Қазақстан Республикасында тіл саясатын дамытудың 2023 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру туралы Осакаров ауданы бойынша ЕСЕП

№

Реформалардың /негізгі іс-шаралардың атауы

Аяқтау нысаны/өлшем бірлігі

Жауапты орындаушылар

Орындалуы туралы ақпарат

жоспары

факт

түсініктеме

1-бағыт. Тілдік ортаға негізделген тіл саясатын жүргізу, мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту

1-нысаналы индикатор. Мемлекеттік тілді меңгерген тұрғындардың үлесі

53

53

Орындалды 

2-нысаналы индикатор. «ҚАЗТЕСТ» жүйесі бойынша мемлекеттік тілді В1 деңгейінде меңгерген мемлекеттік қызметтер ұсынатын ұйымдар қызметкерлерінің, сондай-ақ ұлттық компаниялар қызметкерлерінің үлесі

3-нысаналы индикатор. «ҚАЗТЕСТ» жүйесі бойынша мемлекеттік тілді В2 деңгейінде меңгерген мемлекеттік қызметшілердің үлесі

1.

Қазақстан Республикасындағы тіл саясаты мәселелері бойынша әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу жүргізу

әлеуметтанулық және талдамалық зерттеу

ҒЖБМ, ЖАО 

мың теңге

мың теңге

2.

Түркі, славян жазбаларының күндерін мерекелеу  шеңберінде конкурстар, конференциялар, семинар-тренингтер, дөңгелек үстелдер өткізу

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО

мың теңге

мың теңге

3.

Жергілікті атқарушы органдарға, ұлттық компанияларға көрнекі ақпаратты дұрыс жазу (акциялар, «Үздік маңдайша», «Үздік аудан», «Үздік көше» және т.б.), бизнес саласындағы көрнекі ақпаратты (хабарландырулар, жарнама, прейскуранттар, баға көрсеткiштерi, басқа да көрнекі ақпарат)  мемлекеттік тілде ресімдеу қажеттігі бойынша консультациялық түсіндіру жұмысын ұйымдастыру

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО,

ҰК (келісу бойынша), «Атамекен» ҰКП (келісу бойынша)

мың теңге

мың теңге

Көрнекі ақпарат пен жарнамалардың ахуалын саралау мақсатында жұмыс тобы құрылды, құрамында 13 адам. 2023 жылы «Көрнекті ақпарат және жарнамаға сауаттылық» 47 рейд жұмыстары ұйымдастырылып, түсіндірме жұмыстары жүргізеді. 2023 жылы  айлыққа 160 нысан қамтылып, 646 ақпараттық парақшалар және 570 «Тілашар» қысқаша сөздіктері таратылды.

5.

Деректемелер мен көрнекі ақпаратты орналастыру бөлігінде тіл туралы заңнаманы жетілдіру жөніндегі мәселені пысықтау

ПӘ-не ұсыныс

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

8.

Қоғамдық ұйымдармен мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту мақсатында конференциялар, семинарлар, дөңгелек үстелдер ұйымдастыру

іс-шаралар

ЖАО, ҒЖБМ, «Отандастар» қоры (келісу  бойынша), «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» қоғамдық бірлестігі (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

10.

Мемлекеттік мекемелерге, кәсіпкерлік субъектілеріне, квазимемлекеттік секторға олардың тіл заңнамасы талаптарының орындалуын қамтамасыз етуі мақсатында  түсіндіру жұмысын жүргізу, әдістемелік көмек көрсету

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО,

МО, ҰК (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

Тіл заңнамасы талаптарының орындалуын қамтамасыз етуі мақсатында «Осакаров ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ нің тарапынан Білім бөліміне және Осакаровка кентінің әкім аппаратына әдістемелік көмек көрсетілсе, «Жедел желі» жұмысы бойынша 196 бизнес өкіліне көмек көрсетілді.

11.

Қазақстан халқы тілдері күнін мерекелеу шеңберінде тілдік ортаны дамыту мен құрудың өзекті проблемалары жөніндегі іс-шараларды  өткізу және оларды БАҚ-та насихаттау

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО, МО

330 мың теңге

330 мың теңге

Қазақстан халқы тілдері күніне орай өзге ұлт өкілдері арасында "Мен оның түнін сүйем, күнін сүйем» аудандық байқауы, «Менің туған өлкем, менің тілім» атты фотосурет аудандық байқауы өткізілді.

