Стоматологиялық практикадағы инфекциялық қауіпсіздік
Стоматологиялық көмек көрсету кезінде инфекциялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету медициналық көмектің сапасы мен пациент қауіпсіздігінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Стоматологиялық манипуляциялардың бірқатары қанмен және биологиялық сұйықтықтармен жанасумен қатар жүреді, сондықтан инфекциялық агенттердің парентералды жолмен берілуінің алдын алуға бағытталған шаралар жүйесін қатаң сақтау қажет.
Қан арқылы берілетін инфекциялардың ішінде вирустық гепатиттердің В және С түрлері, АИТВ-инфекциясы және басқа да қан арқылы таралуы мүмкін инфекциялар эпидемиологиялық тұрғыдан ерекше маңызға ие.
Стоматологиялық практикадағы негізгі эпидемиологиялық қауіп факторлары
Стоматологиялық қабылдау барысында инфекцияның берілу қаупі, ең алдымен, қанмен және биологиялық сұйықтықтармен жұмыс істеу, өткір стоматологиялық құралдарды пайдалану, сондай-ақ медициналық бұйымдарды тиісті деңгейде өңдемеу жағдайларымен байланысты.
Қауіп факторларына мыналар жатады:
- медициналық құралдардың стерилизация алдындағы тазартылуы мен стерилизациясының сапасыз жүргізілуі;
- стерильді медициналық бұйымдарды пайдалану тәртібінің бұзылуы;
- бір рет қолданылатын бұйымдарды қайта пайдалану;
- өткір және кесетін құралдармен жұмыс істеу кезіндегі жарақаттар;
- қанмен немесе биологиялық сұйықтықтармен қорғалмаған жанасу;
- стоматологиялық қондырғылар мен жұмыс беттерін сапасыз санитариялық өңдеу;
- медициналық қалдықтарды жинау және кәдеге жарату талаптарының сақталмауы.
Қауіпсіз стоматологиялық қабылдаудың негізгі қағидаттары
Біріншіден, барлық пациенттерге стандартты сақтық шаралары қолданылуы тиіс. Пациенттің инфекциялық мәртебесіне қарамастан, әрбір медициналық манипуляция кезінде қанмен және басқа да биологиялық сұйықтықтармен ықтимал жанасу қаупі ескеріледі.
Екіншіден, стоматологиялық құралдардың қауіпсіздігі қамтамасыз етілуі қажет. Көп рет қолданылатын медициналық бұйымдар белгіленген технологиялық кезеңдерге сәйкес дезинфекциялаудан, стерилизация алдындағы тазартудан және стерилизациядан өткізіледі. Стерильді құралдардың сақталу жағдайы мен қаптамасының бүтіндігі де тұрақты бақылауда болуы тиіс.
Үшіншіден, инъекциялық қауіпсіздік талаптары қатаң сақталады. Инъекция жүргізу кезінде стерильді, бір рет қолданылатын шприцтер мен инелер пайдаланылады. Пайдаланылған инелерді қайта қақпақпен жабуға, қолмен майыстыруға, сындыруға немесе басқа тәсілмен манипуляция жасауға жол берілмейді.
Төртіншіден, өткір медициналық бұйымдармен жұмыс істеу кезінде жарақат профилактикасына басымдық беріледі. Пайдаланылған инелер мен басқа да өткір заттар процедура аяқталғаннан кейін кідіріссіз, тесілмейтін және қауіпсіз контейнерлерге жиналуы қажет.
Бесіншіден, медициналық қызметкерлер жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс. Қолғап, медициналық маска, қорғаныш көзілдірігі немесе бетке арналған қорғаныш құралдары биологиялық сұйықтықтардың теріге және шырышты қабаттарға түсу қаупі болған кезде қолданылады. Қолғапты пайдалану қол гигиенасын алмастырмайды.
Стерилизация сапасы – инфекциялық бақылаудың маңызды көрсеткіші
Стоматологиялық практикада инфекциялық қауіпсіздіктің маңызды бағыттарының бірі – медициналық бұйымдарды сапалы стерилизациялау.
Стерилизация тиімділігін бақылау белгіленген тәртіппен жүргізілуі қажет. Медициналық бұйымдарды өңдеу кезеңдерінің сақталмауы немесе стерилизация сапасының жеткіліксіздігі инфекциялық агенттердің бір пациенттен екіншісіне берілуіне нақты қауіп төндіреді.
Осыған байланысты стоматологиялық ұйымдарда медициналық бұйымдарды өңдеу процесінің әр кезеңіне ішкі бақылау жүргізіліп, қызметкерлердің жауапкершілігі нақты айқындалуы қажет.
Инфекциялық бақылау талаптарын сақтау – ортақ міндет
Стоматологиялық ұйымдарда инфекциялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету тек жекелеген процедураларды орындаумен шектелмейді. Бұл – медициналық ұйымның барлық деңгейінде қалыптастырылуы тиіс жүйелі жұмыс.
Қызметкерлерді тұрақты оқыту, медициналық бұйымдарды өңдеу сапасын бақылау, стерилизация тиімділігін бағалау, санитариялық жағдайды сақтау, медициналық қалдықтарды қауіпсіз басқару және кәсіби жұқтырудың алдын алу шаралары өзара байланысты түрде жүзеге асырылуы қажет.
Стоматологиялық қабылдауда инфекциялық бақылау талаптарын мүлтіксіз сақтау – қан арқылы берілетін инфекциялардың алдын алудың, пациенттер мен медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі шарттарының бірі.