Кәмелетке толмағандарға арналған
«Дарындылар жағалауы»
білім беру бағдарламасы
Дайындаған: Абай облысы білім басқармасы Курчатов қаласы білім бөлімінің «Балалар мен жасөспірімдер шығармашылық үйі» КМҚК
Әзірленген жылы: 2026 жыл
|
№ |
Бөлім |
Бет |
|
1 |
Жалпы ережелер |
3 |
|
2 |
Глоссарий |
7 |
|
3 |
Бағыты мен тақырыптамасы |
12 |
|
4 |
Мақсаты, міндеттері және күтілетін нәтижелер |
15 |
|
5 |
Құрылымы мен мазмұны |
17 |
|
6 |
Іске асыру шарттары |
34 |
|
7 |
Кадрлық және әдістемелік қамтамасыз ету |
37 |
|
8 |
Іске асыру нәтижелерін мониторингілеу және бағалау |
40 |
|
9 |
Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі |
44 |
1-бөлім. Жалпы ережелер
Бағдарламаның атауы
Кәмелетке толмағандарға арналған «Дарындылар жағалауы» білім беру бағдарламасы (бұдан әрі — Бағдарлама) маусымдық лагерь жағдайында балалар мен жасөспірімдерді кешенді білім беру және тәрбиелік тұрғыдан сүйемелдеуді қамтамасыз ету мақсатында әзірленген.
Бағдарлама ұлттық құндылықтарды, цифрлық технологияларды, жобалық оқытуды және шығармашылық өзін-өзі танытуды кіріктіруге негізделген жаңа буынның жазғы балалар демалысының заманауи моделі болып табылады.
Бағдарламаның тұжырымдамалық негізі — өз елінің тарихы мен мәдениетін құрметтеуді, болашақ технологияларын меңгеруді, көшбасшылық дағдыларды, экологиялық ойлауды, медиасауаттылықты және әлеуметтік жауапкершілікті бойына сіңірген заманауи қазақстандық — «XXI ғасырдың цифрлық көшпендісін» қалыптастыру идеясы болып табылады.
Бағдарламаның мазмұны ұлттық бірегейлікті, азаматтық жауапкершілікті, эмоционалдық интеллектіні, жобалық және креативті ойлауды, коммуникативтік дағдыларды, цифрлық мәдениетті және жасампаздық қызметке деген қабілетті дамытуға бағытталған.
Бағдарлама жасөспірімдердің психолық тұрғыдан сергуіне, олардың тұлғалық әлеуетін ашуға, физикалық және эмоционалдық денсаулығын нығайтуға, Қазақстанның тарихына, мәдениетіне және заманауи дамуына деген тұрақты қызығушылығын қалыптастыруға жағдай жасауды көздейді.
Ұлы даланың этномәдени мұрасын заманауи білім беру технологияларымен, жобалық оқытумен, медиашығармашылықпен, жасанды интеллектпен, командалық тәжірибелермен және заманауи тәрбиелік тәсілдермен біріктіру Бағдарламаның басты ерекшелігі болып табылады.
Бағдарлама «Ұлы дала дәстүрлері – Адал Азамат құндылықтары – болашақ технологиялары – Қазақстанның цифрлық көшпендірінің ұрпағы» атты бірыңғай тәрбие және білім беру тұжырымдамасымен біріктірілген тақырыптық ауысымдарды іске асыруды қарастырады.
Бағдарламаны Абай облысы білім басқармасы Курчатов қаласы білім бөлімінің «Балалар мен жасөспірімдер шығармашылық үйі» КМҚК іске асырады.
Бағдарламаны іске асыратын Курчатов қаласы білім бөлімінің «Балалар мен жасөспірімдер шығармашылық үйі» КМҚК туралы мәліметтер
Бағдарламаны іске асыру орны: ………………………
Ұйым өз қызметін кәмелетке толмағандарға арналған маусымдық лагерь форматында жүзеге асырады.
«Берег» демалыс базасының жұмыс істеу кезеңі 2026 жылғы 1 маусым мен 19 шілде аралығында жүзеге асырылады.
Бір ауысымның ұзақтығы — 10 күнтізбелік күн.
1 ауысымдағы балалар саны — 40 бала.
Жалпы ауысым саны — 4.
Жалпы бала саны — 160.
Бағдарлама балалар мен жасөспірімдердің толыққанды демалуы, қауіпсіз тұруы, білім беру және тәрбие қызметін ұйымдастыру үшін жағдайлармен қамтамасыз етілген, экологиялық таза табиғи аймақта орналасқан қала сыртындағы лагерь базасында іске асырылады.
Лагерьдің инфрақұрылымына тұрғын корпустар, білім беру және жобалық қызметке, сондай-ақ ұлттық ойындарға арналған үй-жайлар, командалық және квест шараларын өткізу аймақтары, сондай-ақ білім беру белсенділіктерін іске асыруға арналған ашық алаңдар кіреді.
Лагерьдің білім беру ортасы кәмелетке толмағандарға демалысты, оқуды, зерттеу қызметін, шығармашылық дамуды және әлеуметтік тәжірибені ұштастыруға мүмкіндік беретін қауіпсіз, қолдаушы және дамытушы кеңістік құруға бағытталған.
Бағдарлама аясында белсенді демалыс пен толық сергуді ұйымдастыру қарастырылған. Балалар мен жасөспірімдерге арналған қызықты командалық квестер, шығармашылық шеберханалар мен дамытушылық сабақтар өткізіледі.
Бала тұлғасын құрметтеу, бастамашылықты қолдау, ынтымақтастық дағдыларын, экологиялық сананы, азаматтық жауапкершілікті қалыптастыру және Қазақстан Республикасының мәдени мұрасына құрметпен қарау принциптеріне негеделген заманауи тәрбиелік ортаны құруға ерекше назар аударылады.