12.

Мемлекеттік тілдің беделін арттыруға, қолданылу салаларын кеңейтуге (фестивальдер, кездесулер, акциялар және т.б.), тіл мәдениетін жетілдіруге (тіл туралы нақыл сөздер, мақал-мәтелдер, фразеологиялық сөз орамдары, аңыз адамдардың өсиеттері және т.б.) қатысты іс-шараларды ұйымдастыру

ҒЖБМ-ға нақты нәтижелерді көрсете отырып, атқарылған жұмыс туралы есеп

ЖАО, МО, ҰК (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

Мемлекеттік тілдің мәртебесін арттыру, насихаттау мақсатында аудандық «Мемлекеттік тіл - мемлекеттік қызметте» дөңгелек үстелі өткізілді. Қыркүйек айында «Тіл – ұлттың қазынасы» онкүндігі ұйымдастырылды. Онкүндік аясында білім беру ұйымдарында ашық сабақтар, кітапханаларда «Тілім менің байлығым» көрмелері, ақпараттық сағаттары өткізілді. Аудан әкімінің, этнос өкілдері мен Ақсақалдар Кеңесінің қатысуымен «Мемлекеттік тіл-мәртебелі ел» атты кездесу, дөңгелек үстел өткізілді. Мәдениет үйлерінде «Тіл-ұлттың жаны» фестивальдері өтті.

17.

«ҚАЗТЕСТ» бағдарламасының негізінде тілді білу деңгейін бақылау жүйесін ұйымдастыру

жыл қорытындысы бойынша есеп

ҒЖБМ 

мың теңге

мың теңге

2023 жылдың сәуір айында өткен «КАЗТЕСТ» деңгейлік мемлекеттік тілді білу бақылау жүйесіне мемлекеттік қызметшілерден 12, орталық ауруханадан 20 және бюджеттік сала қызметкерлерінен 23, барлығы 55 адам қамтылды.

18.

Мемлекеттік Тілдерді оқыту орталықтарында ересектер, оның ішінде азаматтық және мемлекеттік қызметкерлер үшін  курстар (қазақ, орыс, ағылшын) ұйымдастыру

курстар

 ЖАО

2 млн 200 мың теңге

2 млн 200 мың  теңге

2023 жылы қазақ тілін оқыту курсына – 70 адам, қысқа мерзімді қазақ тілін оқыту курсына – 60, ағылшын тілі курсына – 65 адам қатысып, сертификатқа ие болды.   Оқыту курсына жалпы жергілікті бюджеттен 2 млн 200 мың теңге қаражат бөлінді.

4-нысаналы индикатор. Мемлекеттік телеарналарда мемлекеттік тілде көрсетілетін телебағдарламалардың үлесі

19.

Балалар, жасөспірімдер мен жастарға арналған мемлекеттік тілдегі танымдық бағдарламалар,  жобалар, соның ішінде ойын түріндегі оқыту бағдарламаларын әзірлеу

бағдарламалар, жобалар

МАМ, ОМ

мың теңге

мың теңге

5-нысаналы индикатор. Қазақстанда өткізілетін, сондай-ақ шетелде қазақстандық дипмиссиялар ұйымдастырған халықаралық іс-шараларда қазақ тілінің қолданылу үлесі

52

21.

Халықаралық қызметте мемлекеттік тілдегі іс-шаралар ұйымдастыру

есеп

СІМ, МО, ЖАО, ҰК (келісу бойынша)

мың теңге

мың теңге

22.

Шетелдік университеттер мен орталықтарға, факультеттерге, сондай-ақ қазақ диаспорасына қазақ тілін оқыту кабинеттеріне әдістемелік және ақпараттық қолдау көрсету

есеп

СІМ, ҒЖБМ, ДҚҚ (келісу  бойынша), «Отандастар» қоры 

(келісу бойынша)

мың теңге

мың теңге

23.

Шетелдегі қазақ диаспорасының өкілдеріне ана тілін үйренуде әдістемелік және ұйымдастырушылық қолдау көрсету

есеп

СІМ, ЖАО (шекаралас өңірлер), ДҚҚ (келісу  бойынша), «Отандастар» қоры (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

24.

«Абай институты» жобасы аясында қазақ диаспорасына қазақ тілін оқыту жөніндегі бейнесабақтарды әзірлеу және платформаға орналастыру

бейнесабақтар

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

6-нысаналы индикатор. Мемлекеттік органдардағы, ұлттық компаниялардағы мемлекеттік тілдегі құжат айналымының үлесі                       

91

25.

