24 қыркүйекте Қарағандыда өңірдің бизнес-қоғамдастығы алдында бақылау-қадағалау органдарының Бірыңғай есеп беру күні өтті. Мемлекеттік қадағалау философиясы қалай өзгеретіні, инспекторлар неге кеңселерде жиі қалатыны, клиникалар мен дәріханалар цифрлық гигиенаға инвестиция салуы керек екендігі туралы ҚР ДСМ Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің Қарағанды облысы бойынша департаментінің басшысы Ольга Смирнова өз баяндамасында айтты. Іс-шара барысында белгіленген басты вектор-жалпы рейдтерден ашықтық, алдын алу және цифрлық технологиялар жағына шығу.
Бизнесті тоқтатпай қайта ұйымдастыру
Қазіргі уақытта медициналық және фармацевтикалық бақылау жүйесі құрылымдық трансформация кезеңінен өтуде. Қазіргі Департамент екі дербес бағытқа бөлінеді — Медициналық бақылау департаменті және Фармация департаменті. Кәсіпкерлер үшін бұл процесс тіркеу рәсімдері аяқталғаннан кейін деректемелердің өзгеруін ғана білдіреді. Ольга Смирнова мемлекеттік органның жұмысы бір күнге де үзілмейтінін ерекше атап өтті. Бұрын берілген барлық лицензиялар, нұсқамалар мен оларды орындау мерзімдері сақталады, мемлекеттік қызметтер көрсету және консультациялық жұмыс жалғасуда. Болашақта бизнеске тек өтініштерді жіберу кезінде медициналық және фармацевтикалық бағыттың біреуін таңдай отырып, қызмет профилін ескеру қажет.
Цифрлық із және жасырын бақылау
Жаңа қадағалау жүйесінің негізі цифрландыру болып табылады. Тек бару кезінде белгілі болған бұзушылықтар дәуірі артта қалуда. Медицина саласында пациенттердің мүдделерін қорғау үшін СУР 2.0 ақпараттық жүйесі жұмыс істейді, олклиникалардың деректерін талдайды және объектіге бармай-ақ тәуекелдерді анықтайды. 2025 жылдың сегіз ай ішінде алты жеке клиника қашықтықтан бақылаумен қамтылған болса, 2026 жылы бұл сан отызға дейін өсті. Таңбалау, маркетплейстар және әлеуметтік желілер мәліметтері талданатын фармацевтикада қашықтықтан бақылаумен 34-тен 145 субъектіге дейін қамтылды.
Дәрілерді таңбалау жүйесі әр қаптаманың қозғалысын бақылауға мүмкіндік беретін қуатты құрал болды. Осы цифрлық іздің арқасында тегін дәрілік заттармен қамтамасыз етуге арналған препараттарды 50 дәріхана мен 37 медициналық ұйымнан айналымнан қайта шығару фактілері анықталды. Қашықтан мониторингілеудің өсуі бұл сөзсіз алгоритмдерде сұрақтар тудырған адамдарға атаулы профилактикалық сапарлардың көбеюіне әкеледі. Бұл ретте, егер бұзушылықтар уақтылы жойылса, профилактикалық бақылауда айыппұл санкциялары салынбайды.
Пациенттердің шағымдары және медициналық қатенің бағасы
Азаматтардың өтініштерінің саны нарықтың өзгеріп отырған көрінісін де көрсетеді. Сегіз ай ішінде шағымдарды тексерудің жалпы саны он жеті пайызға төмендеді, бірақ сұраныстардың құрылымы өзгерді. Медицинада тексеру азайса, фармацевтикада олардың саны екі еседен астам өсті, ол бірінші кезекте дәрілік заттардың шекті бағасының сақталуын бақылаумен байланысты. Медицина саласында пациенттер стоматология, зертханалық диагностика, офтальмология және гинекологияға жиі шағымданады.
Бұл тұрғыда кәсіби жауапкершілік институтының жұмысы айқын көрінеді. Сақтандыру төлемдерінің тетігі іс жүзінде жұмыс істеп жатыр: өңірде пациенттер денсаулығына зиян келтіргені үшін 250 және 3000 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде өтемақы алған екі нақты жағдай тіркелді. Дегенмен, Департамент басшысы жүйелік проблеманы атап өтті. Көптеген жеке клиникалардыңқазіргі уақытқа дейін сапа бойынша орынбасарлары, пациенттерді қолдау қызметтері және ішкі сарапшылары жоқ. Өтініш беруші мемлекеттік органға жүгінгенге дейін дәл осы ішкі бақылау жанжалдарды шешіп, қателерді жоюы керек болып табылады.