Бағдарламаны әзірлеудің құқықтық негіздері
Бағдарлама кәмелетке толмағандардың білім беру, тәрбиелеу, сауықтыру және демалысын ұйымдастыру саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әзірленген:
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы
https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z070000319_
Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 8 тамыздағы № 345 «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы
https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z020000345_
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2025 жылғы 7 қазандағы № 237 бұйрығымен бекітілген «Білім беру ұйымдарында балалардың сауықтырылуын және демалысын ұйымдастыру қағидалары»
https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2500037091
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 10 тамыздағы № ҚР ДСМ-78 бұйрығымен бекітілген «Балалардың сауықтыру және санаторий объектілеріне қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық қағидалары
https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200029092
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығымен бекітілген «Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, тиісті типтегі және түрдегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары»
https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200029329#z1882
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2025 жылғы 26 мамырдағы № 123 бұйрығымен бекітілген «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы
https://uba.edu.kz/storage/app/media/99999%20VVV%20MMM%20RS%20RS.pdf
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 20 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-292/2020 бұйрығымен бекітілген «Сауықтыру және ұйымдасқан демалыс кезеңінде балаларға медициналық көмек көрсету қағидалары»
https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2000021842
Қазақстан Республикасы Білім және ғылим министрінің 2022 жылғы 30 наурыздағы № 117 бұйрығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының білім беру саласында қызметін жүзеге асыратын, террористік тұрғыдан осал объектілерді терроризмге қарсы қорғауды ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулық»
https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200027414
Кәмелетке толмағандардың демалысын, сауықтырылуын, тәрбиесін, қосымша білім алуын ұйымдастыру және қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелерін реттейтін Қазақстан Republicсының өзге де нормативтік құқықтық актілері.
Бағдарлама өскелең ұрпақты тәрбиелеу, ұлаттық бірегейлікті, патриоттық тәрбие, экологиялық мәдениет, soft skills (икемді дағдылар) пен XXI ғасыр дағдыларын дамыту саласындағы заманауи мемлекеттік басымдықтарды ескере отырып әзірленген.
Бағдарламаның тұжырымдамалық тәрбиелік негізі ретінде Қазақстанның жауапты, бастамашыл және жасампаз азаматы — «Адал азаматты» қалыптастыру идеясы алынған.
Бағдарламаның педагогикалық стратегиясы Қазақстанның тарихы мен мәдени мұрасына құрмет қалыптастыруға; ынтымақтастық пен көшбасшылық дағдыларды дамытуға; адалдық пен жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға; экологиялық және азаматтық сананы дамытуға; медиасауаттылық пен цифрлық мәдениетті дамытуға; жасампаз өмірлік ұстанымды қалыптастыруға; еңбекке және қоғамдық құндылықтарға деген құрметті нығайтуға бағытталған.
Бағдарламаның басты бейнесі — «XXI ғасырдың цифрлық көшпендісі». Заманауи цифрлық көшпенді — ұлттық құндылықтар мен мәдени мұраны құрметтейтін, заманауи технологияларды меңгерген, цифрлық контентпен және ақпаратпен жұмыс істей білетін, қарым-қатынас пен көшбасшылық дағдылары бар, жобалық және зерттеу қызметіне қабілетті, жаһандық цифрлық кеңістік жағдайында ұлттық мәдениетпен байланысын сақтайтын тұлға ретінде қарастырылады.
Бағдарламаның ұзақтығы
Бағдарламаны іске асыру мерзімі 2026 жылғы 1 маусым мен 19 шілде аралығындағы жазғы маусым кезеңінде жүзеге асырылады.
Бір ауысымның ұзақтығы — 10 күнтізбелік күн.
Жазғы маусым бойы Бағдарламаның жалпы тұжырымдамасымен және бірыңғай тәрбиелік әрі білім беру тәсілдерімен біріктірілген бірнеше тақырыптық ауысымдарды іске асыру көзделеді.
Әрбір ауысымның цифрлық құзыреттіліктерді, ұлттық бірегейлікті, жобалық ойлауды, шығармашылық әлеуетті, медиамәдениетті, көшбасшылық қасиеттерді және болашақ дағдыларын дамытумен байланысты өз тақырыптық бағыты бар.
Ауысымдардың мазмұны қатысушыларды білім беру, жобалау, зерттеу, шығармашылық, спорттық және әлеуметтік маңызы бар қызметке кезең-кезеңімен тарту принципі бойынша құрылады.
Бағдарламаны іске асыру режимі кәмелетке толмағандардың жас, психологиялық және физиологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, білім беру, тәрбиелеу, сауықтыру, спорттық және бос уақытты ұйымдастыру қызметін тиімді кезектестіруді қарастырады.
Кәмелетке толмағандардың жас санаты
Бағдарлама 9-дан 18 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерге арналған.
Бағдарлама мазмұнын әзірлеу кезінде жасөспірімдік кезеңнің жас, психологиялық, физиологиялық және әлеуметтік ерекшеліктері, соның ішінде өзін-өзі көрсету, танылу, қарым-қатынас, эмоционалдық қолдау, тәуелсіздік, көшбасшылық және әлеуметтік белсенділік қажеттіліктері ескерілген.
Бағдарлама мазмұны шығармашылық қабілеттерді, көшбасшылық қасиеттерді, жобалық қызметті, медиа-коммуникацияны, зерттеу белсенділігін дамытуға және ұлттық мәдениетті заманауи түсінуге қызығушылық танытатын жасөспірімдерге бағытталған.
Бағдарлама дайындық деңгейі, жеке қызығушылықтары мен білім алу қажеттіліктері әртүрлі қатысушыларға бейімделген.
Бағдарламаны іске асыру аясында әрбір қатысушының ұжымдық, шығармашылық, білім беру және әлеуметтік маңызы бар қызметке тартылуын қамтамасыз ететін қауіпсіз, қолдаушы және ынталандырушы ортаны қалыптастыру үшін жағдайлар жасалады.
