Қоршаған ортаны ластаған адам келтірілген зиянды қалпына келтіруге міндетті: заң не дейді?

Елестетіп көріңіз: кәсіпорынның қызметі салдарынан топырақ ластанды, өзенге зиян келді немесе жануарлар мен өсімдіктер дүниесіне залал тиді. Мұндай жағдайда оның салдарын кім жоюы керек және шығынды кім өтейді?

📌 Бұл мәселе Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінде нақты бекітілген.

Кодекстің 136-бабына сәйкес, «ластаушы төлейді» қағидаты қолданылады. Яғни қоршаған ортаға залал келтірген әрекеті немесе қызметі үшін жауапты тұлға өз қаражаты есебінен келтірілген залалды толық көлемде жоюға міндетті.

⚖️ Нені білу маңызды?

🔹 Жауапкершілік айыппұл төлеумен шектелмейді. Әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тарту кінәлі тұлғаны экологиялық залалды жою міндетінен босатпайды.

🔹 Табиғатты қалпына келтіру қажет. Мәселе тек ақша төлеуде емес, қоршаған ортаның бүлінген құрамдас бөліктерін қалпына келтіру үшін қажетті шараларды қабылдауда.

🔹 Дәлелдер маңызды. Экологиялық залалды жою міндетін жүктеу үшін зиян келтірген тұлғаны, оның әрекеті мен келтірілген залал арасындағы себеп-салдарлық байланысты, сондай-ақ залалдың өзін анықтау қажет. Залал нақты айқындалып, мөлшері өлшенетін болуы тиіс.

Негізгі қағида қарапайым: табиғатқа келтірілген залал назардан тыс қалмауы керек. Ал заңда көзделген жағдайларда оны жоюға жұмсалатын шығынды сол залалды келтірген тұлға көтереді.

📖 Құқықтық негіз: Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінің 131 және 136-баптары.

Заңды білу — өз құқықтарыңды ғана емес, қоршаған ортаны сақтауға қатысты жауапкершілігіңді де түсіну.