Инвестициялар, жаңа жобалар және өндірістің өркендеуі: Қазақстан 2024 жылы өнеркәсіп секторын қалай нығайтуда

Қазақстанның өңдеу өнеркәсібі тұрақты өсуді көрсетіп отыр. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінің алаңында өткен баспасөз конференциясында ҚР Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков мәлімдеді.

Оның айтуынша, Қазақстанның өңдеу өнеркәсібі оң динамиканы көрсетуді жалғастыруда. 2023 жылдың қорытындысы бойынша сектордағы өндіріс көлемі 4% - ға артып, 22 трлн теңгеге жетті. Ағымдағы жылдың 9 айында өсім 4,8% -. құрады, ал жыл соңына қарай 5,1% - ға ұлғаю болжануда.

Өсудің негізгі драйверлері жиһаз өнеркәсібі (+17,9%), химия өнеркәсібі (+9,5%), металлургия (+8,3%) және машина жасау (+4,2%) болды.

Машина жасау өнімдерінің өндірісі, әсіресе теміржол машиналарында айтарлықтай өсуді көрсетеді. 2023 жылы жүк вагондарының өндірісі 6 есе өсті, ал 2024 жылға қарай 4000 бірлік шығару жоспарлануда. Сондай-ақ, өндіріс 170 мың бірлікке дейін екі есе өскен Тұрмыстық техника сияқты басқа салаларда да өсім байқалады.

О. Сапарбеков сондай-ақ Қазақстан өңдеу өнеркәсібі өнімдерінің экспортын ұлғайтып жатқанын атап өтті. Мәселен, 2024 жылдың 8 айының қорытындысы бойынша Қазақстанның өңдеу өнеркәсібі өнімдерінің экспорты 6,4% - ға өсіп, $17,8 млрд-қа жетті, экспортқа бағытталған негізгі тауарлар өнеркәсіптік сорғылар, кабельдік өнімдер, тіркемелер мен жартылай тіркемелер, сондай-ақ арматура болды. Қазақстандық өндірушілер өз өнімдерін Өзбекстанға, Грузияға, Әзірбайжанға, Италия мен Ұлыбританияға белсенді экспорттайды.

«Т/ж машина жасауда жүк вагондарының, платформалардың, жартылай вагондардың өндірісі 6 есеге - 1 021 бірлікке дейін ұлғайтылды. 2024 жылға арналған жоспар-4000 вагон. Біз отандық жүк және жолаушылар тепловоздары мен электровоздарды, жүк, Тоңазытқыш және жолаушылар вагондарын, тұтас илектелген дөңгелектер мен осьтерді, роликті мойынтіректерді, теміржол жолдарына арналған өнімдерді шығарамыз және экспорттаймыз. Теміржол рельстері 50% – ға-180 мың тоннаға артық өндірілді. Біз ҚТЖ-ның рельстерге деген қажеттілігін басым тәртіппен жабамыз, қалған көлемін Өзбекстанға, Грузияға, Әзірбайжанға, Италияға, Ұлыбританияға экспорттаймыз». Мұнда біздің міндетіміз Транскаспий дәлізі мен Солтүстік-Оңтүстік жүк айналымының жаңа ағындары бөлігінде еліміздің көлік саласын дамытумен үндестіру - деп атап өтті вице-министр.

Сонымен қатар, импорттың 7,2% - ға төмендеуі байқалады, бұл отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің өскенін көрсетеді. Ағымдағы жылы 703,5 млрд теңге сомасына 592 ұзақ мерзімді офтейк-келісімшарт іске асырылды, бұл қазақстандық кәсіпорындар үшін тұрақты тапсырыстарды қамтамасыз етеді.

Бұдан басқа, Қазақстан инвестициялық жобалар арқылы өңдеу өнеркәсібін дамытуды ынталандырады. 2024 жылы 1,3 трлн теңгеге 180 инвестициялық жобаны іске қосу жоспарлануда, бұл 14,9 мың жұмыс орнын құруды қамтамасыз етеді. Қазірдің өзінде 283,1 млрд теңгеге 56 жоба іске қосылды, бұл 3,8 мыңға жуық тұрақты жұмыс орындарын құруға алып келді.

Елімізде арнайы экономикалық аймақтардың (АЭА) инфрақұрылымы белсенді дамып келеді. АЭА шеңберінде 372 жоба іске асырылды, 27,7 мыңнан астам жұмыс орны құрылды және 730 млрд теңге тікелей шетелдік инвестициялар тартылды.  Бұл шаралар қолайлы инвестициялық ахуал құруға және отандық өндірушілерді қолдауға бағытталған, бұл экономиканың өсуіне және бизнес үшін жағдайдың жақсаруына ықпал етеді.