Жазғы маусымның тақырыптық ауысымдарының тұжырымдамасы
|
№ |
Ауысымның атауы |
Негізгі идея |
|
1 |
«Дарындылар жағалауы» |
Балалардың жеке қызығушылықтары мен қабілеттеріне сүйене отырып, оларды көпжақты шығармашылық және жобалық қызметке тарту. |
|
2 |
«Қызықты оқиғалар жағалауы» |
Бағдарлама балалардың әлеуметтенуіне, көшбасшылық қасиеттерінің дамуына және өзін-өзі танытуына ықпал етеді, сондай-ақ олардың өзіндік бағалауы мен бейімделгіштігінің артуына жағдай жасайды. |
|
3 |
«Достық жағалауы» |
Балаларды тиімді әлеуметтендіру үшін тәлімгерлікке негізделген дамытушы білім беру ортасын құру. |
|
4 |
«Жаңалықтар жағалауы» |
Балаларды жаңа жаңалықтарға ынталандыру, бұл ретте сенім мен таңдау еркіндігі арқылы жеке жауапкершілік қалыптасады. |
Бағдарламаның негізгі ерекшеліктері
«Дарындылар жағалауы» бағдарламасы жаңа буынның инновациялық білім беру-сауықтыру бағдарламасы болып табылады және төмендегілерді ұштастырады:
Бағдарламаның бірегейлігі мынадай бағыттарды интеграциялауда (біріктіруде) жатыр: «эко-тәрбие + ұлттық ойындар + тимбилдинг + спорттық эстафеталар + тақырыптық бос уақыт + болашақ дағдылары».
Бағдарлама тек тарих пен дәстүрді зерделеуге ғана емес, сонымен қатар балалардың Қазақстан туралы өздерінің шығармашылық, зерттеу және әлеуметтік жобаларын белсенді түрде жасауына негізделген патриоттық тәрбиенің заманауи моделін құруға бағытталған.
2-бөлім. Глоссарий
Бағдарламаның бейіндік бағыттылығы
«Дарындылар жағалауы» бағдарламасы ұлттық тәрбиені, заманауи технологияларды, шығармашылық дамуды және сауықтыру практикаларын біріктіретін кешенді әлеуметтік-педагогикалық және білім беру-сауықтыру бағытына ие.
Бағдарламаның негізі — өз елінің тарихы мен мәдениетін құрметтейтін, ортада еркін бағдарлана алатын, командада жұмыс істей білетін, бастамашылық танытатын және өз жобалары мен идеяларын жасауға қабілетті заманауи жасөспірім тұлғасын қалыптастыру идеясы болып табылады.
Бағдарламаның мазмұны өзара байланысты бірнеше бағытты ұштастырады: ұлттық бірегейлікті, көшбасшылық қасиеттерді, жобалық ойлауды, эмоционалды интеллектіні және салауатты өмір салты мәдениетін дамыту.
Бағдарлама білім беру, тәрбие, шығармашылық, зерттеу, ойын және сауықтыру қызметін біріктіре отырып, лагерь жағдайында жасөспірімдер үшін заманауи дамытушы ортаны құрады.
Бағдарламаның тақырыптық мазмұны
Бағдарламаның өзектілігін негіздеу
Бағдарламаның өзектілігі жасөспірімдермен тәрбие және білім беру жұмысының заманауи нысандарын құру қажеттілігімен байланысты.
Бүгінгі таңда жасөспірімдер уақытының едәуір бөлігін ақпараттық ортада өткізеді, жоғары цифрлық жүктемеге, тікелей қарым-қатынастың тапшылығына тап болады және өзін-өзі таныту, коммуникация мен даму үшін қауіпсіз кеңістікті қажет етеді.
Бұндай жағдайда лагерь жасөспірімдерге сыни ойлауды, цифрлық мәдениетті, ақпараттық гигиена дағдыларын, эмоционалды интеллектіні және «тірі» қарым-қатынас мәдениетін дамытуға көмектесетін бағдарламалар үшін бірегей алаңға айналады. Сонымен қатар, ұлттық бірегейлікті, Қазақстанның тарихы мен мәдениетіне деген құрметті нығайту, азаматтық жауапкершілікті және елдің заманауи дамуына деген қызығушылықты қалыптастыру қажеттілігі сақталады.
Мақсатты аудиторияның сипаттамасы
Бағдарлама 9-дан 18 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерге арналған.
Бағдарлама мазмұнын әзірлеу кезінде жасөспірімдік кезеңнің жас ерекшеліктері ескерілген: дербестікке, танылуға, эмоционалдық қолдауға, құрдастарымен қарым-қатынас жасауға, жеке қызығушылықтарын іздеуге және өзін көрсету мүмкіндігіне деген қажеттілік.
Бағдарлама заманауи технологияларға, шығармашылыққа, медиаға, жобалық қызметке, көшбасшылыққа, Қазақстанның мәдениеті мен тарихын зерделеуге қызығушылық танытатын жасөспірімдерге бағытталған.
Бағдарламаның мазмұны қатысушылардың дайындық деңгейінің, қызығушылықтары мен тұлғалық ерекшеліктерінің әртүрлілігіне бейімделген.
Бағдарлама шеңберінде қауіпсіз және қолдау көрсетуші орта құрылады, онда әрбір қатысушы білім беру, шығармашылық, спорттық және командалық қызметке қосылу мүмкіндігін алады.
Бағдарламаның жаңалығы мен ерекшеліктері
Бағдарламаның жаңалығы ұлттық тәрбиені, заманауи технологияларды және жобалық тәсілді біртұтас білім беру-сауықтыру ортасында ұштастыруында жатыр.
Бағдарлама Қазақстандағы «ХХІ ғасырдың цифрлық көшпендісі» тұжырымдамасына негізделген алғашқы бағдарламалардың бірі болып табылады.
Қатысушылар Қазақстанның тарихы мен мәдениетімен танысып қана қоймай, өздерінің digital-, медиа- және шығармашылық жобаларын жасайды.
Бағдарламаның маңызды ерекшелігі — цифрлық технологияларды тікелей қарым-қатынас, командалық өзара іс-қимыл, ұлттық ойындар, шығармашылық және спорттық іс-шаралар тәжірибесімен ұштастыру.
Бағдарлама заманауи, қауіпсіз және уәждемелік (мотивациялық) ортада soft skills, эмоционалды интеллект, көшбасшылық, медиасауаттылық пен болашақ дағдыларын дамытуға бағытталған.
