Сырым ауданы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімінің «Қайсар спорт клубы» МКҚК-ның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты
1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы мақсаттар мен міндеттерді;
2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың негізгі қағидаттарын;
3) Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптары және оны орындау жөніндегі міндеттемелерді;
4) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі шаралар кешенін;
5) осы саясатты сақтау үшін жауапкершілікті белгілейді.
1) Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасы – «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша өзге де нормативтік құқықтық актілер;
2) лауазымды тұлға - ұйым директорлары, олардың орынбасарлары немесе ұйымның негізгі функцияларын жеке-дара жүзеге асыратын тұлға;
3) Кәсіпорынның этикалық кодексі - корпоративтік мәдениетті дамытуға және ұйымның беделін нығайтуға бағытталған құндылықтарды, мінез-құлықтың негізгі қағидаттары мен стандарттарын белгілейтін ұйымның ішкі құжаты;
4) мүдделер қақтығысы - лауазымды тұлғалардың жеке мүдделері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасындағы қайшылық, бұл ретте аталған адамдардың жеке мүдделері олардың өздерінің лауазымдық өкілеттіктерін тиісінше орындамауына әкеп соғуы мүмкін;
5) сыбайлас жемқорлық - кәсіпорынның лауазымды тұлғаларының өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкілеттіктерін және соған байланысты мүмкіндіктерін жеке өзі немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүліктік (мүліктік емес) игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сол сияқты игіліктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алуы;
6) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық - бұл үшін заңмен әкімшілік және қылмыстық жауаптылық белгіленген, сыбайлас жемқорлық белгілері бар құқыққа қайшы, кінәлі түрдегі іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік);
7) сыбайлас жемқорлық тәуекелі - сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайлардың туындау мүмкіндігі;
8) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл - кәсіпорынның өз өкілеттіктері шегіндегі сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның кәсіпорынның ішінде ұйымдарда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою жөніндегі, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру және олардың салдарын жою жөніндегі қызметі;
9) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу - алдын алу шаралары жүйесін әзірлеу және енгізу жолымен сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды зерделеу, анықтау, шектеу және жою жөніндегі кәсіпорынның қызметі;
10) қызметкерлер – кәсіпорынмен еңбек қатынастарында тұратын жеке тұлғалар.
1) кәсіпорынның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерінде кез келген сыбайлас жемқорлық көріністеріне мүлдем төзбеушілік түсінігін қалыптастыру;
2) кәсіпорынға, лауазымды тұлғалар мен қызметкерлерге қолданылуы мүмкін Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының негізгі талаптарын қорыту және түсіндіру;
3) кәсіпорынның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының, осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын білу және сақтау, сондай-ақ сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оны болғызбау жөніндегі тиісті рәсімдерді жүзеге асыру міндетін белгілеу;
4) сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға және оған қарсы іс-қимыл жасауға, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың салдарларын барынша азайтуға және (немесе) жоюға бағытталған сыбайлас жемқорлыққа қарсы шараларды әзірлеу және енгізу.
1) сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне нөлдік төзімділік — ұйымдар өз қызметін жүзеге асыру кезінде кез келген нысандар мен көріністерде сыбайлас жемқорлықты толық қабылдамау қағидатын ұстанады. Сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне мүлдем төзбеушілік қағидаты ұйымның атынан немесе оның мүддесінде тікелей немесе жанама түрде, жеке өзі немесе қандай да бір делдалдық арқылы әрекет ететін ұйымның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлері үшін сыбайлас жемқорлық әрекеттеріне қатысуға қатаң тыйым салуды білдіреді;
2) қызметкерлерді тарту - кәсіпорындар өз лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерін Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының ережелері туралы хабардар етеді және олардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар мен рәсімдерді қалыптастыруға және іске асыруға белсенді қатысуын қолдайды;
3) жазаның бұлтартпастығы - кәсіпорындар өздерінің лауазымдық міндеттерін атқару кезінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасаған жағдайда атқаратын лауазымына, жұмыс өтіліне және өзге де жағдайларға қарамастан ұйымдардың қызметкерлерін жазалаудың бұлтартпастығы туралы мәлімдейді;
4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдердің тиімділігі — кәсіпорындар рәсімдерді барынша ашық, айқын, орындалатын етуге тырысады, бұл оларды іске асырудың қарапайымдылығын және маңызды нәтиже алуды қамтамасыз етеді;
5) тиісті сақтық - кәсіпорындар үшінші тұлғаларды және жұмысқа орналасуға үміткерлерді олардың сенімділігі, сыбайлас жемқорлықты қабылдамау және мүдделер қақтығысының болмауы тұрғысынан тексеруді іскерлік/еңбек қатынастарын бастау немесе жалғастыру туралы шешім қабылдағанға дейін жүзеге асырады;
6) өзара іс-қимыл және үйлестіру - кәсіпорындар мемлекеттік органдармен және ұйымдардың үшінші тұлғаларымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет саласындағы өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл процесінде іс-қимылды үйлестіруді қамтамасыз етеді.
