Вакцинация — инфекцияларға қарсы қалқан: екпеден бас тарту неліктен тек жеке адамға ғана емес, қауіп төндіреді
Вакцинация қауіпті инфекциялардан қорғаудың ең сенімді тәсілдерінің бірі болып қала береді. Алайда, екпеден бас тарту әлі де мифтердің таралуына және ұжымдық иммунитеттің төмендеуіне себеп болуда.
Вакцинамен алдын алудың әрбір адам мен тұтас қоғам үшін неліктен маңызды екендігі, ауыр асқынуларға, мүгедектікке, тіпті өлімге әкелуі мүмкін аурулар, соның ішінде сіреспе, дифтерия, қызылша және полиомиелит туралы Алматы облысының санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Саулет Қапсаламова айтып береді.
Қазіргі заманғы адам қорқынышты індеттер оқулық беттеріндегі оқиғалар сияқты көрінетін жайлы әлемде өмір сүруге үйренген. Біз органикалық өнімдерді сатып аламыз, ұйқымызды бақылаймыз, дәрумендер қабылдаймыз және біздің иммунитетіміз кез келген жұқпалы аурумен өзі-ақ күресе алатынына сенімдіміз. Дәл осы толқында "экстремалды антивакцинаторлар" қозғалысының танымалдылығы артып келеді.
Вакцинациядан — өзіңіз немесе балаларыңыз үшін бас тарта отырып, адамдар ағзаны "химиядан" қорғаймыз деп шынайы сенді. Бірақ бұл шешімнің артында қауіпті иллюзия тұр: біз аурулардан тек оларды екпелер сәтті тежеп отырғандықтан ғана қорықпаймыз. Ұжымдық иммунитет көрінбейтін қалқан сияқты жұмыс істейді, бірақ оған сызат түсірсеңіз — ежелгі өлтірушілер ерекше қатыгездікпен қайта оралады.
Сіреспе: дене тұтастай құрысу түйініне айналғанда
Қарапайым топырақта, шаңда және тот басқан темірлерде өмір сүретін микроорганизмді елестетіп көріңізші. Сіреспе таяқшасы ағзаға ең кішкентай жарақат — даладағы кесілген жарақат, жоңқа немесе сырылу арқылы түседі. Бактерияның өзі қорқынышты емес, бірақ ол табиғаттағы ең қуатты улардың бірі — күшті нейротоксинді бөледі. Бұл у бұлшықеттердің босаңсуына жауап беретін жүйке импульстарын бұғаттайды.
Ауру жарақат орнындағы сыздаған ауырсынудан басталады, бірақ көп ұзамай адам тозақтық шындықпен бетпе-бет келеді: ең күшті құрысулар бүкіл денені тартыстырады. Бет әлпеті сұмдық "сардондық күлкімен" қисаяды, арқа бұлшықеттердің спазмынан доға тәрізді иіледі (опистотонус), ал кез келген ең кішкентай шок — жарқын жарық, дыбыс, жанасу жаңа ауырсыну ұстамасын тудырады, бұл кезде кернеуден сүйектер сынп, бұлшықеттер жыртылады.
Адам тыныс алу бұлшықеттерін спазм салдарынан паралич шалып, толық санасында тұншығып өледі. Тіпті реанимацияның өзінде науқасты аман алып қалу әрдайым мүмкін бола бермейді, ал вакцинация бұл апаттың алдын толықтай алады.
Дифтерия: тыныс алудың тарылуы және жүрек үшін өлімге әкелетін у
Дифтерия ауа арқылы қалыпты әңгіме немесе жөтел кезінде беріледі. Бастапқыда ол зиянсыз баспаға ұқсайды: тамақ ауырады, температура сәл көтеріледі. Бірақ бірнеше күннен кейін бадамша бездері мен көмейде тығыз, кір-ақ қабықшалар пайда болады. Бұл қабықшалар тіндермен берік бірігіп кетеді, ал ұлғая келе олар тыныс алу жолдарын механикалық түрде жауып тастайды — адам тұзаққа түскендей көз алдында тұншыға бастайды.