Нарыққа кірудің жаңа ережелері және сапа үшін бонустар
Нарық өсуін жалғастыруда: медициналық қызметті лицензиялау жөніндегі көрсетілетін қызметтер саны шамамен 24%-ға өсті, бұл жаңа нысандардың ашылуы жалғасып жатқанын көрсетеді. Бірақ 2026 жылдың шілде айынан бастап нарыққа кіру ережелері цифрлық гигиена бөлігінде күшейтілді. Енді лицензия алу үшін тіркелген цифрлық медициналық жүйенің болуы міндетті. Клиникада үй-жайлар мен жабдықтар ғана емес, сонымен қатар рұқсат беру құжаттарын алу кезеңінде мемлекеттік ақпараттық жүйелермен интеграцияның жұмыс қабілеттілігін көрсету керек.
Дәріханалық бизнес үшін басты сапа үшін бонусы тиісті дәріхана тәжірибесінің стандарты болады. Бүгін облыста 484 дәріхананың ішіндегі 184 дәріханада GPP сертификаты бар. Осы стандарттың иелері айтарлықтай артықшылық алады — профилактикалық бақылаудан және біліктілік талаптарына сәйкестігін тексеруден толық босатылады.
Сертификат бес жылға беріледі, ал кейінгі растау кезінде мерзімсіз болады.
Департамент бизнеспен диалогқа ашық болып қала береді. Кәсіпкерлерге мемлекеттік қызметтер мен лицензиялау мәселелерін шешуге көмектесу үшін апта сайын сейсенбі және бейсенбі күндері консультациялық кабинетжұмыс істейді. Мемлекет ойынның жаңа ережелерін нақты белгіледі: болашақтағы тексерулер цифрлық деректерге негізделген, нүктелі сипатта болады, ал бизнес үшін бақылаушының басты одақтасы мінсіз ішкі аудит пен цифрлық ашықтық болуы тиіс.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі болып қала береді. Азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімі, мемлекеттік қызметтердің сапасы және орнықты әлеуметтік-экономикалық дамуы қабылданатын шаралардың тиімділігіне тікелей байланысты. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың заманауи тәсілі бұзушылықтарды анықтауға және жолын кесуге ғана емес, ең алдымен сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алуға негізделген.
Мемлекеттік органдардың басты міндеті сыбайлас жемқорлық көріністерінің туындау мүмкіндігі барынша азайтылған шешімдер қабылдаудың ашық, түсінікті және есеп беретін жүйесін құру болып табылады. Осыған байланысты мемлекеттік процестерді цифрландыруға ерекше көңіл бөлінеді. Мемлекеттік қызметтерді электрондық форматқа көшіру, рәсімдерді автоматтандыру, азаматтар мен лауазымды адамдар арасындағы тікелей байланысты қысқарту, бақылау мен мониторингтің ақпараттық жүйелерін енгізу адами фактордың әсерін айтарлықтай төмендетуге және қабылданатын шешімдердің объективтілігін арттыруға мүмкіндік береді. Мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде, сондай-ақ медициналық көмектің сапасын бақылауды ұйымдастыру кезінде және дәрілік заттар айналымы саласында сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің тұрақты мониторингі түйінді бағыттардың бірі болып табылады. Талдау нәтижелері бойынша жұмыстың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған нормативтік және ұйымдастырушылық тетіктерді жетілдіру жөнінде шаралар қабылданады.
