|
Өңірдің атауы |
СЫРЫМ ауданы Батыс Қазақстан облысы |
|
Аймақтың сипаттамасы |
Сырым аудан Батыс Қазақстан облысының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Ауданның ауданы 1 құрайды1,9 мың шаршы км құрайды, бұл 7,2облыс аумағының %. Ауданның әкімшілік орталығы Жымпиты ауылы болып табылады, оның тұрғындарының саны 6 056 адамды құрайды. Ауданның әкімшілік-аумақтық бөлінісіне 12 ауылдық округ және 30 ауылдық елді мекен кіреді. Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі бағыты ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы болып табылады. |
|
Бағыттар, мақсаттар, нысаналы индикаторлар, міндеттер және нәтижелер көрсеткіштері |
Даму жоспарын іске асыру облыстың Бағыт 1. Өмірдің жоғары сапасы Мақсаты: Денсаулық сақтау саласында тиімді профилактиканы қамтамасыз ету және халықтың салауатты өмір салтын ұстануын қалыптастыру Нысаналы индикатор: Салауатты өмір салтын ұстанатын Қазақстан азаматтарының үлесін арттыру Міндет 1. Инфекциялық емес созылмалы аурулардың профилактикасы үшін мінез-құлықтық қатер факторларын төмендету арқылы халықтың денсаулығын нығайту Нәтиже көрсеткіші 1.3. Психикаға белсенді әсер ететін заттарды қолдану салдарынан психикалық және мінез-құлықтық бұзылулармен сырқаттанушылықты төмендету; Міндет 2. Инфекциялық аурулардың профилактикасы үшін мінез-құлықтық қатер факторларын төмендету Нәтиже көрсеткіші 2.1. Жұқтырылмаған 1000 тұрғынға шаққанда жаңадан АИТВ жұқтырғандарды анықтау Мақсат: Көрсетілетін медициналық қызметтердің қолжетімділігі мен сапасын арттыру Нысаналы индикатор: Өлім-жітімнің стандартталған деңгейінің төмендеуі Міндет 1. Өлім-жітімнің негізгі түрлерінің себептерін төмендету Нәтиже көрсеткіші 1.3. Анықталған бастапқы қатерлі ісіктердің үлес салмағының 0-І сатыларда өсуі (ерте диагностикалау деңгейі); Нәтиже көрсеткіші 1.4. 100 мың тұрғынға шаққанда жол-көлік оқиғалары салдарынан болатын өлім-жітім (бойынша облыстың); Нәтиже көрсеткіші 1.5. Туберкулезбен сырқаттанушылықты төмендету. Міндет 2. Ана мен бала денсаулығын қорғауды қамтамасыз ету Нәтиже көрсеткіші 2.1. Сәбилер өлімін төмендету; Нәтиже көрсеткіші 2.2. Неонаталдық өлім-жітімді төмендету; Нәтиже көрсеткіші 2.4. Бес жасқа дейінгі балалардың өлім-жітімінің коэффициенті; Нәтиже көрсеткіші 2.5. Ана өлімін төмендету; Мақсаты: Халықты медициналық көмекпен жаппай қамтуды қамтамасыз ету Нысаналы индикатор: Денсаулық сақтауға жұмсалатын мемлекеттік шығыстардың үлесі Міндет 2. Денсаулық сақтау жүйесін цифрландыру, денсаулық сақтау ұйымдарының дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілуін және материалдық-техникалық базасын жақсарту арқылы медициналық көмек көрсетудің қолжетімділігін қамтамасыз ету Нәтиже көрсеткіші 2.5. Медициналық ұйымдар ғимараттарының тозу деңгейін төмендету.
Мақсаты: Мектеп жасына дейінгі балалардың дағдылары мен дағдыларын дамыту деңгейін арттыру Нысаналы индикатор: 2 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамту Міндет 1. Тәрбиеленушілердің іскерліктері мен дағдыларын дамыту деңгейін арттыру Нәтиже көрсеткіші 1.1. Балалардың мектепалды даярлық деңгейі.