Бірақ егер қабықшаларды хирургиялық жолмен айналып өту мүмкін болса да, қанға дифтериялық токсин бөлінеді. Ол қан ағынымен бүкіл ағзаға таралып, миокардқа (жүрек бұлшықетіне) және жүйке жүйесіне тікелей соққы береді. Токсинді миокардит дамиды: жүрек удың әсерінен балқып, жұмыс істеуден бас тартады. Бас миы жүйкелерінің сал болуы, мүгедектік және өлім — қарапайым вакцинациядан бас тартудың нақты бағасы.
Қызылша: "бөртпесі бар суық тию" емес, иммундық жадты жоюшы
Көпшілігі қызылшаны жеңіл балалар ауруы деп санайды: «бөртті, кетті, есесіне иммунитет табиғи болды». Бұл сұмдық қателік. Қызылша — әлемдегі ең жұқпалы вирус ауруларының бірі. Егер бөлмеге ауру адам кірсе, сол жерде жүрген вакцина алмаған адамдардың 95-98%-ы ауырып қалады.
Қызылша вирусының бірегей және қорқынышты қасиеті бар: ол ағзаның иммундық жадын өшіреді ("иммунологиялық амнезия"). Қызылшамен ауырған адам бірнеше жыл бойы бұрын ауырған барлық басқа инфекциялардан қорғанысын жоғалтады — ағза қызылшаны, тұмауды, желшешекті және пневмококкты "ұмытып", кез келген ауруханалық немесе көше флорасының алдында дәрменсіз болып қалады.
Қызылшаның асқынулары ми мен өкпеге соққы береді:
Полиомиелит: мәңгілік сал ауруы
Полиомиелит — бұл ағзаға байқаусыз енетін, бірақ ауыр жағдайларда жұлынды зақымдайтын ішек инфекциясы. Вирус қозғалтқыш нейрондарды талғамалы түрде жояды. Нәтижесі тез дамиды: бірнеше сағат ішінде сау аяқ немесе қол толық қозғалу қабілетінен айырылып, ілініп тұрған қамшыға айналады.
Егер сал ауруы тыныс алу бұлшықеттеріне көшсе, адам мәңгілікке жасанды тыныс алу аппаратына ("темір өкпеге") байланып қалады. Кері жол жоқ: паралиттік полиомиелитті бастан кешіру — бұл заманауи медицина түзете алмайтын өмір бойына мүгедектік. Оған қарсы жұмыс істеген және істейтін жалғыз нәрсе — бұл вакцинаның тамшылары мен екпелері.
Неліктен пікіріңізді өзгерту керек?
Антипрививкалық мифтер сирек болатын жанама әсерлерден (медицина мұқият зерттейтін және бақылайтын) қорқынышқа негізделген, бірақ олар аурулардың өздерінің апатты ауқымын толығымен елемейді. Вакцина — бұл уытты у емес, иммундық жүйе үшін жұмсақ жаттығу, жаудың қауіпсіз сызбасы.
Сіз екпеден бас тартқан кезде, өз "иммунитетіңізді нығайтпайсыз". Сіз ғасырлар бойы эволюциядан өткен және адамдарға ешқандай аяушылық танытпайтын вирустар мен бактериялардың алдында бронежилетті саналы түрде шешіп тастайсыз.
Өзін-өзі қорғай алмайтындар — сәбилер, қарттар және ауыр сырқаттармен күресіп жүргендер туралы ойланыңыз. Өзімізді және жақындарымызды вакцинамен қорғай отырып, біз өмірді, парасаттылықты және балалардың шөпке құлап жарақаттанып қалуы, ал ауруханаларда тұншығып өлуі тек өткеннің қорқынышты ертегілерінде болатын өркениетті болашақты таңдаймыз.