Алдын алудың маңызды элементі сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік мәдениетін қалыптастыру болып қала береді. Әрбір мемлекеттік қызметші заңдылық, парасаттылық, әділдік және қоғамға қызмет ету қағидаттарын сақтау үшін дербес жауапкершілікті сезінуге тиіс. Кәсіби этиканың жоғары стандарттары тиімді мемлекеттік қызметтің ажырамас бөлігі болып табылады. Тұрақты нәтижелерге қол жеткізу мемлекеттің, азаматтық қоғамның, бизнестің және азаматтардың күш-жігерін біріктіру арқылы ғана мүмкін болады. Ашық диалог, қоғамдық бақылау, ақпараттың қолжетімділігі және заң үстемдігі қағидатын мүлтіксіз сақтау сыбайлас жемқорлықтың алдын алу үшін сенімді негіз жасайды. Аталған тәсілдерді дәйекті іске асыру қоғамның мемлекеттік институттарға деген сенімін нығайтуға, мемлекеттік органдар жұмысының тиімділігін арттыруға және Мемлекеттік басқарудың қазіргі заманғы, ашық және есеп беретін жүйесін одан әрі дамытуды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың ажырамас бөлігі денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің арасында парасаттылық мәдениетін дамыту болып табылады. Кәсіби этика нормаларын, заңдылық, объективтілік және жауапкершілік қағидаттарын сақтау әрбір қызметкер қызметінің сөзсіз стандарты болып қалуға тиіс. Сонымен бірге қоғамдық бақылау, халықпен кері байланыс және азаматтардың өтініштерін жедел қарау маңызды рөл атқарады. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша жұмыс мемлекеттік органдардың, медициналық ұйымдардың, кәсіби қоғамдастықтың, азаматтық қоғам институттарының және азаматтардың белсенді өзара іс-қимылынсыз мүмкін емес. Тек бірлескен күш-жігермен медициналық көмек сапасының жоғары стандарттарын, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін және дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің тиімді жүйесін қамтамасыз етуге болады.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі
Медициналық және фармацевтикалық бақылау
Комитетінің Қарағанды облысы бойынша
Департамент басшысы О.Смирнова
Денсаулық сақтау министрлігі медициналық қызметті лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарын күшейтті.
Талаптар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 22 қазандағы № ҚР ДСМ-148/2020 бұйрығымен бекітілген.
2026 жылғы 12 шілдеден бастап денсаулық сақтау субъектілері меншік нысанына қарамастан Ресурстарды басқару жүйесіне (РБЖ-2.0) және Ұлттық электрондық денсаулық паспортына қосылған медициналық (зертханалық) цифрлық жүйені белгілеуге тиіс.
Елімізде денсаулық сақтау министрлігінің талаптарына сәйкес келетін 33 медициналық және 17 зертханалық цифрлық жүйелерді жеткізушілер тіркелген. Медициналық және зертханалық цифрлық жүйелерді жеткізушілердің тізімі Денсаулық сақтау министрлігінің сайтында сілтеме бойынша орналыстырылған https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/documents/details/196758?lang=ru&ysclid=mq9eiki56f634161171.
РБЖ-2.0-де субъектіні техникалық қолдау мен сүйемелдеуді Денсаулық сақтау министрлігінің Республикалық электрондық денсаулық сақтау орталығы жүзеге асырады, өңірлерде субъект «С. Қайырбекова атындағы Ұлттық ғылыми денсаулық сақтауды дамыту орталығы» ШЖҚ РМК филиалдарына жүгіне алады.
Халыққа медициналық көмек көрсететін денсаулық сақтау субъектісіне мыналардың болуы қажет екенін атап өтеміз:
1) санитариялық қағидаларға сәйкес келетін үй-жайлар.
Лицензияны (оған қосымшаны) алғанға дейін субъект санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды алуға тиіс.
2) мамандар:
- тиісті мамандық бойынша маман сертификаты бар,
- мәлімделген медициналық қызметтің кіші түрлері бойынша соңғы 5 (бес) жылда біліктілікті арттыру.
4) Денсаулық сақтау министрлігінде тіркелген жеткізушілер жеткізетін медициналық цифрлық жүйе.
Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің аумақтық департаменттері лицензиар органдар болып табылады.
Лицензиар орган рұқсат беру бақылауы барысында (лицензия немесе оған қосымша берілгенге дейін) біліктілік талаптарына сәйкестігін тексеретін болады. Субъект барлық құжаттардың түпнұсқаларын, соның ішінде медициналық цифрлық жүйені жеткізушімен жасалған шартты ұсынуы және оның жұмыс қабілеттілігін көрсетуі тиіс. Сондай-ақ, субъектіде медициналық цифрлық жүйенің болуын Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес профилактикалық бақылау және біліктілік талаптарын тексеру барысында тексеру жоспарлануда.
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің Қарағанды облысы бойынша департаменті 2026 жылғы 8 мамырында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу бастау алатыны туралы хабарлайды Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері мен әкімшілік кедергілер туралы мәліметтер, сондай-ақ талданатын саланы жетілдіру бойынша ұсыныстар, талдау объектісінің қызметін регламенттейтін нормативтік құқықтық актілер болған жағдайда ақпаратты dkmfk.karaganda@dsm.gov.kz электрондық поштасына жіберуді сұраймыз. Құпиялылық пен анонимділікке кепілдік беріледі. Келіп түскен ақпарат сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою бойынша ұсынымдар әзірлеу үшін пайдаланылатын болады.