Мақсаты: Батыс Қазақстан облысының елді мекендерінің типіне (қала, ауыл) және көлеміне (тұрғындарының санына) байланысты объектілер мен көрсетілетін қызметтердің (тауарлардың) халыққа қол жетімділігінің минималды міндетті деңгейін қамтамасыз ету Нысаналы индикатор: Өңірлік стандарттар жүйесіне сәйкес әлеуметтік игіліктермен және көрсетілетін қызметтермен қамтамасыз етілу деңгейі Міндет 1. Ауыл және қала тұрғындары үшін қолайлы орта құру Нәтиже көрсеткіші 5.1. Жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы ішкі жолдардың үлесін арттыру; Нәтиже көрсеткіші 6.3. Пайдалануға берілген тұрғын үйлердің жалпы ауданы;
Бағыт 2. Экономиканың берік іргетасы
Бағыт 3. Өсудің жаңа нүктелері
Бағыт 4. Экономика мен қоғамның толассыз өзгерістері Мақсат. Нысаналы индикатор: Негізгі капиталға инвестициялар (ҚҚИ)
Мақсат. Нысаналы индикатор: Сыртқы АҚК үлесі
Мақсат. Нысаналы индикатор: Халықты қалдықтарды жинау және шығару қызметтерімен қамтамасыз ету (%)
Өзге де жоспарлау құжаттарын, мемлекеттік функцияларды, өкілеттіктерді және (немесе) мемлекеттік қызметтерді көрсетуді іске асыруж
|
|
Қажетті ресурстар |
Қаржыландыру көздері: республикалық және жергілікті бюджеттер, инвесторлардың меншікті қаражаттары, қарыз қаражаттары. Қаржыландыру көлемдері: Бағдарламаны іске асыруға 100 450,8% бағыттау жоспарлануда млн. теңге, оның ішінде жылдар бойынша: 2026 жыл –4 890,4млн. теңге; 2027 жыл –7 501,0млн. теңге 2028 жыл –4 221,7 млн. теңге; 2029 жыл –6 716,1млн. теңге; 2030 жыл –0 теңге. *Қаржыландыру көлемі Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті қаржы жылдарына арналған республикалық және жергілікті бюджеттерді бекіту және нақтылау кезінде нақтыланатын болады. |
2.Аумақты дамыту идеясы
Ауданның даму жоспарын жүзеге асыру нәтижесінде 2030 жылға қарай өнеркәсіп өнімінің көлемі 8,5 пайызға артады%, атап айтқанда, өңдеу өнеркәсібінде – 1,5%-ға.
Өңдеу өнеркәсібінде ауданда 1 инвестициялық жоба жүзеге асырылатын болады.
2030 жылға қарай ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 10,1%-ға артады.
Ет, сүт, жұмыртқа өндірісін арттыру үшін сату жоспарлануда5 "Ауыл аманаты" жобасы аясындағы инвестициялық жобалар: құрылыс 3 жалпы қуаттылығы 500 бас ІҚМ-ға дейін бордақылау алаңдары, жалпы қуаттылығы 1 сүт өңдеу цехы 1 000 тәулігіне литр.
Қазақстан Республикасында шағын және орта кәсіпкерлікті дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы шеңберінде шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі жұмыс жалғасады, Кәсіпкерлікті қолдаудың бірыңғай кешенді бағдарламасының және т.б.
5 жыл ішінде 30,04 мың шаршы метрден астам тұрғын үй салу жоспарлануда. метр.
Денсаулық сақтау саласында 5 нысанның құрылысы есебінен медициналық көрсетілетін қызметтердің қадамдық қолжетімділігін қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылданатын болады, МСАК-ты медициналық жабдықтармен жарақтандыру 100%-ға дейін жеткізілетін болады. Облыс халқының күтілетін өмір сүру ұзақтығының өсуі 76 жастан асады.
Білім беру саласында апатты жағдайдағы мектептерді жою үшін 4 мектептің құрылысы жоспарланған. 3-6 жастағы балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен 100% қамтылатын болады.
3 спорт нысанын салу есебінен спорттық инфрақұрылымды кеңейту халықтың спорттық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілу көрсеткішін 1000 адамға шаққанда 65,8%-дан 77,5%-ға дейін жақсартуға мүмкіндік береді.
Инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру есебінен сумен қамтамасыз етілу деңгейін арттыру жоспарлануда ауыл тұрғындарының – 100%–ға дейін, жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының үлесі - 82%-ға дейін.
Табиғатты қорғау шаралары бойынша 1 ҚТҚ полигонын салу көзделуде, кәріз жүйелерінің инфрақұрылымын дамыту бойынша 1 жобаны іске асыру.
Даму жоспарында көзделген іс-шараларды іске асыру нәтижесінде ауданның 2026-2030 жылдарға аймақ экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыру, халықтың өмір сүру сапасын арттыру және адами капиталды дамыту қамтамасыз етіледі.
Жалпы, жан басына шаққандағы жалпы өңірлік өнім көлемін 80%-ға жеткізу жоспарлануда.