4-бөлім. Мақсаты, міндеттері, күтілетін нәтижесі
Бағдарламаның мақсаты
Қазақстанның мәдени мұрасын, заманауи технологияларды, спорттық қызметті және тәрбиелік практикаларды интеграциялау арқылы кәмелетке толмағандардың ұлттық бірегейлігін қалыптастыруға, цифрлық мәдениетін, көшбасшылық қасиеттерін, шығармашылық және жобалық ойлауын дамытуға бағытталған заманауи білім беру-сауықтыру ортасын құру.
Бағдарлама ұлттық құндылықтарға деген құрметті, коммуникация дағдыларын, бастамашылықты, салауатты өмір салты мәдениетін және цифрлық ортадағы жауапты мінез-құлықты ұштастыра алатын заманауи жасөспірім — «ХХІ ғасырдың цифрлық көшпендісі» тұлғасын тәрбиелеуге бағытталған.
Бағдарламаның міндеттер
Бағдарламаның міндеттері білім беру модульдері арқылы іске асырылады.
Білім беру міндеттері:
Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер
Қатысушылардың 100%-ы Бағдарламаның тақырыптық ауысымдары шеңберінде білім беру, тәрбие, спорт және бос уақытты ұйымдастыру қызметімен қамтылады.
Қатысушылардың кемінде 95%-ы ауысымдардың командалық, шығармашылық, спорттық жобалық іс-шараларына қатысады.
Қатысушылардың кемінде 90%-ы спорттық іс-шараларға, қозғалмалы ойындарға, ұлттық спорт түрлеріне, салауатты өмір салтын қалыптастыру бойынша белсенділіктер мен іс-шараларға тартылады.
Қатысушылардың кемінде 85%-ы қимыл-қозғалыс белсенділігі, физикалық төзімділік деңгейін және тұрақты спорттық шынығуларға деген қызығушылығын арттырады.
Қатысушылардың кемінде 85%-ы медиасауаттылық және цифрлық қауіпсіздік бойынша іс-шараларға қатысады.
Қатысушылардың кемінде 90%-ы коммуникативтік дағдыларды, ұжымдағы қарым-қатынас пен өзара іс-қимыл мәдениетін дамытуда оң динамика көрсетеді.
Қатысушылардың кемінде 85%-ы көшбасшылық қасиеттер, дербестік, бастамашылық пен жауапкершілік деңгейін арттырады.
Қатысушылардың кемінде 90%-ы патриоттық, мәдени-танымдық және ұлттық-тәрбиелік бағыттағы іс-шараларға тартылады.
Қатысушылардың кемінде 85%-ы Қазақстанның тарихына, мәдениетіне, дәстүрлеріне және ұлттық құндылықтарына деген қызығушылығының артқанын көрсетеді.
Қатысушылардың кемінде 80%-ы командалық жұмыс, бірлесіп шешім қабылдау және ұжымдық қызметке қатысу дағдыларын жақсартады.
Қатысушылардың кемінде 85%-ы уақытша балалар ұжымы жағдайында эмоционалдық күйдің, бейімделудің және психологиялық жайлылықтың оң динамикасын көрсетеді.
Қатысушылардың кемінде 95%-ы тақырыптық ауысымдардың мазмұнына, лагерьде болу жағдайларына және Бағдарлама іс-шараларының ұйымдастырылуына көңілі толады (қанағаттанады).
Қатысушылардың 100%-ы қауіпсіз болу жағдайларымен, медициналық сүйемелдеумен, психологиялық-педагогикалық қолдаумен және толыққанды демалыс жағдайларымен қамтамасыз етіледі.
5-бөлім. Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны
«Дарындылар жағалауы» бағдарламасын іске асыру дамыту және белсенді демалыс арқылы жүзеге асырылады.
Қатысушылардың күнделікті қызметі білім беру, тәрбие, шығармашылық, спорт және сауықтыру бағыттарын ұштастыра отырып, жасөспірім тұлғасын кешенді дамытуға бағытталған.
Бағдарлама мазмұны кәмелетке толмағандардың жас, психологиялық және физиологиялық ерекшеліктерін, ауысымдардың тақырыптық бағыттылығын, қауіпсіз білім беру ортасы принциптері мен заманауи тәрбиелік тәсілдерді ескере отырып іске асырылады.
Бағдарлама шеңберінде қызметтің келесі бағыттарын ұйымдастыру көзделеді:
«Дарындылар жағалауы» бағыты
Бағыт қала сыртындағы лагерь жағдайында жанды, белсенді форматтар арқылы қатысушылардың тұлғалық, зияткерлік және шығармашылық әлеуетін кешенді түрде ашуға бағытталған. Бағыттың бағдарламасы зияткерлік жүктемені, психологиялық жайлылықты және физикалық белсенділікті үйлесімді түрде ұштастырады. Қатысушылар жанды психологиялық тренингтер, жергілікті жердегі ауқымды ойын сынақтары, шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі таныту және сауықтыру демалысы арқылы тиімді көшбасшылық дағдыларын меңгереді, когнитивті қабілеттерін дамытады және нәтижелі командалық өзара іс-қимылды үйренеді. Қатысушылардың тұлғалық, зияткерлік және шығармашылық әлеуетін кешенді түрде ашу көзделеді. Бағыт когнитивті қабілеттерді, сыни ойлауды, көшбасшылық қасиеттерді және көпшілік алдында өзін көрсете білу (позициялау) дағдыларын дамытуға бағытталған.
«Қызықты оқиғалар жағалауы» профильді бағыты
Бағыт таза ауадағы белсенді демалыс жағдайында қатысушылардың қолданбалы дағдыларын, физикалық төзімділігін, тактикалық ойлауын және экологиялық мәдениетін дамытуға бағытталған. Бағыттың бағдарламасы спорттық демалыс элементтерін, ойындық модельдеуді және тіршілік әрекеті қауіпсіздігінің негіздерін біріктіреді. Қатысушылар жанды лагерь сынақтарына белсенді бойлау, спорттық-тактикалық стратегиялар және командалық өзара көмек арқылы жергілікті жерде бағдарлану, кедергілерді еңсеру және экологиялық мінез-құлық дағдыларын меңгереді. Эмоционалды интеллектіні, қарым-қатынас мәдениетін және тиімді әлеуметтік өзара іс-қимылды дамыту. Бағыт лагерь қоғамдастығы ішінде өзара көмек, достық пен татулық құндылықтарын қалыптастыруға бағытталған.