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің Қарағанды облысы бойынша департаменті 2026 жылғы 8 мамырында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу бастау алатыны туралы хабарлайды Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері мен әкімшілік кедергілер туралы мәліметтер, сондай-ақ талданатын саланы жетілдіру бойынша ұсыныстар, талдау объектісінің қызметін регламенттейтін нормативтік құқықтық актілер болған жағдайда ақпаратты dkmfk.karaganda@dsm.gov.kz электрондық поштасына жіберуді сұраймыз. Құпиялылық пен анонимділікке кепілдік беріледі. Келіп түскен ақпарат сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою бойынша ұсынымдар әзірлеу үшін пайдаланылатын болады.
2026 жылғы 11 наурызда Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасында Денсаулық сақтау басқармасы, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің Қарағанды облысы бойынша департаментінің, «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Қарағанды филиалының өкілдері, сондай-ақ өңірдегі медициналық ұйымдар басшыларының қатысуымен жұмыс кеңесі өтті.
Спикерлер ретінде ҚР ДСМ МФБК Қарағанды облысы бойынша департаментінің басшысы Смирнова Ольга Викторовна, МФБК ТСК комиссияларын қарау жөніндегі жауапты маман Ертісбаева Раушан Мұхтарқызы, Денсаулық сақтау басқармасының стационарлық медициналық көмек бөлімінің басшысы Бүгімбаева Айгүл Қапарқызы, Амбулаториялық-емханалық көмек бөлімінің басшысы Байкенова Дана Ерболатқызы, сондай-ақ «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Қарағанды филиалының медициналық көмектің сапасы мен көлемін мониторингілеу бөлімінің басшысы Елшина Тоғжан Даниярқызы сөз сөйледі.
Кеңестің бірінші бөлімі барысында тәуелсіз сараптама комиссиясының қызметі мен медициналық көмек сапасы мәселелері бойынша өтініштерді қарау тәртібіне қатысты сұрақтар қарастырылды. Қатысушылар амбулаториялық-емханалық қызмет пен стационарлар деңгейінде медициналық көмек көрсету кезінде туындайтын түйткілді мәселелерді талқылады.
Іс-шараның екінші бөлімінде медицина қызметкерлерінің пациенттермен тиімді қарым-қатынас дағдыларын дамытуға бағытталған тренинг өткізілді. Тренинг аясында пациенттермен өзара іс-қимыл жасаудың практикалық аспектілері, медициналық ұйымдардағы жанжалды жағдайлардың туындау себептері, сондай-ақ олардың алдын алу және реттеу тәсілдері қарастырылды.
Мұндай іс-шараларды өткізу медициналық көмек көрсету сапасын арттыруға, медициналық ұйымдар мен пациенттер арасындағы сындарлы іс-қимылды дамытуға, сонымен қатар халықтың денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімін нығайтуға ықпал етеді.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі-нің Қарағанды облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары Бахтияр Макеевпен Қарағанды облысы бойынша Медициналық және фармацевтикалық бақылау департаментінде кездесу өтті.
Кездесудің басты тақырыбы – «Мемлекеттік қызмет туралы» жаңа заң жобасын талқылау болды. Департамент қызметкерлері диалогқа белсенді қатысып, өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, жан-жақты жауап алды. 👇
Не өзгереді?
✅ Сервистік модель
Негізгі қағидат: «Мемлекет – адам үшін». Мемлекеттік қызметшілер үстемдік етпей, азаматтарға сапалы қызмет көрсетуі тиіс.
✅ Клиентке бағдарлану және кәсібилік
Мемлекеттік сектор мен бизнестің үздік тәжірибелерін біріктіретін гибридті модель енгізіледі. Негізгі назар – тиімділік пен нәтижеге.
✅ HR және цифрландыру
Іріктеу «Е-қызмет» жүйесі арқылы толық цифрлық форматта жүргізіледі. Конкурстар 5–7 күн ішінде өтеді. Лауазымды көтермей-ақ, функционалдық міндеттерді кеңейту арқылы көлденең мансаптық өсу мүмкіндігі қарастырылады. Жалақыны үш жыл сайын индекстеу ұсынылады.
✅ Әлеуметтік қолдау
Тұрғын үй төлемдері, көтерме жәрдемақылар, үстеме жұмыс үшін өтемақылар және қосымша ақылы демалыс күндері сақталады.