Мемлекеттік органдардағы және ұлттық компаниялардағы жалпы құжат айналымында мемлекеттік тілде іс жүргізудің үлестік көлеміне мониторинг жүргізу

мониторинг қорытындысы

ҒЖМБ, МО,

ЖАО, ҰК (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

Мемлекеттік органдарының құжат айналымындағы мемлекеттік тілдегі кіріс және шығыс құжаттарына тоқсан сайын мониторинг жүргізіліп отырады.

2023 жылдың қорытындысы бойынша шығыс құжаттарының үлесі  99,1  пайызды құрады.

26.

Құжат айналымында мемлекеттік тілдің үлесін арттыруға бағытталған әдістемелік семинарлар ұйымдастыру.

әдістемелік семинарлар

ҒЖМБ

мың теңге

мың теңге

28.

Мемлекеттік тілді кеңінен қолдануды қамтамасыз ете отырып, бұқаралық мәдени, спорттық және өзге де қоғамдық іс-шараларды өткізу

іс-шаралар,

ҒЖБМ-не ақпарат

МО, ЖАО, ҰК (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

Ауданда ұйымдастырылатын барлық бұқаралық мәдени, спорттық және өзге де қоғамдық іс-шаралар, аудандағы этнос өкілдерінің басым көпшіліге байланысты  екі тілде өткізіледі, оның ішінде көбіне мемлекеттік тілде 85 пайыз өтеді.

Направление  2.  Реализация языкового планирования

Целевой индикатор 7. Доля участников письменной коммуникации, использующих латинографический алфавит казахского языка  

5

30.

Латын графикасына негізделген қазақ тілі әліпбиі мен емле ережелерінің жобаларын жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды енгізу

ПӘ-ге ұсыныс

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

31.

Латынграфикалы әліпби негізіндегі қазақ тілінің орфографиялық, орфоэпиялық сөздіктерін, қазақ орфографиясы, орфоэпиясы бойынша анықтамалықтарды, сөз мәдениеті бойынша анықтамалықтарды,  практикалық стилистика мен пунктуация бойынша құралдарды, қазақ тілінің үлкен бір томдық сөздігін, қазақ тілінің үлкен 20 томдық сөздігін, жаңа қазақ грамматикасын әзірлеу, басып шығару және тарату

сөздіктер, анықтамалықтар,

құралдар

ҒЖБМ,

 «Тіл білімі институты»  ШЖҚ РМК (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

32.

Көшу кестесін бекіте отырып, қазақ тілінің латынграфикалы әліпбиін енгізу бойынша ғылыми-ұйымдастыру міндеттерін жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар өткізу

семинар, конференция, конкурс

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

34.

Қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін бейнеблоктар әзірлеу.

бейнеблоктар

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

Аудандағы мекемелерде, мектептерде қазақ әліпбиін латын графикасына көшіру бойынша түсіндірме жұмыстары жүргізілді. «Латынша жазып үйренеміз» тақырыбында тренингтер ұйымдастырылып, латын графикасында диктант алынды.  

36.

Жергілікті атқарушы органдар жанындағы оқу орталықтарының оқытушылары мен ересек тұрғындарды оқыту үшін филологтар мен лингвист-ғалымдарды тарта отырып, семинарлар, дәрістер, курстар ұйымдастыру

семинарлар, дәрістер, курстар

ҒЖБМ, ЖАО

мың теңге

мың теңге

37.

Орфографикалық жұмыс тобының және Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Тіл саясатын іске асыру жөніндегі мемлекеттік комиссияның латын графикасына кезең-кезеңімен көшуге байланысты отырыстарын өткізу (латын графикасына көшуге қатысты өзекті мәселелерді талқылау)

хаттама

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

3-бағыт.  Тіл үйрету әдістемесін жетілдіру

8-нысаналы индикатор. Жетілдірілген әдістемемен мемлекеттік тілді оқыту курстарынан өткендер саны

38.

Қазақ тілін оқыту әдістемесін жетілдіру үшін қазақ тілін  оқытушылар мен әдіскерлердің тәжірибе алмасуы жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру

іс-шаралар

ҒЖБМ, ЖАО

мың теңге

мың теңге

39.

«Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында қазақ тілін оқытудың үздік авторлық әдістемесі» республикалық конкурсын өткізу

конкурс

ОМ

мың теңге

мың теңге

44.

Тілдерді оқыту орталықтарының оқытушылары арасында Ахмет Байтұрсынұлы атындағы республикалық конкурс ұйымдастыру

конкурс

ҒЖБМ, ЖАО

мың теңге

мың теңге

45.

Этностардың мемлекеттік тілді және ана тілдерін үйренуіне арналған бейнесабақтарды әзірлеу

бейнесабақтар

ҒЖБМ, ЖАО

мың теңге

мың теңге

46.

Азаматтар үшін «Қазақ тілі» жаппай ашық онлайн курстарын ұйымдастыру

онлайн курстар

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

9-нысаналы индикатор. Мемлекеттік тілді В2 деңгейінде меңгерген оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін мектеп түлектерінің үлесі         

49.

Қазақ тілі пәні мұғалімдерінің біліктілігін жоғарылату (сапалық құрамын арттыру)

курстар, семинарлар

ОМ

мың теңге

мың теңге

4-бағыт. Қазақ тілін ғылым тілі ретінде дамыту

10-нысаналы индикатор. «Қазақ тілінің ұлттық корпусы» жобасының мәтіндік базасы көлемінің үлесі

51.

Қазақ тілі ұлттық корпусының кіші корпустарының құрылымы мен мазмұнын (сөйлеу стильдеріне сәйкес) қалыптастыру  

жаңартылған кіші корпустар

ҒЖБМ, «Тіл білімі институты» ШЖҚ РМК  (келісу  бойынша),             «Тіл-Қазына» КеАҚ орталығы (келісу  бойынша)

мың теңге

мың теңге

52.

Ашық онлайн энциклопедияны қазақ тіліндегі ғылыми мақалалар, жарияланымдармен, еңбектермен және мәліметтермен толықтыру

жарияланымдар

ҒЖБМ, МО

мың теңге

мың теңге

11-нысаналы индикатор. Реттелген терминологиялық қордың үлесі (2022 жылдың көрсеткішімен салыстырғанда, өсу қорытындысымен)

53.

Республикалық терминология комиссиясының отырыстарын өткізу 

хаттамалар,  электрондық бюллетень,  сараптама қорытындылары

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

54.

Терминологияның өзекті мәселелері бойынша іс-шаралар өткізу

семинарлар, конференция, конкурстар

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

55.

Қазақ тілі терминологиясының ғылыми негіздерін жетілдіру жөніндегі шаралар қабылдау  (қазақ тілінің сөзжасамдық, фонетика-морфологиялық табиғатына сай  кірме терминдерді игерудің тиімді модельдерін әзірлеу және процесті автоматтандыру)

кірме терминдердің базасы

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

56.

Бекітілген терминдерге мониторинг жүргізу

мониторинг нәтижесі

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

5-бағыт.  Қазақ тіліндегі контенттің үлесін арттыру

12-нысаналы индикатор. Мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарындағы қазақтілді контенттің үлесі

58.

«Мемлекеттік тіл және БАҚ» республикалық конкурсын ұйымдастыру

конкурстар

ҒЖБМ, МАМ

мың теңге

мың теңге

59.

Мәдениет ұйымдарының (театр, кино) репертуарын қазақтілді жаңа контентпен, оның ішінде балалар мен жасөспірім көрермендер аудиториясына арналған шығармалармен толықтыру

іс-шаралар

МАМ, ЖАО

мың теңге

мың теңге

66.

Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейтуге бағытталған журналдар шығару («Балапан әлемі», «Тіл және қоғам», «Туған тіл») 

журналдар шығару

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

Целевой индикатор 13. Объем разработанных анимационных продуктов на государственном языке

67.

Ұлттық құндылықтарды насихаттайтын анимациялық өнімдерге қолдау көрсету

есеп 

МАМ

мың теңге

мың теңге

70.

Балалардың тілін дамытуға арналған анимациялық фильмдер, сондай-ақ әдебиеттер мен иллюстрациялар (комикстер) әзірлеу 

анимациялық фильмдер, әдебиеттер

ҒЖБМ

мың теңге

мың теңге

Күтілетін нәтиже: Күнделікті өмірде мемлекеттік тілді қолданатын тұрғындардың үлесі

Күтілетін нәтиже: Үш тілді (қазақ, орыс және ағылшын) қатар меңгерген тұрғындардың  үлесі