«Достық жағалауы» профильді бағыты
Бағыт лагерь қоғамдастығы жағдайында эмоционалды интеллектіні, коммуникативтік дағдыларды дамытуға бағытталған. Бағыт бағдарламасы достық, өзара көмек, дипломатия және тиімді қарым-қатынас құндылықтарының төңірегінде құрылған. Қатысушылар жанжалдарды шешуді, бір-бірін тыңдап, ести білуді, психологиялық қолдау көрсетуді және командада жұмыс істеуді үйренеді. Бағыт бес негізгі элементке негізделеді: командалық квесттер, тимбилдинг, шығармашылық шеберлік сыныптары, спорттық-бос уақытты ұйымдастыру іс-шаралары, soft skills тренингтері мен нейроойындар. Бағдарлама балалардың табысты әлеуметтенуіне, көшбасшылық әлеуетін ашуға және шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі танытуына бағытталған. Белсенді командалық жұмыс және бірлескен сынақтарды еңсеру арқылы ол балалардың өзіндік бағалауының артуын қамтамасыз етеді, ойлау икемділігін және өзгермелі әлеуметтік ортаға бейімделудің жоғары деңгейін дамытады.
«Жаңалықтар жағалауы» профильді бағыты
Дербес жаңалықтар ашу тәжірибесі арқылы қатысушылардың зерттеушілік қызығушылығын, сыни және логикалық ойлауын, жаратылыстану-ғылыми сауаттылығын және зияткерлік әлеуетін дамыту. Бағыт танымдық белсенділікті оятуға, дүниетанымды кеңейтуге және жобалық қызмет дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Қатысушылар іздестіру-зерттеу квесттеріне, зияткерлік жекпе-жектерге және ғылыми шығармашылыққа белсенді бойлау арқылы болжамдар (гипотезалар) ұсынуды, жанды эксперименттер жүргізуді, фактілерді талдауды және дербес қорытындылар жасауды үйренеді.
|
Профильді бағыт |
Қызмет мазмұны |
Іске асыру нысандары |
Күтілетін нәтиже |
|
«Дарындылар жағалауы» |
Балалардың жеке қызығушылықтары мен қабілеттеріне сүйене отырып, оларды көпжақты шығармашылық қызметке тарту. |
Арт-шеберханалар, хорлар шайқасы, би баттлы, даңқ минуты, спорттық және ұлттық ойындар. |
Нәтижесінде әркім өзінің бірегей талантын ашады, сахна қорқынышынан арылады және командада сенімді түрде жеңіске жетуді үйренеді. |
|
«Қызықты оқиғалар жағалауы» |
көшбасшылық қасиеттерінің дамуына және өзін-өзі танытуына ықпал етеді, сондай-ақ олардың өзіндік бағалауы мен бейімделгіштігінің артуына жағдай жасайды. |
Коммуникативтік тимбилдингтер, квесттер, таңдамалы өзін-өзі басқару, импровизациялық шоулар, музыкалық стильдері ауысып отыратын би баттлдары. |
Ұжымда тиімді өзін-өзі танытуға және табысты көшбасшылыққа қабілетті, дербес, өзіне сенімді және бейімделгіш тұлғаны қалыптастыру. |
|
«Достық жағалауы» |
Балаларды тиімді әлеуметтендіру үшін тәлімгерлікке негізделген дамытушы білім беру ортасын құру. |
Тақырыптық сабақтар, қозғалмалы ойындар, шеберлік сыныптары, эко-акциялар. |
Тәлімгерлердің қолдауына және өздерінің көшбасшылық әлеуетіне сүйене отырып, командада тиімді өзара іс-қимыл жасайтын, бейімделген балалар. |
|
«Жаңалықтар жағалауы» |
Балаларды жаңа жаңалықтарға ынталандыру, бұл ретте сенім мен таңдау еркіндігі арқылы жеке жауапкершілік қалыптасады. |
Тақырыптық сабақтар, зияткерлік ойындар, ұлттық ойындар, эко-акциялар. |
Жаңаны тануға деген шынайы қызығушылық, таңдау еркіндігі және саналы жеке жауапкершілік. |
«Дарындылар жағалауы» № 1 ауысым бағдарламасын іске асыру жоспары
|
Маусым күні |
Күннің атауы |
Негізгі мазмұны мен педагогикалық міндеті |
|
1-күн |
Келу және бейімделу күні |
Қатысушыларды бейімдеу, лагерьмен таныстыру, жасақтарды жасақтау, команда қалыптастыру және «Дарындылар жағалауы» тұжырымдамасына бойлау. |
|
2-күн |
Шығармашылық шабыт күні |
Кез келген міндеттерді шешуге арналған шығармашылық ойлау мен креативті идеяларды дамыту. |
|
3-күн |
Командалық өзара іс-қимыл күні |
Жасақтардың ұйымшылдығын қалыптастыру, ынтымақтастық пен сенім мәдениетін дамыту. |
|
4-күн |
Өзін-өзі таныту және шығармашылық күні |
Тренингтер мен командалық практикалар арқылы көшбасшылық қасиеттерді, бастамашылық пен жауапкершілікті дамыту. |
|
5-күн |
Көшбасшылық және командалық жұмыс күні |
Командалық квесттер (таза ауадағы квесттер), төзімділікті, коммуникацияны және жобалық өзара іс-қимылды дамыту. |
|
6-күн |
Шығармашылық қабілеттерді ашу күні |
Креативтілікті, жобалық және сыни ойлауды қалыптастыру. |
|
7-күн |
Жеке даму күні |
Рухани-адамгершілік бағдарларды, құрмет мәдениеті мен әлеуметтік жауапкершілікті қалыптастыру. |
|
8-күн |
Стендап және шешендік өнер күні |
Көпшілік алдында сөйлеу дағдыларын және шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі танытуды дамыту. |
|
9-күн |
Ұлттық ойындар күні |
Дәстүрлерге бойлау мәдениетке деген құрметті қалыптастырады және эмоционалды интеллектіні дамытады. |
|
10-күн |
