АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА
Жыл басынан бері қазақстандықтардың зейнетақы жинақтары 2,7 триллион теңгеге өсті
БЖЗҚ-ның 2023 жылғы 1 желтоқсандағы негізгі көрсеткіштері
2023 жылғы 1 желтоқсанға Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшыларының (алушыларының) жеке шоттарында 17,4 трлн теңге сомаға зейнетақы жинақтары қалыптастырылды. Жыл басынан бері олардың өсімі 01.12.2023 ж.2,7 трлн теңгені (18,4%) құрады. Өткен жылдың ұқсас күнімен салыстырғанда зейнетақы жинақтарының көлемі 3 трлн теңгеге немесе 20,5% - ға өсті.
Өсім жарналар мен инвестициялық табыс түріндегі кіріс ағындарын, сондай - ақ зейнетақы төлемдері түрінде, оның ішінде кесте бойынша және біржолғы - тұрғын үй мен емделуге, мұрагерлік, жерлеу, тұрақты тұруға кету және т. б. мақсатында қалыптастырылды.
2023 жылдың 11 айында зейнетақы жарналарының сомасы 1 927,3 млрд теңгені құрады, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 25,4% - ға немесе 390,4 млрд теңгеге жоғары. Айта кетейік, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда өсім МЗЖ – 25,5%, МКЗЖ – 23,9%, ЕЗЖ – 0,8% бойынша болған.
Қазақстандықтардың жинақтарының 96,8% - ы міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) есебінен қалыптастырылды. 01.12.2023 ж. МЗЖ көлемі 16,8 трлн теңгені құрады (бір жылдағы өсім – 20,3%, жыл басынан бері – 18,2%). Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) бойынша зейнетақы жинақтарының сомасы өткен жылдың 1 желтоқсанынан бастап 26,9% – ға, ағымдағы жылдың басынан бастап 24,2% - ға ұлғайып, 553,3 млрд теңгені құрады. Ең үлкен өсім (жылына 52,3%, жыл басынан бері 43,1%) ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) бойынша жинақтарды көрсетті, олардың көлемі 5,1 млрд теңгені құрады.
БЖЗҚ салымшыларының жеке зейнетақы шоттарына есептелген таза инвестициялық табыс жыл басынан бері шамамен 1 245,7 млрд теңгені құрады.
БЖЗҚ-дан төлемдер түріндегі шығыс ағындары жыл басынан бері 01.12.2023 ж. шамамен 531,4 млрд теңгені құрады. Бұл ретте тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және емдеуге арналған біржолғы зейнетақы төлемдері (БЖТ) осы соманың едәуір бөлігін құрайды – 255,4 млрд теңгеден астам, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 71,7% - ға төмен.
Зейнетақы жасына байланысты төлемдер 139,6 млрд теңгені құрады.
Сондай – ақ, мұрагерлік бойынша төлемдер – 48,3 млрд теңге, ҚР шегінен тыс тұрақты тұруға кетуге байланысты төлемдер – 37,2 млрд теңге, мүгедектігі бар адамдарға төлемдер – 2,5 млрд теңге, жерлеуге төлемдер-6,8 млрд теңге жүзеге асырылды. Сақтандыру ұйымдарына 41,4 млрд теңге аударылды.
Айта кетейік, БЖЗҚ - дан кесте бойынша орташа айлық төлем сомасы (зейнеткерлік жасқа толуына байланысты) 32 138 теңгені, ал ай сайынғы төлемнің ең жоғары сомасы-742 692 теңгені құрады. Естеріңізге сала кетейік, өткен жылдың осы кезеңінде БЖЗҚ - дан кесте бойынша ай сайынғы төлемнің орташа сомасы 29 876 теңгені, ал ай сайынғы төлемнің ең жоғары сомасы 707 326 теңгені құрады.
БЖЗҚ-дағы ЖЗШ саны 2023 жылғы 1 желтоқсанға-12,3 млн бірлік, оның ішінде: 11,1 млн - МЗЖ бойынша, 637 958 - МЗЖ бойынша, 393 844 - ЕЗЖ бойынша.
Зейнетақы активтері бойынша, оның ішінде республика өңірлері бөлінісінде статистикалық деректер туралы барлық өзекті ақпарат сайтта орналастырылған enpf.kz "көрсеткіштер" бөлімінде.
БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда "МЖЗҚ "ЖЗҚ" АҚ базасында құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің "Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті" ММ атынан Қазақстан Республикасының Үкіметі болып табылады. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақы активтерін басқару тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеу жөніндегі функциялар Ұлттық қорды басқару жөніндегі кеңеске берілді. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын, зейнетақы төлемдерін, зейнетақы жинақтары мен төлемдерін жеке есепке алуды тартуды жүзеге асырады, салымшыға (алушыға) оның зейнетақы жинақтарының жай-күйі туралы ақпарат береді (толығырақ www.enpf.kz)