Тұмау және жіті респираторлық вирустық инфекциялар бүкіл әлемде ең өзекті медициналық және әлеуметтік-экономикалық мәселелердің бірі болып қала береді. Елдегі жұқпалы патология құрылымында тұмауға ұқсас аурулар ауру саны бойынша да, айтарлықтай экономикалық шығын бойынша да бірінші орынды алады.
Батыс Қазақстан облысында жіті респираторлық вирустық инфекциялары және тұмаумен сырқаттанушылық 2 жылмен салыстырғанда 41-ден 53,4%-ға өскенін хабарлайды. 2021 жылы жіті респираторлық вирустық инфекцияның 51176 жағдайы тіркелсе, 2022 жылға 115236 жағдай тіркелді. Соның ішінде 14 жасқа дейінгі балалардың аурушаңдығы 2021 жылы барлық науқас адамдар санынан 55%-ды құраса, 2022 жылы 66,1%-ға өсті.
Қауіпті топтардың бірі – жүкті әйелдер арасында да 2021 жылы 1041 жағдай тіркелген болса, 2022 жылы бұл көрсеткіш 3157 жағдайға дейін өсті.
Зертханалық расталған тұмаудың 2022 жылы 113 жағдайы тіркелді.
Маусымдық тұмау эпидемиялары күз және қыс айларында аурудың, ауруханаға жатқызудың және өлімнің айтарлықтай деңгейіне әкелуі мүмкін.
ЖРВИ ауруы бірте-бірте дамиды, көбінесе шаршаудан, мұрынның ағуынан және құрғақ жөтелден басталады, содан кейін ол ылғалдыға айналады.
Тұмау кезінде тамырлар зақымдалып, сондықтан қызыл иектің, мұрыннан қан кетуі мүмкін. Тұмаудан кейін дене әртүрлі инфекцияларға өте сезімтал болады, бұл ауыр инфекциялық асқынуларға әкеледі.
Тұмау вирусы егде жастағы адамдарға, жүкті әйелдерге және кішкентай балаларға көп қауып тудырады: өкпенің асқынуы (пневмония, бронхит), • құлақ, мұрын мүшелерінің асқынуы (отит, синусит, ринит, трахеит), жүрек-тамыр жүйесінен болатын асқынулар (миокардит, перикардит), ж үйке жүйесінен болатын асқынулар (менингит, менингоэнцефалит, энцефалит, невралгия, полирадикулоневрит).
Тұмауға қарсы вакцинация-бұл инфекцияның және тұмау вирустары тудыратын ауыр нәтижелердің алдын алудың қауіпсіз және тиімді шарасы екені дәлелденген .
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы эпидемияның алдын алу үшін тұмауға қарсы екпелермен халықтың кемінде 30% қамтуға ұсынады.
Ағымды эпидкезенде тұмауға қарсы 150 000 доза Гриппол+ Ресей Федерациясының вакцинасы алынып, 1 қазаннан бастап медицина қызметкерлеріне, медициналық ұйымдарда медициналық бақылауға жататын балаларға, көп ауыратын балаларға, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары, сәбилер үйлері балаларына, медициналық-әлеуметтік мекемелердің (ұйымдардың) тәрбиеленушілеріне, денсаулығына байланысты қауіпті топтқа жататын созылмалы аурулары бар ересектер және эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша жүктіліктің екінші және үшінші триместріндегі жүкті әйелдер, жалпы орта білім беру мектеп оқушыларын, жоғары және орта білім беретін оқу орындары студенттері мен қызметкерлері тұмауға қарсы вакцинациялау жүргізіледі.
Тұмаудың алдын алу ережелері:
• Тұмау маусымы басталмай тұрып тұмауға қарсы екпе жасаңыз.
• Адамдар көп жиналатын жерлерде масканы қолданыңыз.
• Қолыңызды сабынмен үнемі жақсылап жуыңыз, әсіресе көшеге шыққаннан кейін немесе қоғамдық көлікті пайдаланғаннан кейін.
• Сіз отырған бөлмені үнемі желдетіп ылғалды тазалауды жүргізіңіз•
• Сіз отырған бөлмедегі ауаны ылғалдандырыңыз.
• Құрамында С дәрумені бар (мүкжидек, лингонжидек, лимон және т.б.) барынша көп тағамдарды жеңіз.
• Салауатты өмір салтын ұстаныңыз, жеткілікті ұйықтаңыз, теңдестірілген диетаны ұстаныңыз және үнемі жаттығулар жасаңыз.