Оралдағы ұзақ құрылыс жұмыстары пайдалануға беріледі
Қараусыз қалған ескі ғимараттар, аяқталмаған тұрғын үйлер немесе белгісіз мерзімге тоқтатылған өндіріс орындары балалар мен ересектер үшін қауіпті, бірақ тартымды аймақ болып табылады. Әдетте, мұндай нысандар қоршалмаған және бөтен адамдардың енуінен дерлік қорғалмайды. Өткен жылдың соңында облыс әкімі Ғали Есқалиев жетекшілік ететін ведомствоға қаланың келбетін бұзып қана қоймай, ең бастысы, азаматтардың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін ұзақ салынған және қараусыз қалған ғимараттармен жұмыс істеуді тапсырды.
БҚО мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауының басшысы Бауыржан Сейітқали бастаған ведомствоаралық комиссия бір жыл бойы осындай нысандарды түгендеу және тексеру жүргізіп келеді, қоршауларды орнату және аумаққа кіруді шектеу бойынша іс-шараларды өткізу қажеттілігі туралы ұсыныс сипатындағы қорытынды береді.
– Біздің міндетіміз-ұзақ құрылыс иелерін жазалау емес, керісінше, егер оларға әкімшілік шаралар немесе қаржыландыру тұрғысынан әкімдіктердің қандай да бір қолдауы қажет болса, көмектесу,-деді Б.Сейітқали.
Көбінесе, 90% жағдайда мұндай аяқталмаған жобалардың иелері кездесіп, оларға берілген ұсыныстарды орындайды. Бірақ, қала бойынша бірнеше нысандар бар-олар меншік иесін анықтай алмайды. Атап айтқанда, Аманжолов көшесі, 110, 112 мекенжайы бойынша салынып бітпеген көп пәтерлі тұрғын үй (қала әкімдігімен көршілес), ол бойынша әлі күнге дейін сот талқылаулары жүріп жатыр. Осыған ұқсас жағдай БҚО ІІД жанындағы Пугачев көшесі, 45/1 мекенжайындағы көппәтерлі тұрғын үй ғимаратында да орын алған. Қазіргі уақытта меншік иесі анықталды, бірақ Алматыда. Б. Сейітқалидің айтуынша, ол мерекелерден кейін келуі керек, содан кейін 10 жастан асқан ұзақ құрылыстың тағдыры шешіледі.
– Бізде кеңес заманында салынған көптеген ескі ғимараттар бар, оларды қанағаттанарлық жағдайда ұстау үшін меншік иелеріне жүгінгім келеді. Біз әзірге тек қана ұсыныс жасай аламыз, бірақ егер меншік иесі нормативтік талаптарды орындамаса, онда қалалық әкімдік талап арызға бастамашылық етуге және сот арқылы оны орындауға міндеттеуге құқылы, - дейді Б.Сейітқали.
Қазіргі уақытта комиссия 15 ұзақ салынған және 12 ескі ғимараттың тағдырын қадағалап отыр. Аталған нысандардың барлық меншік иелері анықталған бұзушылықтарды түзетті.
Мысалы, Шолохов көшесі, 7/3 үй бойындағы "Мерей 2" СҮ ЖШС кешені ғимаратының құрылысы 2013 жылы басталды. 2014-15 жылдары кәсіпкердің қаржылық қиындықтарына байланысты ол тоқтатылды. Құрылыс 2017 жылы қайта жанданды. ЖШС атқарушы директоры Әбілғабды Батыров топырақтың шөгуіне байланысты құрылыс ұзаққа созылғанын және құрылысшыларға құрылыстың іргетас бөлігін қайта жасауға тура келгенін айтты. Бұл 2014 және 2015 жылдың барлық дерлік маусымын алды. Ал 2015 жылы құрылыстың қарқынына девальвация әсер етті, теңге еркін өзгермелі бағамға ауысып, 26% - ға төмендеп, құрылыс материалдарының бағасы күрт көтерілді. Ал ағымдағы жылдың жазында кешен құрылысы орнында апатты жағдайда тұрған кәріз құбыры ауыстырылды. Барлық қиындықтарға қарамастан, 2021 жылдың мамыр айында олар ұзақ мерзімді құрылысты пайдалануға беруді жоспарлап отыр. Бүгінгі күні нысанда құрылыс жұмыстары белсенді жүргізілуде.
Шолохов көшесіндегі "Азов" ЖШС сауда нысанын 4 жыл бұрын салуды бастады. Ұзақ уақыт бойы Болашақ сауда орталығының орнында тек жақтау болды. Ағымдағы жылы комиссия тексергеннен кейін Құрылыс қайта жанданды.
"Азов" ЖШС құрылыс фирмасының мердігері Ертай Әбіловтың айтуынша, 2021 жылдың бірінші жартыжылдығында нысан пайдалануға беріледі.
– Бізге қала әкімдігі мен мемлекеттік ведомстволар түрлі рұқсаттар беру, талондарды ұзарту, атап айтқанда, банктерге қаржылық тұрғыдан ұсынымдар беру жағынан көп көмектесті. Облыс тарапынан көмек келіп түсті, біз құрылыс жұмыстарын қайта бастай алдық, - деді Е.Әбілов.
Бұрынғы Омега зауытының үлкен аумағындағы әсерлі ғимараттар ұзақ уақыт бойы қараусыз қалған. Бүгінде мұнда қайта құру жұмыстары жүргізілуде. Орал трансформатор зауыты сатып алған бес ғимаратта өндірістік үй-жайлардан басқа, екі блокта 2021 жылғы наурызға қарай тұрғын үй тапсырылады. Бұл "А" блогындағы отыз бес 1,2,3 бөлмелі пәтер және жатақхана студенттеріне арналған "Б" блогындағы 35 пәтер.
– Бүгінде "Орал трансформатор зауыты" ЖШС-де 350 адам жұмыс істейді. Тұрғын үйге мұқтаж қызметкерлердің тізімі дайындалды. Олар тұрғын үйдің нарықтық құнынан 30% - ға төмен ұзақ мерзімді пайызсыз негізде кейіннен сатып алу құқығымен пәтерлерді алады, бұл ретте біз пәтерлерді "кілтпен"тапсыруды жоспарлап отырмыз. Сондай-ақ, "Б" блогында 35 пәтер инженерлік – технологиялық колледж студенттеріне арналған жатақханаға тиесілі болады, оны мемлекет кадрларды даярлау үшін сенімгерлік басқаруға береді, - деп "Орал трансформатор зауыты" ЖШС директоры Ақжол Сауранбаев жоспарларымен бөлісті.
Омега зауытының корпустарының бірі иесіз деп саналады, өйткені құжаттарға сәйкес меншік иесі "Alageum Electric" – электр компаниясы болып табылады, бірақ ол жарияланбайды және облыс аумағында жоқ.
– Біз оларға бірнеше рет хат жібердік, бірақ ешқандай реакция жоқ. Қазіргі уақытта "Омега" зауытының корпустарының бірінде сот шешімі бар, біз бұл нысанды иесіз деп Есепке қою үшін материалдарды қала әкімдігіне бердік. Егер бір жыл ішінде меншік иесі жарияланбаса, онда объект иесіз деп танылып, мемлекет меншігіне өтеді, – деп түйіндеді Б.Сейітқали.
Наталья Горохова,
zhaikpress.kz