Қоштасу және қорытынды нәтижелер күні |
Еңбектің айқын нәтижелері, лагерьдің мойындауы және өмірге қажетті дағдылардың дайын қоры. |
«Қызықты оқиғалар жағалауы» № 2 ауысым бағдарламасын
іске асыру жоспары
|
Маусым күні |
Күннің атауы |
Негізгі мазмұны мен педагогикалық міндеті |
|
1-күн |
Танысу және бейімделу күні |
Қатысушыларды бейімдеу және лагерьдің қауіпсіздік техникасы ережелерімен таныстыру. |
|
2-күн |
Команда күні |
Командалық ойындар, төзімділікті, коммуникацияны және жобалық өзара іс-қимылды дамыту. |
|
3-күн |
Шабыт күні |
Бағалаусыз және сынсыз өзін-өзі танытудың толық еркіндігі. |
|
4-күн |
Ұлттық ойындар күні |
Ұлттық ойындар мен белсенділіктер. |
|
5-күн |
Шығармашылық пен шабыт күні |
Еркін таңдау бойынша ашық интерактивті шеберханалар. |
|
6-күн |
Достық пен өзара түсіністік күні |
Тапсырмалар өзара көмекке негізделген (мысалы, серіктестің нұсқауларын ғана тыңдай отырып, көзді байлап лабиринттен өту немесе бүкіл командамен тепе-теңдікті сақтау). |
|
7-күн |
«Екінші өмір» воркшопы және Эко-квест |
Еркін таңдау бойынша креативті шеберханалар. |
|
8-күн |
Мамандық пен арман күні |
«Арман картасы» (Vision Board) жобалық жұмысы. |
|
9-күн |
Жақсылық пен достық күні |
«Құпия жақсылық қызметі» интерактивті марафоны. |
|
10-күн |
Қоштасу күні |
Көзбен көрерлік табыс, таланттардың мойындалуы және өмірге сенімді қадам басуға арналған дайын дағдылар. |
«Достық жағалауы» № 3 ауысым бағдарламасын іске асыру жоспары
|
Маусым күні |
Күннің атауы |
Негізгі мазмұны мен педагогикалық міндеті |
|
1-күн |
Бірге – тату командамыз |
Қатысушыларды бейімдеу және ауысымның технологиялық бағытымен таныстыру. |
|
2-күн |
Достықта – күш |
Сенім, эмпатия және өзара көмек арқылы ортақ суперкүштегі жеке күш-жігерді дамыту. |
|
3-күн |
Команда күші |
Жұмыстың командалық форматы және өзара іс-қимылдың тиімді рөлі. |
|
4-күн |
Игі істер күні |
Еркін таңдау бойынша шығармашылық шеберханалар. |
|
5-күн |
Ұлттық дәстүрлер күні |
Ұлттық мәдениеттің заманауи интерпретациясы (заманауи тұрғыда сипатталуы). |
|
6-күн |
Достық пен командалық рух күні |
«Достар шеңбері» шынайылық фестивалі. |
|
7-күн |
Шығармашылық пен өзін-өзі таныту күні |
Өзін-өзі таныту еркіндігі арқылы өздерінің бірегей арт-өнімдерін жасауға шабыттандыру. |
|
8-күн |
Спорт және салауатты өмір салты күні |
Этно-спорт және «Драйв-старт» стандартты емес сергіту жаттығулары (әр халықтың қозғалмалы ұлттық ойындарымен танысу). |
|
9-күн |
Шығармашылық пен өзін-өзі таныту күні |
«Арман картасы» жобалау зертханасы. |
|
10- күн |
Қорытындылау және қоштасу күні |
Еңбектің айқын нәтижелері, лагерьдің мойындауы және өмірге қажетті дағдылардың дайын қоры. |
«Жаңалықтар жағалауы» № 4 ауысым бағдарламасын іске асыру жоспары
|
Маусым күні |
Күннің атауы |
Негізгі мазмұны мен педагогикалық міндеті |
|
1-күн |
Келу және бейімделу күні |
Қатысушыларды бейімдеу, лагерьмен таныстыру, жасақтарды жасақтау, команда қалыптастыру және «Дарындылар жағалауы» тұжырымдамасына бойлау. |
|
2-күн |
Шығармашылық шабыт күні |
Кез келген міндеттерді шешуге арналған шығармашылық ойлау мен креативті идеяларды дамыту. |
|
3-күн |
Командалық өзара іс-қимыл күні |
Жасақтардың ұйымшылдығын қалыптастыру, ынтымақтастық пен сенім мәдениетін дамыту. |
|
4-күн |
Өзін-өзі таныту және шығармашылық күні |
Тренингтер мен командалық практикалар арқылы көшбасшылық қасиеттерді, бастамашылық пен жауапкершілікті дамыту. |
|
5-күн |
Көшбасшылық және командалық жұмыс күні |
Командалық квесттер (таза ауадағы квесттер), төзімділікті, коммуникацияны және жобалық өзара іс-қимылды дамыту. |
|
6-күн |
Шығармашылық қабілеттерді ашу күні |
Креативтілікті, жобалық және сыни ойлауды қалыптастыру. |
|
7-күн |
Жеке даму күні |
Рухани-адамгершілік бағдарларды, құрмет мәдениеті мен әлеуметтік жауапкершілікті қалыптастыру. |
|
8-күн |
Стендап және шешендік өнер күні |
Көпшілік алдында сөйлеу дағдыларын және шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі танытуды дамыту. |
|
9-күн |
Ұлттық ойындар күні |
Дәстүрлерге бойлау мәдениетке деген құрметті қалыптастырады және эмоционалды интеллектіні дамытады. |
|
10-күн |
Қоштасу және қорытынды нәтижелер күні |
Еңбектің айқын нәтижелері, лагерьдің мойындауы және өмірге қажетті дағдылардың дайын қоры. |
Жазғы маусымның негізгі іс-шаралары:
6-бөлім. Бағдарламаны іске асыру шарттары
Бағдарламаны іске асырудың ұйымдастырушылық шарттары
Қатысушылардың қызметін ұйымдастыру күн тәртібіне, санитарлық-эпидемиологиялық талаптарға, тіршілік әрекеті қауіпсіздігінің талаптарына, кәмелетке толмағандардың жас ерекшеліктеріне және ауысымдардың тақырыптық мазмұнына сәйкес жүзеге асырылады.
