"БЖЗҚ туралы өзекті мәселелер"
1. Айтыңызшы, "Ұлттық қор-балаларға" бағдарламасы қашан басталады және қаржы институттарының қайсысы аударымдарды жинақтайды? Бағдарламаның әлеуетті қатысушыларының есебі қалай жүргізіледі?
2024 жылғы 1 қаңтардан бастап Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша "Ұлттық қор - балаларға"жобасын іске қосу жоспарлануда. Бірақ ата-аналар мен балалардың басқа да заңды өкілдері алғашқы есептеулерді 2024 жылдың ақпан айынан бастап көреді, өйткені тиісті құрылымдарға есептеулер жүргізуге және кәмелетке толмаған балаларды дәл санауға бір ай қажет.
Нысаналы талаптарды (міндеттемелерді), нысаналы активтерді, нысаналы жинақтау шоттарындағы (бұдан әрі – ОЖЖ) нысаналы жинақтарды есепке алу, нысаналы жинақтарды төлеуді жүзеге асыру жөніндегі оператор болып Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) айқындалды.
Айта кету керек, БЖЗҚ әлеуметтік маңызы бар жобаларды іске асыруда үлкен тәжірибелік тәжірибеге ие, дербестендірілген есеп пен қашықтықтан сервистің бірегей ақпараттық-технологиялық жүйелеріне, халыққа қолжетімді қызметтер көрсету үшін дамыған өңірлік желіге ие.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жыл сайын БЖЗҚ – ға Ұлттық қордың орташаланған инвестициялық табысының (бұдан әрі-ААЖ) 50% сомасы туралы, ААЖ ставкасы туралы және қатысушылардың бұрын қалыптастырылған нысаналы талаптарына есептелген табыс сомасы туралы ақпаратты қамтитын Ұлттық қорды қалыптастыру және пайдалану туралы есепті жібереді деп болжанады.
БЖЗҚ жыл сайын қаңтарда ҚР Әділет министрлігіне салыстыру үшін есепті жылдың 31 желтоқсанының аяғындағы жағдай бойынша балалардың, яғни "жеке тұлғалар" мемлекеттік деректер базасынан алынған мәліметтер негізінде дербес қалыптастырылған нысаналы талаптарға қатысушылардың электрондық тізімін беретін болады.
ҚР ҰБ-дан Ұлттық қордың АІЖ-нің 50% сомасы және БЖЗҚ ҚР ӘМ-мен қол қойған салыстыру актісі туралы алынған ақпарат негізінде БЖЗҚ нысаналы талаптардың бір қатысушысына нысаналы талаптардың сомасын есептейді және бұл деректерді ақпараттық жүйеге енгізеді.
Бағдарлама бойынша тұрақты есептер БЖЗҚ ресми сайтында орналастырылатын болады enpf.kz.
2. ҚР азаматтарының қай санаты "Ұлттық қор - балаларға"бағдарламасының шеңберіне кіреді? Жинақталған соманы алу тәртібі қандай?
Жобаға сәйкес, 18 жасқа дейінгі Қазақстан азаматтарының барлық балаларына жыл сайын Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының (бұдан әрі – Ұлттық қор) инвестициялық табысының 50% – ы есептелетін болады. 18 жасқа толғаннан кейін жобаға Қатысушыға БЖЗҚ-да нысаналы жинақтау шоты (ОЖЖ) ашылады, оның қаражатын "Қазпошта" АҚ және екінші деңгейдегі банктер әрекет ететін уәкілетті операторлар арқылы тұрғын үйге және (немесе) білім алуға пайдалануға болады. ОЖЖ-ге қаражат аударылғаннан кейін олар инвестициялауды тоқтатады. БЖЗҚ алушылардың уәкілетті оператор – "Қазпошта" АҚ және екінші деңгейдегі банктерде ашылған банктік шоттарына АҚШ долларымен нысаналы жинақтарды төлеуді жүзеге асыратын болады. Бұл ретте, 18 жасқа толған Қазақстан тұрғыны төлемдерді беру күніне Ұлттық Банктің белгіленген бағамы бойынша теңгемен алатынын атап өткен жөн.
3. Балаларыңызды қалай тіркеуге және олардың тиісті тізімге енгізілгенін тексеруге болады?
Айта кетейік, ата-аналарға ешқандай құжат жинаудың, шот ашудың, қандай да бір ведомстволарға, оның ішінде БЖЗҚ-ға барудың қажеті жоқ. Қазір ата - аналарға маңызды нәрсе-сіздің кәмелетке толмаған балаңыздың ЖСН-нің порталда болуын және дұрыстығын тексеру egov.kz. жоба мемлекеттік органдардың деректер базасында бұрыннан бар мәліметтер негізінде автоматты режимде жүзеге асырылатын болады.
Қазақстанның кәмелетке толмаған тұрғыны бағдарламаға қатысушы болып табылатындығы туралы мәліметтерді сіз өзіңіздің жеке кабинетіңізден порталдан ала аласыз egov.kz. бағдарлама бойынша есептер де сайтта орналастырылатын болады enpf.kz.
4. Ақшаны мерзімінен бұрын алуға бола ма? Баланың шетелге тұрақты тұруға кеткен кезде оларды алуға құқығы бар ма? 18 жасқа дейінгі немесе одан кейінгі бала қайтыс болған жағдайда жинақтармен не болады?
Балалар 18 жасқа толғанға дейін нысаналы талаптар мен инвестициялық табыс мерзімінен бұрын алу құқығынсыз есептелетін болады. Естеріңізге сала кетейік, кәмелетке толған кезде алушы жинақталған соманы тек білім алуға немесе тұрғын үйге пайдалануға құқылы.
Қазақстаннан басқа мемлекетке тұрақты тұруға кеткендер Ұлттық қордың қаражатын пайдалану құқығынан айырылады.
Бала қайтыс болған жағдайда 18 жасқа дейін немесе одан кейін - жинақтар ҚР азаматтық заңнамасында белгіленген тәртіппен мұраға қалдырылады. Жинақтар уәкілетті операторда баланың мұрагерлеріне ашылған банктік шотқа аударылады. жақын туыстары немесе заңды өкілі сөйлей алады.
5. 2024 жылы 18 жасқа толатын балалар бағдарламаға енгізіле ме және олар қанша алады?
2024 жылы 18 жасқа толатын Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылатын балаларға 2023 жылға арналған нысаналы талаптар (бала әлі 18 жасқа толмаған жыл) есептелетін болады.
2023 жылға арналған бір балаға арналған нысаналы талаптар сомасының есебі ҚР Әділет министрлігімен (2023 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Қазақстан балаларының саны бойынша) деректерді салыстырғаннан және Ұлттық Банктен ақпарат алғаннан кейін (балаларға Ұлттық қордан есептелген нысаналы талаптардың жалпы сомасы бойынша) жүргізілетін болады.