаған және әлеуметтік осал топтағы азаматтарға ерекшелік беріледі. Сыбайлас жемқорлар үшін жазаны өтеу шарттары да өзгертілді. Қылмыстық кодекстің 46-бабының («бас бостандығынан айыру») бұрын қолданыста болған редакциясына сәйкес, қылмыстың ауырлығына қарамастан, сот жазаны дереу өтеу үшін ең төменгі қауіпсіздік ҚАЖ мекемесіне (колониялар деп аталатын Елді мекендер) жібере алады – деді бас маман.
Қорытындылай келе, Айзат Қайырбаева «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңда мемлекеттік қызметшілерге, Парламент депутаттарына, судьяларға Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан шетелдік банктерде шоттар (салымдар) ашу және иелену, Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан 8 шетелдік банкте қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау бойынша жаңа сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер енгізілгенін айтты.