1) лауазымды адамның сеніп тапсырылған бөтен мүлікті иемденіп алуы не ысырап етуі, егер бұл әрекеттер оның қызмет бабын пайдаланумен ұштасса;
2) лауазымды тұлғаның қылмыстық жолмен алынған ақшаны және (немесе) өзге де мүлікті жария етуі (жылыстатуы), егер осы іс-әрекет өзінің қызмет бабын пайдаланумен байланысты болса;
3) лауазымды тұлға жасаған экономикалық контрабанда, егер осы іс-әрекет оның өзінің қызмет бабын пайдалануымен ұштасса;
4) лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану, билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану;
5) кәсіпкерлік қызметке заңсыз қатысу;
6) пара алу, пара беру, парақорлыққа делдал болу;
7) қызметтік жалғандық;
8) қызмет бойынша әрекетсіздік;
9) билікті теріс пайдалану, билікті асыра пайдалану немесе әрекетсіздік;
10) немқұрайлылық;
11) жеке және заңды тұлғалардың заңсыз материалдық сыйақы беруі;
12) лауазымды тұлғаның заңсыз материалдық сыйақы алуы;
13) бұрын сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау.
1) пара беруді ұсыну, уәде ету немесе жүзеге асыру, яғни, қандай да бір адамды өзінің лауазымдық міндеттерін тиісті түрде орындамауға итермелеу ниетімен кез келген қаржылық немесе өзге пайданы/артықшылықты беру немесе беруге уәде беру;
2) пара алуды талап ету, келісу немесе қабылдау, яғни өз лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін кез келген қаржылық немесе өзге де пайда/артықшылықты алу немесе оған келісім беру;
3) қолданыстағы заңнамада көзделгендерден басқа төлемдерді ұсыну, уәде ету немесе жүзеге асыру, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға, сондай-ақ белгіленген рәсімдерді жеделдету немесе оңайлату үшін оларға теңестірілген адамдарға сыйлықтар ұсыну;
4) төлемдер белгіленген рәсімдерді жеделдету немесе жеңілдету үшін пайдаланылуы мүмкін деген күдік болған кезде үшінші тұлғаларға төлемдерді ұсыну, уәде беру немесе жүзеге асыру;
5) жеке пайда табудың орнына ұйымдарда жұмысқа орналасуды ұсыну, уәде беру немесе ұсыну (оның ішінде уақытша негізде);
6) үшінші тұлғалардан артық немесе жалған төлемдерді қабылдауға немесе алуға ықпал ету;
7) Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптарына және ұйымның ішкі құжаттарына қайшы келетін сыйлықтар немесе қонақжайлылық белгілерін беру немесе алу.
1) Қазақстан Республикасы заңнамасының және осы Саясаттың талаптарын орындау;
2) іскерлік қатынастарда адал және әдепті болу, лауазымдық міндеттерді жүргізудің кез келген жосықсыз тәсілдерінен аулақ болу;
3) кәсіпорындардың беделін түсіретін әрекеттерді жасауға жол бермеу;
4) кәсіпорынның қызметтік жағдайын және құпия ақпаратын, материалдық және материалдық емес активтерін жеке мақсатта пайдаланбау;
5) құқыққа сыйымсыз әрекеттерге не олардың заңдылығы мен әдептілігіне күдік тудыруы мүмкін әрекеттерге жол бермеу;
6) әріптестерден сыбайлас жемқорлыққа қарсы жоғары құқықтық мәдениетті сақтауды талап ету және қолдау;
7) кәсіпкерлік қызметті және (немесе) табыс алумен байланысты өзге де қызметті жүзеге асыру барысында біреуге көмек көрсетуден бас тартуға;
8) басқа қызметкерлерді сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға итермелемеу және осындай әрекеттерді көтермелемеу;
9) мүдделер қақтығысы болған кезде лауазымдық міндеттерді жүзеге асырмау.