Жасақтарды жасақтау қатысушылардың жас санатын, психологиялық үйлесімділігін, қызығушылықтарын және тақырыптық ауысымдардың бағыттылығын ескере отырып жүзеге асырылады.
Жасақтардың толымдылығы қолданыстағы санитарлық нормалар мен қауіпсіздік ережелеріне сәйкес айқындалады.
Ауысым барысында білім беру, шығармашылық, жобалау, спорт, ойын және сауықтыру қызметінің ұтымды кезектесуі қамтамасыз етіледі.
Материалдық-техникалық шарттар
Санитарлық-гигиеналық шарттар
Қатысушылардың қызметін ұйымдастыру Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтай отырып жүзеге асырылады.
Лагерьде мыналар қамтамасыз етіледі:
қауіпсіз тұру жағдайлары;
үй-жайларды желдету және санитарлық өңдеу режимін сақтау;
тамақтану сапасын бақылау;
ауыз су режимін қамтамасыз ету;
жеке гигиена нормаларын сақтау;
қатысушылардың денсаулық жағдайына күнделікті медициналық бақылау жасау;
профилактикалық іс-шараларды ұйымдастыру.
Кәмелетке толмағандардың шамадан тыс қажуының алдын алуға, жүктемелерді ұтымды бөлуге, демалыс пен қозғалыс белсенділігі режимін сақтауға ерекше назар аударылады.
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету шарттары
Қатысушылардың қауіпсіздігі Бағдарламаны іске асырудың басым шарты болып табылады.
Лагерьде мыналар қамтамасыз етіледі:
өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау;
объектілердің антитеррористік қорғалуы;
аумаққа кіруді бақылау (өткізу режимі);
қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқамалар беру;
педагогикалық қызметкерлердің қатысушыларды сүйемелдеуі;
іс-шараларды медициналық сүйемелдеу.
Іс-шараларды өткізер алдында қатысушылар тиісті журналдарда міндетті түрде тіркеле отырып, қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқамалардан өтеді.
Спорттық жарыстар мен техникалық жабдықтарды пайдалана отырып іс-шараларды өткізу кезіндегі қауіпсіздікке ерекше назар аударылады.
Психологиялық-педагогикалық шарттар
Бағдарламаны іске асыру жасөспірімдердің жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып жүзеге асырылады.
Лагерьде қатысушылардың бастамашылығын, коммуникациясын, шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі танытуын және әлеуметтік белсенділігін дамытуға ықпал ететін психологиялық тұрғыдан қауіпсіз, қолдау көрсетуші және ынталандырушы орта құрылады.
Психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу мыналарды қамтиды:
бейімделу іс-шаралары;
команда қалыптастыру (командообразование) практикалары;
қатысушылардың эмоционалдық жағдайына мониторинг жүргізу;
жеке педагогикалық қолдау көрсету;
рефлексивтік кездесулер мен «от басындағы» сырласулар (огоньки);
жанжалды жағдайлардың алдын алу;
қарым-қатынас және өзара құрмет мәдениетін дамыту.
Жасақтарда жағымды психологиялық климат қалыптастыруға, эмоционалды интеллектіні дамытуға және жасөспірімдердің бастамаларын қолдауға ерекше назар аударылады.
Ақпараттық-әдістемелік шарттар
Бағдарламаны ақпараттық-әдістемелік сүйемелдеу мыналарды қамтиды:
тақырыптық ауысымдарды ұйымдастыру бойынша әдістемелік материалдар;
іс-шаралардың сценарийлері;
тренингтер мен шеберлік сыныптарының әзірлемелері;
жобалау және шығармашылық қызмет бағдарламалары;
педагогтерге арналған нұсқаулық-әдістемелік материалдар;
қауіпсіздік, медиасауаттылық және салауатты өмір салты мәселелері бойынша ақпараттық материалдар.
Қатысушылар үшін шығармашылық, жобалау және медиа-қызметпен айналысу мүмкіндігін қамтамасыз ететін заманауи ақпараттық-коммуникациялық кеңістік құрылады.
Бағдарламаны іске асыру режимі
Күн тәртібі кәмелетке толмағандардың жас ерекшеліктерін ескере отырып әзірленген және мыналарды көздейді:
таңғы сауықтыру белсенділігін;
білім беру және шығармашылық іс-шараларын;
спорттық және outdoor-белсенділіктерді;
демалыс және қалпына келу уақытын;
командалық және тәрбиелік іс-шараларды;
кешкі мәдени-бос уақытты ұйымдастыру бағдарламаларын;
рефлексивтік практикаларды.
Бағдарлама мазмұнының арақатынасы мынаны көздейді:
45% — спорттық қызмет, қозғалмалы ойындар, outdoor-белсенділіктер, салауатты өмір салтын қалыптастыру бойынша іс-шаралар;
55% — білім беру, тәрбие, шығармашылық, жобалау, медиа және мәдени-бос уақытты ұйымдастыру қызметі.
7-бөлім. Кадрлық және әдістемелік қамтамасыз ету
7-бөлім. Кадрлық және әдістемелік қамтамасыз ету
Мониторингтің негізгі бағыттары
Мониторинг тақырыптық ауысым қатысушыларының білім беру, тәрбие, сауықтыру, әлеуметтік және тұлғалық нәтижелерін бағалауды қамтиды.
