
Тұтынушы елдің аумағында өндірісті ынталандыру үшін кәдеге жарату алымын енгізу - жалпы қабылданған әлемдік тәжірибе болып табылады. Бұл туралы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Роман Скляр Хабар телеарнасындағы "Жеті күн" бағдарламасына берген сұхбатында айтты.
Министр сұхбат барысында Қазақстанда ауыл шаруашылығы машиналарын жасаудың өсуін тежейтін бірқатар факторлар бар екенін атап өтті. ҚР АШМ мәліметінше, 140 мың трактордың 50% - дан астамының 100% тозған. 40 мыңнан астам комбайнның жартысы ескірген, оларды қолдану мерзіміне 15 жыл толған.
"Біздің ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілер негізінен шетелдік техниканы сатып алуда. Мемлекеттік қолдау шаралары, ауыл шаруашылығы министрлігінде бар техниканы сатып алуға арналған субсидиялар отандық және шетелдік өндірушілерге де жұмыс істеп келеді. Біздің ойымызша, бұған жол беруге болмайды. Біздің бюджетіміз шетелдік өндірушіні қоректендіруге, оған жұмыс орындарын құруға тиіс емеспіз", - деп атап өтті ведомство басшысы.
Роман Склярдың ақпараты бойынша, жалпы қабылданған әлемдік тәжірибе - тұтынушы ел аумағында өндірісті ынталандыру үшін кәдеге жарату алымын енгізу.
"Бұл кәдеге жарату алымы ешбір жағдайда ауыл шаруашылығы тауарын өндірушіге салмақ салмайды. Ол өндірушілердің ірі компанияларын біздің елде кейіннен оқшаулау арқылы құрастыру өндірістерін ашуға ынталандыратын болады. Бірнеше ай бұрын комбайндар мен тракторлар шығаратын ірі неміс компаниясы Петропавлда өндіріс ашу туралы шешім қабылдады", - деп атап өтті министр.
Роман Скляр қазір отандық өндірушілер 20-25% қуаттылыққа жүктелгенін хабарлады.
"Біздің отандық өндірістеріміз тоқтап қалған кезде, немесе олардың жүктемелік көрсеткіші үштен бірге немесе төрттен бірге жүктелген жағдайда және басқа брендтердің ұқсас техникасы шектес елдерден еркін әкелінетінін көріп отырып, бұған жол беруге болмайдыі. Сондықтан ҚР ИИДМ ауыл шаруашылығы машиналарын жасауды дамытуда үлкен әлеует бар деп санайды. Бұл әлеуетті біз әлемдік тәжірибеге сәйкес қолданатын, дамытатын және жүзеге асыратын боламыз", - деп толықтырды министр.
ҚР ИИДМ мәліметі бойынша, 2018 жылы ауыл шаруашылығы техникасы өндірісінің көлемі 27,3 млрд.теңгені құрады. 2019 жылдың қаңтар-наурызында өндіріс көлемі 3,9 млрд. теңгені құрады. Бүгінгі күні ауыл шаруашылығы тракторларының паркі 140 мыңды құрайды, оның ішінде дөңгелектілері – 124 мың. Дөңгелекті тракторлар сатып алудың орташа жылдық көлемі шамамен 2 300 бірлікті құрайды. Отандық тракторлар өндірісінің көлемі 2018 жылы 346 бірлікті құрады.
Өз кезегінде астық жинайтын комбайндар паркі 40 мың бірлікті құрады. Сатып алудың орташа жылдық көлемі 1100 бірлікті құрайды. 2018 жылы отандық комбайн өндірісінің көлемі 360 бірлікті құрады.
Ауыл шаруашылығы техникаларын өндіретін негізгі кәсіпорындар
"Семаз" ЖШС (ШҚО) "Минск трактор зауыты" ААҚ (Беларусь) машина жиынтықтарынан "Беларус" тракторларын өндіреді. Өндірістік қуаты жылына 3000 бірлікті құрайды. Өнімді оқшаулау деңгейі шамамен 30 % құрайды. 2017 жылы 188 трактор, 2018 жылы – 278 трактор шығарылды. 2019 жылғы қаңтар-мамырда-219 бірлік өндірілді.
"Агромашхолдинг KZ "АҚ (Қостанай облысы)" Гомсельмаш "ААҚ (Беларусь) машина жиынтықтарынан "Essil" маркалы комбайндарды шығарады. Кәсіпорынның қуаттылығы жылына 1000 комбайнды құрайды. Бүгінгі таңда өнімді оқшаулау деңгейі 40% құрайды. 2017 жылдың қорытындысы бойынша 141 комбайн өндірілді, 2018 жылы 235 комбайн өндірілді. 2019 жылғы қаңтар – мамырда – 53 бірлік шығарылды.
"Вектор" комбайн зауыты " ЖШС (Ақмола облысы) "Ростсельмаш" ЖШҚ (Ресей) жиынтықтауышынан "Вектор" комбайндарын шығарады. Зауыттың өндірістік қуаты-жылына 300 комбайн. Кәсіпорын өнімінде оқшаулау деңгейі-42,7%. 2017 жылдың қорытындысы бойынша 67 комбайн, 2018 жылы 125 комбайн өндірілді. 2019 жылғы қаңтар-мамырда өндірілген жоқ.
"Дон Мар" ЖШС (Қостанай облысы) бүріккіштер, дестелегіштер, егіс кешендерін өндіреді. "Дон Мар" ЖШС қуаттылығы жылына 350 дестелегіш шығаруға мүмкіндік береді. Өнімдегі оқшаулау деңгейі 62 % құрайды. 2017 жылы 310 дестелегіш, 3 бүріккіш шығарылды. 2018 жылы-362 дестелегіш. 2019 жылғы қаңтар-мамырда 139 дестелегіш өндірілді.