Тазартылған ферромарганец өндірісі жолға қойылды
ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК-ның «Ж.Әбішев атындағы химия-металлургия институты» филиалда табиғи-аномалды оқиға болды.
2020 жылғы 24 желтоқсан – «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК-ның (бұдан әрі – «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК) тарихындағы айтулы күн. Оқиға «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК-ның «Ж.Әбішев атындағы химия-металлургия институты» филиалының (бұдан әрі-ХМИ) ең байырғы қызметкерлерінің бірі болған оқиғаны табиғи-аномальды деп сипаттады. Неліктен? Бұл туралы-төменде!
Жасыратыны жоқ, «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК мен оның филиалдарының әзірлемелері бойынша әлемнің түрлі бөліктерінде зауыттар мен фабрикалар салынды және жұмыс істейді. Бұл жолы ХМИ-дың өзінің даму тарихында алғаш рет өзінің әзірлемесі негізінде өз өндірісі құрылды. Бұл тазартылған (рафинатталған) ферромарганец өндірісі, оның қызметінен түсетін кірістер институттың қаржылық қажеттіліктерінің 25-30% - ын жабады.
Жоба «Ғылым қоры» АҚ желісі бойынша коммерцияландыру шеңберінде іске асырылды, «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК бірлескен инвестор болды. Ашылу салтанатында «Ғылым қоры» АҚ төрағасының орынбасары Бақытжан Сәркеев былай деп атап өтті: «Бүгін біз бірегей өндірісті іске қосып отырмыз. Біз жаңа жұмыс орындарын құра аламыз. Кәсіпорынның болашағы зор. Өнім тек ел ішінде ғана емес, экспортқа да сұранысқа ие болуына тілектеспін!».
«ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК Бас директоры, ҚР ҰҒА академигі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының екі мәрте лауреаты Әбдірәсіл Жәрменов өзнің алғы сөзінде қатысушылардың назарын Қазақстанда 2 млн тоннаға жуық ферроқорытпа өндірілетініне аударды. Алайда бұл өндіріс шын мәнінде бірегей болып табылады, өйткені тазартылған төмен көміртекті ферромарганец еш жерде шығарылмайды. Ол «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК мен «Ғылым қоры» АҚ арасындағы табысты ынтымақтастықты ерекше атап өтті. Орталықта «Ғылым қоры» АҚ қолдауымен 4 жоба жүзеге асырылуда, бұл олардың ішінде іске қосылған екінші жаңа өндіріс. Осындай өндірістерді құрудың арқасында Орталықта жаңа технологияларды әзірлеу мүмкіндігі пайда болады. «Біз ғылыми ұйымбыз. Мен ғалымдарымыздың өндірісшілерге айналғанын қаламаймын. Алайда, осындай жобаларды коммерцияландырудың арқасында ел игілігі үшін, Қазақстан халқының игілігі үшін жаңа ғылыми идеяларды құру және іске асыруда еркіндік көбірек болады», - деп түйіндеді Ә.Жәрменов.
«Бұл жұмыс кеңес заманынан бастау алған, - деп хабарлады жас ғалым, жоба жетекшісі, техника ғылымдарының кандидаты Әлібек Байсанов. - Алайда әлі де ешкім өнеркәсіптік деңгейге шыға алмады. Біздің қондырғыға сәйкестендірілген айналмалы және тазартылған металл шығаратын екі 630 кВА және 250 кВА пеш кіреді. Толық қуатқа шыққан кезде өнімділігі жылына 500 тоннаға жететін тазартылған ферромарганецке жетеді» «Қаражаттың жинақталуына қарай өндірісті ұлғайтамыз», "Біз қызметкерлерді, операторларды оқыттық, ХМИ қызметкерлері де өндірісте жұмыс істейтін болады"- деп қолдады Ж.Әбіш атындағы ХМИ директоры, ғылым, техника және білім беру саласындағы ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Сайлаубай Байсанов..