1) кәсіпорынның мүддесі үшін немесе оның атынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасаудан және (немесе) оған қатысудан аулақ болуға;
2) кәсіпорынның мүддесі үшін немесе оның атынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға немесе оған қатысуға әзірлік ретінде айналасындағылар түсіндіруі мүмкін мінез-құлықтан аулақ болуға;
3) қызметкердің мүдделер қақтығысының туындау мүмкіндігі не туындауы туралы тікелей басшысына хабарлауға міндетті.
Өз іс-әрекеттерінің дұрыстығына қатысты немесе кез келген басқа мінез-құлық нормалары бойынша күмән туындаған жағдайда ұйымның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлері ұйымның жоғары тұрған басшылығына жүгіне алады.
1) үшінші тұлғаларды тарту және үшінші тұлғаларға төлемдерді жүзеге асыру;
2) сыйлықтар және өкілдік шығыстар;
3) персоналды басқару.
1) ұйымның тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру және өткізу жөніндегі нұсқаулығында белгіленген рәсімдерді сақтауға;
2) келесі рәсімдерді жүргізу арқылы (мыналарды қоса алғанда, бірақ олармен шектелмей) үшінші тұлғалардың сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне мониторингін жүзеге асыруға міндетті:
- өзінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттары мен рәсімдерінің болуын тексеру, осы Саясаттың талаптарын сақтауға және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында өзара ынтымақтастықты жүзеге асыруға дайын болу;
- іскерлік беделді және мүдделер қақтығысының болмауын тексеру;
- жалған кәсіпкерлік, сенімділік, салықтық және өзге де берешектің, ақша қаражаты көзінің болуын, сондай-ақ тиісті уәкілетті мемлекеттік органдар мен ұйымдарға (Қаржы министрлігі, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және басқалар) сұрау салулар жіберу арқылы қылмыстық жолмен алынған қаражат жөнелтілетін банктің, юрисдикцияның мәніне тексеру;
3) жасалатын мәмілелерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы ескертпені енгізуге міндетті.
Кәсіпорындар өз тарапынан сыбайлас жемқорлық фактілері анықталған жағдайда үшінші тұлғалармен мәмілелерді бұзу құқығын өзіне қалдырады.
4) Осы Саясаттың қағидаттары мен талаптары туралы үшінші тұлғаларды хабардар етуге міндетті.
1) белгіленген тәртіппен персоналды іріктеу мен жалдаудың ашық рәсімдерін және лауазымға тиісті біліктілік талаптарын әзірлейді және бекітеді;
2) еңбек қатынастарын бастау немесе жалғастыру туралы шешім қабылдау алдында кандидаттардың сенімділігі және мүдделер қақтығысының болмауы тұрғысынан оларды жұмысқа орналастыруға тексеруді жүзеге асырады;
3) өзінің қызметінің түйінді көрсеткіштерінің және кәсіби жетістіктерінің нәтижелілігін негізге ала отырып, персоналдың қызметін бағалауды және сыйақы төлеуді жүргізеді;
4) қызметкердің іскерлік қасиеттері мен біліктілігі негізінде жоғары тұрған лауазымға жоғарылату туралы шешім қабылдайды;
5) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген негіздер бойынша қызметкермен еңбек қатынастарын бұзу рәсімін жүзеге асырады.
1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша ұйымның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін зерделеу;
2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдарды және жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін зерделеу;
3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша әлеуметтік сауалнамалардың нәтижелерін қарау негізінде жүргізіледі.
1) құрылымдық бөлімшенің қызметін қозғайтын ішкі құжаттарда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) құрылымдық бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
- персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы;
- мүдделер қақтығысын реттеу;
- мемлекеттік қызметтер көрсету;
- құрылымдық бөлімшенің функцияларын іске асыру;
- бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер көтеріледі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сәйкестендіру мен бағалауды жүргізу, оларды барынша азайту жөніндегі шараларды әзірлеу тәртібі осы Саясатпен және ұйымның өзге де ішкі құжаттарымен регламенттеледі.
1) ұйымда жұмыс істейтін адамдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрақты мінез-құлқын қалыптастыру;
2) сыбайлас жемқорлық көріністерін дер кезінде анықтау және олардың жағымсыз салдарының алдын алу;
3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру;
4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру.
1) сыбайлас жемқорлық белгілері бар бұзушылықтар жасау жағдайлары туралы ақпарат беру;
2) сыбайлас жемқорлық белгілері бар бұзушылықтарға тергеп-тексеру жүргізу кезінде жәрдемдесу;
3) кәсіпорынның сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы сақтау мәселелері бойынша қызметіне тексеру жүргізу және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл бойынша бірлескен іс-шараларды әзірлеу кезінде үйлестіру жолымен жүзеге асырылады.