Дәрі-дәрмектердің фальсификациясы
Фальсификат дәрі-дәрмектердің мәселесі бүгінде бүкіл әлемде өзекті. Халықаралық фармацевтика өндірушілері қауымдастығының деректері бойынша жасанды өнімдер үлесіне дамыған елдердің фармацевтика нарығының 5-7% - ы тиесілі. Мұндай препараттарды қолдану адам денсаулығына елеулі теріс әсер етуі мүмкін, өйткені жалған өнімдер оны өндіру және сату кезінде белгіленген бақылаудан өтпейді.
Фальсификат дәрі-дәрмектер дегеніміз не?
"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес жалған дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар - құрамы немесе жинақталуы және (немесе) өндірушісі туралы, сондай-ақ жеткізілімдердің пайдаланылған арналарын қозғайтын жазбалар мен құжаттарды қоса алғанда, жеткізілімдер туралы құқыққа қайшы және анық емес ақпаратпен жабдықталған дәрілік заттар, медициналық бұйымдар;
Жалған дәрі – дәрмектерді қабылдаудың негізгі жолы - интернет және пошта арқылы дәрі-дәрмектерге тапсырыс беру. Әрине, пошта арқылы, тіпті одан да көп интернет-ресурстар арқылы тапсырыстарды бақылау өте қиын. Себебі, осылайша түсетін дәрілік заттардың партиясы шағын. Бірақ, іс жүзінде олардың сапасын бақылау мүмкін емес.
Есіңізде болсын! Дәрі-дәрмектердің виртуалды саудасы, оларды тасымалдаушылармен, пошталармен жеткізу арқылы жалғандықты сатып алу қаупі өте жоғары. Сапалы дәрі-дәрмектерді фармацевтикалық білімі бар қызметкерлер жұмыс істейтін фармацевтикалық қызметке лицензиясы бар дәріхана желілерінен ғана сатып алуға болады.
Мұны тұтынушылар ғана емес, сонымен қатар дәрі-дәрмектерге сенім артуға мүдделі фармацевтикалық компаниялар да есте ұстауы керек.
Қабылданбаған және жалған дәрі-дәрмектер — олардың арасында айырмашылық бар ма?
Фармациядан алыс адамдар жіберетін ең көп кездесетін қателік - олар қабылданбаған және жалған дәрі-дәрмектердің арасындағы айырмашылықты мүлдем көрмейді.
Жарамсыз дәрі-дәрмектер заңды түрде шығарылады. Бірақ, тексеру барысында олар белсенді заттардың құрамына, қоспалардың қосылуына немесе таңбалаудың белгіленген талаптарға сәйкес келмеуіне байланысты анықталды.
Жалған дәрі-дәрмектер қылмыстық сипатқа ие. Себебі, олар белгілі өндірушілердің тауарлық атауларын пайдаланады бірақ, іс жүзінде олар заңсыз, біреудің тауарлық белгісін жалған жасайды.
Препараттың түпнұсқалығына күмәнданған жағдайда, сіз түпнұсқалықты және толық химиялық талдауды қоса алғанда, неғұрлым егжей-тегжейлі сараптама жүргізу үшін дәрілік заттарды сараптау ұлттық орталығына жүгіне аласыз.
Дәрі-дәрмектерді сатып алу кезінде не іздеу керек? Құрметті оқырмандар, қарапайым ережелерді есте сақтаңыздар.
Дәрі-дәрмектерді тек дәріханаларда сатып алу керек. Интернет және хабарландырулар бойынша сатып алуға кеңес бермейміз.
Бірден қаптамаға назар аударыңыз. Ол жоғары сапалы картоннан жасалуы керек, препараттың атауларында (халықаралық патенттелмеген және сауда) қате болмауы керек, жазулар ашық, өшірілмеген, бояулар мен басып шығару қаныққан түсті болмауы керек. Таңбалау (соның ішінде штрих-код) анық және жақсы оқылуы керек.
Аннотация қазақ және орыс тілдерінде басылуы тиіс. Ішкі қаптамада (блистерде) немесе шишада және картон қаптамада сериясын, өндірілген күнін және жарамдылық мерзімін тексеріңіз. Олар сәйкес келуі тиіс.
Қажет болса, сәйкестік сертификатының көшірмесін сұраңыз. Сертификатта көрсетілген Серия препараттың қаптамасында көрсетілген сериямен сәйкес келуі тиіс. Бұдан басқа, жалғандық белгілерінің бірі препараттың өзінің түсінің (таблеткалар, ерітінділер, суспензиялар және т.б.) медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулықта сипатталған түске сәйкес келмеуі болып табылады.
- Дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың сапасына нұсқаулық бойынша әрекет етуі және оның құрамы. Яғни, тек қауіпсіздігі емес – эффективтілігі мен тұрақтылығы.
Автор: Нияз Кемал Айдарулы