Туляремия-адамға кеміргіштер мен кенелерден берілетін өткір жұқпалы ауру. Туляремиямен ауыратын адамдар басқаларға қауіпті емес. Туляремия қоздырғышы төмен температурада сыртқы ортада тұрақты. Туляремия қоздырғышы күн сәулесіне, ультракүлгін сәулелерге, жоғары температураға , сондай-ақ дезинфекциялық заттарға сезімтал.
Туляремияны жұқтырған кененің немесе басқа жәндіктердің шағуынан жұқтырудың бірнеше жолы бар. Вирус адамның қанына жәндіктердің шағуынан дененің әртүрлі бөліктеріне енген кезде кенеттен ауырсыну пайда болады және қалтырау мен қызба пайда болады, жұқтырған жануармен тікелей байланыста инфекция адамға терінің зақымдалған жерлері арқылы, сондай-ақ ластанған суды қолдану, ластанған топырақтан шаңды жұту арқылы енеді.
Ауру жедел басталады, науқастар бас ауруы, төменгі аяқтың бұлшық еттерінің ауыруы, төменгі арқа, түнде қатты терлеу, дене температурасы 40°C дейін көтерілуі мүмкін. Аурудың көріну ерекшеліктері бактериялардың ағзаға қалай енгеніне байланысты егер тері арқылы аурудың тері-бубондық түрі дамитын болса. Бұл туляремияның ең көп таралған түрі. Жараның орны қыши бастайды, қызарады, кейінірек іріңді жара пайда болады аурудың 2-3 күнінде лимфа түйіндері ұлғаяды. Егер туляремия қоздырғышы көзге түссе аурудың бубонды түрі пайда болады. Бұл жағдайда көздің қабығында жара пайда болады, бұл соқырлыққа әкелуі мүмкін. Бактериялар аузына енген кезде ангинозды-бубонды форма дамуы мүмкін, туляремиялық стенокардияның бір түрі-бадамша бездерде жара пайда болады. Егер туляремия қоздырғышы ішекке енсе, іштің ауырсыну түрі, құсу, жүрек айнуы дамиды, кейде ішектен қан кетуі мүмкін. Патоген өкпеге енген кезде туляремияның өкпе түрі дамиды. Өкпе туляремиясы ауыр, қатты қызба, кеудедегі ауырсыну, асқынулар жиі дамиды. Аурудың ұзақтығы 2 аптадан бірнеше айға дейін. Егер күдікті белгілер пайда болса, медициналық мекемеге хабарласу керек. Егер туляремия емделмесе, онда ол 10-15% жағдайда өлімге әкеледі.
Егер сіз ашық ауада болсаңыз, аурудың қоздырғышы болуы мүмкін түрлі жәндіктердің шағуынан аулақ болыңыз, тек жәндіктерге қарсы құралдарды алып жүріңіз. Сондай-ақ, жануарларды ұстаған кезде абай болыңыз, әсіресе олар сізді тістеп ала алатын жабайы жануарлар болса. Жәндіктердің кез келген шағуын емдеу және дезинфекциялау қажет. Ешбір жағдайда кеміргіштерді ұстап алуға болмайды. Егер сіз үйде немесе аулада кеміргіштердің немесе басқа жануарлардың мәйіттерін тапсаңыз, оларды қолыңызбен ұстамаңыз және ешбір жағдайда балаларға мұны істеуге рұқсат бермеңіз, тек жеке қорғаныс құралдарын (қолғап, маска) қолданыңыз. Қауіпті аймақта және бактериялармен байланыста болуы мүмкін адамдар үшін профилактикалық вакцина ұсынылады.
Үй учаскесінің аумағын кеміргіштер көп жиналатын және көбейетін орын болып табылатын қоқыстардан және басқа да қалдықтардан үнемі тазалап отырыңыз, қоқыс үйінділерінің пайда болуына жол бермеңіз, кеміргіштердің тұрғын үй-жайларына өткізбеуін қамтамасыз етіңіз, оларды үнемі жойып отырыңыз. Қыстан кейін кеміргіштердің тіршілік әрекетінің іздері бар үйді, саяжайды, жертөлелерді тазалауды қолғаппен дезинфекциялау құралдарын қолдана отырып, ылғалды тәсілмен ғана жүргізу керек. Ыдыстарды қайнату немесе кез келген дезинфекциялау құралымен өңдеу керек. Төсек жабдықтарын (матрацтар, жастықтар және т. б.) күн сәулесінде бірнеше сағат құрғатыңыз, мезгіл-мезгіл екі жағына ауыстырып отырыңыз. Төсек, сүлгілерді жуып, ыстық үтікпен үтіктеңіз.
Азық-түлікті кеміргіштердің қолы жетпейтін жерде, герметикалық ыдыста сақтау керек. Егер сіз тамақ өнімдерінде кеміргіштердің іздерін тапсаңыз, онда мұндай өнімдерді жеуге болмайды.
Табиғатта жұмыс істеу немесе демалу кезінде қолыңызды су қоймасында жууға болмайды және ешқандай жағдайда су қоймасынан су ішпеңіз. Қолды жуу және тамақ дайындау үшін суды өзіңізбен бірге алып жүрген немесе жақын маңдағы елді мекеннен алған дұрыс. Шөлді қандыру үшін бөтелкедегі суды өзіңізбен бірге алып жүру ұсынылады. Ұйықтайтын немесе күндізгі демалыс орнын таңдағанда, тығыз бұталар мен шөптер, құлаған ағаштар бар орманды жерлерден аулақ болу керек. Орманның шетін немесе шалғынды таңдаған дұрыс. Сіз шөп, сабан үйінділерінде түней алмайсыз, қоқыс ретінде ескі сабанды, шөпті және жапырақтарды пайдалана алмайсыз, өйткені олар көбінесе кеміргіштердің секрецияларымен ластанған.
Көктемде - күзде орманға барғанда жәндіктерге қарсы репелленттерді қолдану керек, жәндіктердің денеге енуіне жол бермейтін киімдерді таңдау керек, бас киім кию керек, өзін – өзі тексеру немесе кенелердің денеге жабыспауы үшін жаныңда адаммен бір-біріңді тексеру қажет.