Халық саны — 16,9 мың адам. Аудан аудандармен шектеседі Қаратөбе, Ақжайық, Теректі, Бөрлі және Шыңғырлау.
Ауданның әкімшілік орталығы ауыл болып табылады Жымпиты, халық құрайды, оның ішінде 6 056 адам. Ауданның әкімшілік-аумақтық бөлінісіне мыналар кіреді 12 ауылдық округтер мен ауылдық округтердің әкімдері 30 ауылдық елді мекендердің. Негізгі бағыт бойынша әлеуметтік-экономикалық дамытудың ауданның болып табылады ауылдық шаруашылық, мал шаруашылығы.
2024 жылғы жағдай бойынша өткен жылдармен салыстырғанда мал басының өсімі байқалады: ірі қара мал — 68 386 бас, жылқы — 32 831, қойлар мен ешкілер — 121 966, түйелер — 96, құс — 19 453.
2025 жылдың 1 қаңтарына өңдеуші өнеркәсіп өнімінің көлемі құрады 217 102 мың теңге, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 100% орындалды.
Негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі құрады 11 044 456 мың теңгені құрайды, бұл 206,9 өткен жылдың есептік кезеңімен салыстырғанда %. Соның ішінде:
республикалық бюджеттен — 610 767 мың теңге;
жергілікті бюджеттен — 2 859 263 мың теңге;
меншікті қаражат — 7 574 426 мың теңге.
Инфрақұрылымды дамыту
Тұрғын үй қоры жыл сайын артып келеді. 2024 жылы тұрғын үй қоры 235,3 мың шаршы метрді құрады, бұл 2022 жылғы деңгейден 11,8%-ға артық.
2024 жылы21,2 мың шаршы метр тұрғын үй жүргізілді, оның ішінде 2,20 деңгейден 7 есе көп22 жылдың.
Обір адамға шаққандағы баспанамен қамтамасыз етілмеу тұратын тұрғынның 2024 жылы 16,4 ш.м.
Тұрғын үйді пайдалануға берудің тұрақты өсуіне қарамастан, әсіресе аудан орталығында тұрғын үй тапшылығы және тұрғын үйге кезектіліктің жоғары болуы байқалады (тұрғын үйге мұқтаждар тізімінде тұрған азаматтардың жалпы саны 638-ден астам адамды құрайды).
2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ауыл халқын орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету 9%-ды құрайды3% (01.01.2024 жылғы жағдай бойынша — 91,6%). 2024-2025 жылдар пайдалануға берілді 3 объектілердің ішінде 3 АЕМ.
Аудан экономикасының дамуы автомобиль жолдары желісін дамыту қажеттілігін анықтайды.
Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы құрайды 396,1 км, оның ішінде асфальтбетон жабыны бар автожолдар – 117 км (4,0%).
20 үшін22-2024 жылдарға республикалық және жергілікті бюджет қаражаты есебінен облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын салуға, реконструкциялауға, жөндеуге және күтіп ұстауға бағытталды3,1млрд. теңге.
Қайта құру, күрделі және орташа жөндеу жұмыстары жүргізілді жалпы ұзындығы жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының 57,0 км. Облыстық және аудандық маңызы бар, жағдайы жақсы және қанағаттанарлық автомобиль жолдарының үлесі 2024 жылдың қорытындысы бойынша құрады 59%.
Экология
2025 жылы жұмыстар аяқталдысәйкес келую полигонов ҚТҚ Жымпиты с.о. экологиялық талаптармен және санитарлық ережелермен.
Қорғаныс бөгеттерін (ауылдарды) нығайту бойынша жұмыстар орындалды Жымпиты, Өлеңті, Бұлдырты, Қособа және Жырқұдық ).
Аудан бойынша қоқыс пен пластик бөтелкелерді жинауға арналған 210-нан астам контейнер орнатылды.
Сонымен бірге, тұрмыстық қатты қалдықтарды қайта өңдеу және кәдеге жарату деңгейін арттыру мәселелері шешілген жоқ.
Әлеуметтік саланы дамыту
Білім беру жүйесін қаржыландыру жыл сайын артып келеді. Ағымдағы жылы ауданда жұмыс істейді21 оқушылардың жалпы саны бар мектептердің 3 147, сондай-ақ 33 мектепке дейінгі ұйымдардың бастап 681 балалармен. Қамту 3-6 жастағы балалар мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен жеттінуто 100%. Барлығы 21 аудан мектептерінің (100%) кең жолақты желіге қосылған жәнеинтернетке. Өңірде жоспарлы іс-шаралар аясында мектептердің құрылысы мен пайдалануға берілуі жалғасуда.
