Әкімшілік рәсімді тыңдау және тоқтату рәсімі
Қазақстанның әкімшілік органдарында азаматтар мен ұйымдарға олардың істері бойынша шешім қабылдағанға дейін тыңдау құқығына кепілдік беретін нақты ережелер белгіленген. Бұл нормалар Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (ӘРПК) 73 және 74-баптарында бекітілген.
Позицияны білдіру құқығы
Әкімшілік актіні шығарар алдында уәкілетті орган рәсімге қатысушыға алдын ала шешім бойынша өз ұстанымын білдіруге мүмкіндік беруге міндетті. Хабарлама алдын ала — үш жұмыс күнінен кешіктірілмей жіберіледі.
Тыңдау әр түрлі форматта өтуі мүмкін:
* жеке шақыру, оның ішінде бейнебайланысты пайдалану;
* ақпараттық жүйелер арқылы;
* өтініш берушіге өз көзқарасын білдіруге мүмкіндік беретін кез келген байланыс құралдары.
Дегенмен, ерекшеліктер бар. Егер басқа адамдардың мүдделерін қозғамайтын қолайлы акт қабылданса, егер атқарушылық іс жүргізілсе, егер заңда қараудың қысқартылған мерзімі (үш күннен артық емес) белгіленсе немесе азаматтар мен заңды тұлғалардың, қоғамдық және (немесе) мемлекеттік мүдделердің қауіпсіздігі мен құқықтарын қорғау мүдделері үшін дереу шешім талап етілсе, тыңдау жүргізілмеуі мүмкін.
Сонымен қатар, бұл процедураны қатысушының өтініші бойынша немесе лауазымды адамның қалауы жоқ жеңілдетілген немесе толық автоматтандырылған процесс болған жағдайда өткізіп жіберуге болады.
Егер тыңдау жеделдігі себебінен жойылса (4-тармақ), орган тыңдау жүргізілмеген қорытынды құжатта (әкімшілік актіде) себептерді көрсетуге міндетті.
Сондай-ақ, қатысушы жазбаша немесе ауызша қарсылық білдіруге құқылы – алдын-ала шешім қабылданған сәттен бастап екі жұмыс күні ішінде. Егер қарсылық ауызша айтылса, хаттама ресімделеді.
Тыңдау хаттамасы қалай жасалады
ӘРПК-ның 74-бабы осы маңызды құжатты ресімдеу тәртібін сипаттайды. Хаттама электронды, баспа немесе қолжазба түрінде жасалуы мүмкін және міндетті түрде болуы керек:
* істі қарау күні, орны және уақыты;
* әкімшілік органның атауы және лауазымды адамның, хатшының деректері;
* қатысушылар туралы мәліметтер;
* қарастырылып отырған мәселенің мәні;
* барлық қатысушылардың түсіндірмелері, сөйлеген сөздері, сұрақтары мен жауаптары.
Қатысушылар хаттамаға іс үшін маңызды деп санайтын деректерді енгізуді сұрауға құқылы.
Құжатқа төрағалық етуші мен хатшы қол қояды. Осыдан кейін қатысушыларға онымен танысуға мүмкіндік беріледі. Егер оларда ескертулер болса, олар танысқаннан кейін үш жұмыс күні ішінде бере алады, ал төрағалық етуші бұл ескертулерді ішінара немесе толығымен қарауға немесе қанағаттандыруға, немесе қабылдамауға міндетті.
Мемлекеттік органдардың тәжірибесінде басталған әкімшілік рәсім тоқтатылуға жататын жағдайлар жиі туындайды. Әкімшілік рәсімдер туралы Кодекс бұл қандай жағдайларда мүмкін болатынын және өтініш берушілер үшін одан әрі әрекет ету тәртібі қандай екенін нақты анықтайды.
Процедураны тоқтату үшін негіздер
Егер әкімшілік рәсім жолданым бойынша басталған болса, ол мынадай мән-жайлардың кем дегенде біреуі болған кезде тоқтатылуы мүмкін:
* сол мәселе бойынша әкімшілік органның немесе лауазымды тұлғаның шешімі бар;
* сол тақырып бойынша және сол адамға қатысты заңды күшіне енген сот шешімі бар;
* өтінішті бастамашыға әкімшілік орган, лауазымды тұлға қайтарып берді;
* өтініш беруші өтінішін қайтарып алды;
* Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де негіздер пайда болды.
Кейде әкімшілік орган, лауазымды адам, егер әкімшілік рәсімді жүзеге асыру оны қозғауға негіз болған мән-жайлардың өзгеруіне байланысты немесе Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген басқа да негіздер бойынша қажет болмай қалса, өз бастамасы бойынша қозғалған әкімшілік рәсімді тоқтата алады.
Тоқтату қалай жасалады
Рәсімді тоқтату туралы шешімді уәкілетті орган немесе лауазымды адам қабылдайды. Процеске қатысушыға бұл туралы шешім қабылданған күннен бастап, үш жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті.
Мұндай шешімге шағымдануға болатындығы маңызды-шағым беру тәртібін ӘРПК реттейді.
Қайта жүгінуге бола ма
Өтініш беруші мәселеге қайта оралу құқығынан айырылмайды. Егер бұрын қаралмаған жаңа дәлелдер немесе мән-жайлар пайда болса, қайта жүгінуге жол беріледі.
Алматы облысының
Санитариялық-эпидемиологиялық
Департамент басшының орынбасары,
Әдеп жөніндегі уәкіл Г. Аманова