Қатысушылардың жобалау, шығармашылық, медиа және спорттық қызметке тартылу деңгейі, коммуникативтік дағдыларының, көшбасшылық қасиеттерінің, цифрлық мәдениетінің, эмоционалдық әл-ауқатының, қозғалыс белсенділігі мен салауатты өмір салты мәдениетінің дамуы бағаланады.
Мониторингтің нысандары мен әдістері
Бағдарламаны іске асырудың тиімділігін бағалау үшін педагогикалық бақылау, сауалнама жүргізу, әңгімелесу, рефлексивтік кездесулер, кәмелетке толмағандардың іс-шараларға қатысуын талдау, жобалау және шығармашылық қызметін бағалау, сондай-ақ кері байланыс әдістері пайдаланылады.
Педагогикалық бақылау қатысушылардың білім беру, спорттық, шығармашылық және коммуникативтік белсенділіктерге тартылу деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Сауалнамалар мен сұраулар қатысушылардың ауысым мазмұнына және лагерьде болу жағдайларына қанағаттану деңгейін анықтау үшін қолданылады.
Бағдарламаны іске асырудың тиімділігін бағалау критерийлері
Бағдарламаны іске асыру тиімділігінің критерийлері қатысушылардың тақырыптық ауысымдар қызметіне тартылу деңгейі, коммуникативтік және көшбасшылық дағдыларының дамуы, командалық өзара іс-қимылдың сапасы, қатысушылардың эмоционалдық әл-ауқаты және спорттық-сауықтыру белсенділігі болып табылады.
Тиімділіктің көрсеткіштері кәмелетке толмағандардың іс-шараларға белсенді қатысуы, шығармашылық пен әлеуметтік белсенділіктің дамуы, медиасауаттылық пен салауатты өмір салты дағдыларының қалыптасуы, Қазақстанның мәдениеті мен тарихына деген қызығушылықтың артуы, сондай-ақ лагерьде қатысушылардың болуы үшін қауіпсіз және психологиялық тұрғыдан жайлы ортаның құрылуы болып табылады.
Бағдарламаны іске асыруды қорытындылау
Бағдарламаны іске асыруды қорытындылау әрбір тақырыптық ауысым және жазғы маусым аяқталғаннан кейін жүзеге асырылады.
Қорытынды бағалау іс-шаралар жоспарларының орындалуын, қатысушылардың жобалау, шығармашылық, спорттық-сауықтыру қызметінің нәтижелерін және кәмелетке толмағандардың ауысым мазмұнына қанағаттану деңгейін талдауды қамтиды.
Мониторинг нәтижелері Бағдарлама мазмұнын жетілдіру, тәрбие және сауықтыру қызметінің сапасын арттыру және лагерьдің тәрбиелік ортасын дамыту үшін пайдаланылады.
Бағдарламаны іске асыру нәтижелерін мониторингілеу және бағалау кестесі
|
Мониторинг бағыты |
Бағалау критерийлері |
Мониторинг нысандары мен әдістері |
Бағалау деңгейі (балл) |
Жауапты тұлғалар |
|
Қатысушылардың бейімделуі |
Қызметке тартылуы, эмоционалдық жағдайы, ұжымдағы өзара іс-қимылы |
Бақылау, әңгімелесу, сауалнама жүргізу |
1–3 балл — бейімделудің төмен деңгейі; 4–7 балл — орта деңгейі; 8–10 балл — бейімделудің жоғары деңгейі |
Тәлімгерлер (вожатые) |
|
Soft skills дамыту |
Коммуникация (қарым-қатынас), көшбасшылық, бастамашылық, командада жұмыс істеу |
Тренингтер, командалық тапсырмалар, бақылау |
1–3 балл — дағдылар әлсіз байқалады; 4–7 балл — дағдылар дамып келеді; 8–10 балл — дағдылардың жоғары деңгейде көрінуі |
Тәлімгерлер, педагогтер |
|
Спорттық-сауықтыру қызметі |
Спорттық және outdoor-іс-шараларға қатысуы |
Бақылау, спорттық жарыстар |
1–3 балл — төмен белсенділік; 4–7 балл — жүйелі түрде қатысу; 8–10 балл — жоғары физикалық белсенділік |
Спорт нұсқаушылары |
|
Эмоционалдық әл-ауқат |
Психологиялық жайлылық, эмоционалдық тұрақтылық |
Рефлексивтік кездесулер, әңгімелесу, бақылау |
1–3 балл — эмоционалды қ қиындықтар; 4–7 балл — тұрақты жағдай; 8–10 балл — эмоционалдық жайлылықтың жоғары деңгейі |
Тәлімгерлер |
|
СӨС (салауатты өмір салтын) сақтау |
Күн тәртібін сақтау, wellness-іс-шараларға қатысу |
Бақылау, әңгімелесу, белсенділікті талдау |
1–3 балл — тартылудың төмендігі;
4–7 балл — жеткілікті деңгейде тартылу; 8–10 балл — СӨС-ке деген тұрақты уәждеме (мотивация) |
Медицина қызметкерлері |
|
Қатысушылардың қанағаттану деңгейі |
Қатысушылардың ауысым мазмұнына және лагерьде болу жағдайларына көзқарасы |
Сауалнама жүргізу, кері байланыс |
1–3 балл — қанағаттанудың төмен деңгейі; 4–7 балл — жеткілікті деңгей; 8–10 балл — қанағаттанудың жоғары деңгейі |
Лагерь әкімшілігі |
|
Бағдарламаны іске асырудың қорытынды нәтижелері |
Мақсаттар мен күтілетін нәтижелерге қол жеткізу |
Қорытынды іс-шаралар мен жобаларды талдау |
1–3 балл — нәтижелерге ішінара қол жеткізілді; 4–7 балл — негізгі нәтижелерге қол жеткізілді; 8–10 балл — Бағдарлама мақсаттары тиімді іске асырылды |
Лагерь әкімшілігі, әдіскер |
Оқу-әдістемелік материалдар
Қосымша әдебиеттер