202 жылы5 жылы ауданның денсаулық сақтау саласының материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында сатып алынды 5 модульдік жедел жәрдем машиналарые ғимараттарй, 15 компьютерлік жабдық жиынтықтарының және медициналық жабдық.
Аудан бойынша саны медициналық ұйымдардың - 28, орталаржәне олардың ОАА- 1, ВА – 6, ФАП – 5, МП - 16. Дәрігерлермен жасақталуы - 73 құрайды%, ал орта медициналық қызметкерлер - 86%. 2024 жылы жұмыссыздық деңгейі құрады 6,9%
20 үшін22-2024 құрылған жылдары 2014 жаңа жұмыс орындары, оның ішінде 1054 тұрақты жұмыс орындары. Үш жыл ішінде жұмысқа орналастырылды 1555 адам.
Халықты уақытша жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету үшін үш жыл ішінде ақылы қоғамдық жұмыстарға келесі тәртіп бағытталды 711 адам.
Орташа айлық атаулы жалақы ұлғайды 33,7 2022 жылмен салыстырғанда% құрады және құрады 271 379 теңге (қаңтар-желтоқсан 2024 ж.). Ауданда жұмыс істейді: 1 спорт клубы, 1 спорт кешені, 14 білім беру мекемелері жанындағы спорт залдарының, 18 спорт алаңдарының. Кейінгі жылдары сауықтыру кешенін күрделі жөндеуден өткізу және жаңа мәдени-спорттық нысандардың құрылысы жоспарланған. Басты мақсат – халықтың бұқаралық спортқа деген сұранысын қанағаттандыру және салауатты өмір салтын насихаттау.
Халықтың жалпы санынан дене шынықтырумен және спортпен айналысатындар санының өсу үрдісі байқалады ауданның (2022 жылы – 38,3%, 202 жылы3 жылы – 39,7 %, 2024 жылы – 40,9%).
Спорт ғимараттарының саны бойынша ауданға құрайды 16 бірлік.
Аудан халқының 1000 адамға шаққандағы спорттық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуі 2022 жылғы 34,2 пайызбен салыстырғанда 43,9 пайызды құрады.
Негізгі мәселелердің кешенді сипаттамасы:
ШОБ субъектілерінде меншікті айналым қаражатының және кепіл мүлкінің жеткіліксіздігі;
Кәсіпкерлердің хабардар болу деңгейінің төмендігі, білікті кадрлардың жетіспеушілігі;
Нжолдардың сыртқы сапасы: көбірек 68км автожолдар немесе 25,3 % (ішінен 268,7 км) қанағаттанарлықсыз жағдайда тұр;
А-ның болуымектептерінің – 1;
Жоғары тұрғын үйге кезектілік (тұрғын үйге мұқтаждар есебінде тұрған азаматтардың жалпы саны 6-дан астам адамды құрайды14 адам);
Бәсекелестік артықшылықтар:
жоғары агроөнеркәсіптік әлеует: өңірде мал шаруашылығын, оның ішінде асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту үшін айтарлықтай ауыл шаруашылығы алқаптары бар (етті мал шаруашылығы, қой шаруашылығы, жылқы шаруашылығы) және өсімдік шаруашылығы (дәнді, майлы, азықтық дақылдар, картоп және көкөніс-бақша дақылдары);
шағын және орта кәсіпкерлік саласын дамыту және нарықтық инфрақұрылымның болуы;
халықтың қамтамасыз етілуі ауданның табиғи газбен;
ауаның ластану деңгейінің төмендігі.
Мүмкіндіктер:
Шағын және орта бизнесті тарту арқылы бәсекеге қабілетті өндірістерді құру және қосылған құны жоғары өнімдердің үлесін арттыру;
Қайта өңдеу өнеркәсібін дамыту;
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірудің, қайта өңдеудің және экспорттаудың өсуі;
Етті бағыттағы ірі қара малдың басын асылдандыру жұмыстары есебінен көбейту;
Шағын және орта бизнестің өндірістік инфрақұрылымын дамыту;
Әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымды дамыту арқылы халықтың тұрмыс сапасының жоғары деңгейін қамтамасыз ету;
Көлік инфрақұрылымын дамыту: жолдардың жағдайын жақсарту, ауылдарды сумен және газбен қамтамасыз ету;
Халықтың жұмыспен қамтылуын арттыру;
Медициналық қызметтердің сапасын арттыру үшін жоғары білікті мамандарды тарту.