✅ Әдеп және тыйымдар
Әдеп кодексінің жаңа редакциясы әзірленуде. Әлеуметтік желілердегі мінез-құлыққа қойылатын талаптар күшейтіледі, құмар ойындарға абсолютті тыйым сақталады.
Басшылардың назарына:
Қызметкерлер үшін жауапкершілік – жеке. Егер қызметкер заң бұзса, оның тікелей басшысы да жауап береді.
Реформаның басты мақсаты – тек заңнаманы жаңарту емес, қоғамға қызмет ету мәдениетін қалыптастыру. Спикер атап өткендей, әрбір мемлекеттік қызметші «Адал азамат» – адал әрі кәсіби тұлға болуға ұмтылуы тиіс.
Қарағанды облысында азаматтардың өтініштерін қарау сапасын арттыруға және халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтуға бағытталған «Таза Сенім» әлеуметтік-әкімшілік жобаны іске асыру басталды.
Жоба Қарағанды облысы прокурорының бірінші орынбасары Е. Бердибеков және Құқықтық статистика және арнайы есепке алу департаменті басшысы А. Кдырова басшылығымен өткен кеңес аясында басталды.
Іс-шараға Департамент басшысы О. Смирнова қатысты, ол өтініштерді қарау сапасын жақсарту бойынша бірқатар ұсыныстар берді.
Жоба құқық қорғау құрылымдарын, мемлекеттік кірістер, әділет органдарын, сондай-ақ білім беру және денсаулық сақтау салаларын қоса алғанда, бес негізгі мемлекеттік органның қатысуымен пилоттық форматта іске асырылады.
Іс-шара барысында жобаның негізгі міндеттері көрсетілді: азаматтардың өтініштерін уақтылы, сапалы және ашық қарауды қамтамасыз ету, ведомствоаралық өзара іс-қимылдың тиімділігін арттыру және халықпен кері байланысты күшейту.
Жоба шеңберінде оқыту семинарларын өткізу, мемлекеттік органдарды әдістемелік сүйемелдеу, өтініштерді тұрақты талдау және анықталған проблемалық мәселелер бойынша жүйелі шешімдер әзірлеу көзделген.
Департаменттің «Таза Сенім» жобасын іске асыруға қатысуы ашықтық, жауапкершілік және азаматтардың қажеттіліктеріне бағдарлану қағидаттарына бейілділігін растайды.
Құрметті медициналық ұйымдар мен жарнама берушілер!
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № ҚР ДСМ-105/2020 бұйрығына сәйкес, медициналық қызметтердің (көмектің) жарнамасы мынадай міндетті талаптарға сай болуы тиіс:
✅ Жарнамаланатын қызмет түріне қолданыстағы мемлекеттік лицензия болған жағдайда ғана рұқсат етіледі.
✅ Лицензия нөмірін және *берген органның атауын * міндетті түрде көрсету.
✅ Қазақстан аумағында (БАҚ пен интернет-ресурстардан басқа) жарнама қазақ және орыс тілдерінде — аударма кезінде мағынасы бұрмаланбай орналастырылады.
✅ Жарнаманы орналастыруға рұқсат етіледі:
- бұқаралық ақпарат құралдарында,
- электрондық ресурстар,
- медициналық мекемелер,
- мамандандырылған басылымдар мен ғылыми іс — шаралар - тек медициналық білімі бар мамандар үшін.
❗ Осы ережелерді бұзу ҚР ӘҚБтК 428 бабына сәйкес әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады «Денсаулық сақтау саласындағы анық емес жарнама», оның шеңберінде тиісті қызмет түрін жүзеге асыруға лицензиясы жоқ жарнама берушінің медициналық қызметтер көрсету, профилактика, диагностика, емдеу және медициналық оңалту әдістері мен құралдарының жарнамасын, сондай-ақ тағамға биологиялық активті қоспаларды мемлекеттік тіркеусіз олардың жарнамасын таратуы, егер бұл әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса,-
- жеке тұлғаларға – он АЕК,
- лауазымды адамдарға – жиырма бес АЕК,
- шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – бір жүз АЕК,
- орта кәсіпкерлік субъектілеріне – бір жүз елу АЕК,
- ірі кәсіпкерлік субъектілеріне екі жүз АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Ұйымыңыздың беделіне назар аударыңыз-заңға бағыныңыз!
Сапа мен қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі сіздің сенімді серіктесіңіз - * Қарағанды облысы бойынша Медициналық және фармацевтикалық бақылау департаменті*.