Қарағанды мемлекеттік техникалық университетінің экс-ректоры, техника ғылымдарының докторы, профессор, академик Арыстан Ғазалиев өз атынан және өндірістің салтанатты іске қосылуына қатысқан Органикалық синтез және көмір химиясы институтының директоры, химия ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, ҚР ғылымға еңбек сіңірген қайраткері Зейнолла Молдахметовті, ХМИ ұжымын, барлық қатысушыларды маңызды оқиғамен құттықтай отырып, ХМИ директоры С. Байсановтың ғылыми көз қарасы академик Е. А.Бөкетовтың басшылығымен қалыптасқанын, өткен үлкен өмір жолына тоқталып, ашылудың мерейтой иесінің 70 жылдығын мерекелеуге сәйкес келгенінің мәні бар екенін атап өтті.
Офлайн және онлайн форматтардағы барлық қатысушылар ХМИ директоры С.Байсановтың дарынын тек ғалым ретінде ғана емес, ферроқорытпалар мектебін құрған педагог ретінде де атап өткендіктен, алғыс білдірген оқушылар атынан «Қазхром» ТҰК» АҚ технологияларды енгізу қызметінің бастығы, техника ғылымдарының кандидаты Жәнібек Нұрмұханбетов және ERG CapitalProjects компаниясының инженер-технологы, техника ғылымдарының кандидаты Асхат Акуов, Ақтөбе ферроқорытпа зауытының екі өкілі сөз сөйледі. Кешегі студенттер, бүгінгі танымал өндірісшілер, шараның маңыздылығын атап өтіп, ХМИ-да өткен жылдарын ерекше жылылықпен еске алды, өздерінің жетекші-тәлімгерлеріне, солардың арқасында олар бүгінде еліміздің металлургия саласында жауапты орындарға ие екендіктеріне алғыс айтты.
Ж.Әбішев атындағы ХМИ және «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК басшылығы мен ұжымдарын құттықтауға «Казмеханобр» МӨЭҒӨБ» филиалы директоры С. Шалғымбаев, Астаналық филиалы директоры Б. Сәтбаев, Металлургия орталығының директоры Э. Бейсембаев қосылды.
Жаңа ферроқорытпа өндірісін іске қосуға арналған рәсімде ХМИ ақсақалдары – ғылым мен техника саласындағы ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаттары В.Малышев, А. Ақбердин және С. Исабаевтер – бұны жұмыстардың жалғасы, өйткені ХМИ технологиялары бойынша ферроқорытпа зауыттары жұмыс істеп жатыр емеспе -деді. Алайда, В. Малышевтің айтуынша, тазартылған ферромарганецтің өз өндірісін құру таныс және қарама-қайшы, заңды және сонымен бірге аномалды болып табылады. Заңдылығы - өйткені ол күрделі гетерогенді металлургиялық жүйелердегі фазалық тепе-теңдіктің физика-химиялық негіздерінің іргелі біліміне негізделген, бұл оның сенімділігін қамтамасыз етеді. Әдетте бұлай, болмауы керек еді, өйткені бұрын бұл қызметті кем дегенде ғылыми институт, жобалау институты және өндірістің өзі жүзеге асырған. Енді барлық осы функцияларды ХМИ қызметкерлері орындады. Өндіріс құрылды!
С. Байсанов өзінің қорытынды сөзінде Ж.Әбішев атвндағы ХМИ, «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК, «Ғылым қоры» АҚ ұжымына алғысын білдірді, біріккен іс-әрекетсіз бүгінгі өндірісті іске қосу мүмкін болмас еді, әсіресе бүкіл әлем covid-19 вирусының таралуына байланысты қысылтаяң кезеңде. Ол іс-шараның барлық қатысушыларын келе жатқан Жаңа жылмен құттықтап, денсаулық пен жаңа табыстар тіледі!