«Түнгі қаладағы балалар» рейдтік іс-шараларының нәтижелері туралы ақпарат (2020 жылғы 2-тоқсан)
ҚР БҒМ Балалардың құқықтарын қорғау комитеті балалар құқықтарының бұзылу фактілерін анықтау, балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу, балалар еңбегін пайдалану, сондай-ақ «Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу туралы» ҚРЗ іске асыру мақсатында тоқсан сайын республика өңірлерінде жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп «Түнгі қаладағы балалар» рейдтерін өткізеді.
Жергілікті атқарушы органдардың ақпаратына сәйкес, 2020 жылдың 2-ші тоқсанында аумақтық ішкі істер органдарымен бірлесіп 20 мыңнан астам рейдтік іс-шаралар өткізілді, оған 120 мыңнан астам адам қатысты.
Өңірлік бөліністе Блім басқармалары келесі рейдтік іс-шараларды өткізді:
|
№ |
Аймақ |
Рейдтік іс-шаралар саны |
|
1 |
г. Нұр-Сұлтан |
138 |
|
2 |
г. Алматы |
1 158 |
|
3 |
г. Шымкент[1] |
0 |
|
4 |
Акмола облысы |
2 784 |
|
5 |
Актөбе облысы |
3 694 |
|
6 |
Алматы облысы |
785 |
|
7 |
Атырау облысы |
375 |
|
8 |
Шығыс Қазақстан облысы |
2 230 |
|
9 |
Жамбыл облысы |
1 465 |
|
10 |
Батыс Қазақстан облысы |
788 |
|
11 |
Қарағанды облысы 1 |
0 |
|
12 |
Қостанай облысы |
807 |
|
13 |
Қызылорда облысы |
139 |
|
14 |
Маңғыстау облысы |
324 |
|
15 |
Павлодар облысы |
4 821 |
|
16 |
Солтүстік Қазақстан облысы |
664 |
|
17 |
Түркістан облысы |
495 |
|
ЖИЫНЫ |
20 667 |
|
Есепті кезеңде рейдтік іс-шаралар барысында 18 437 объектіге тексеру жүргізілді. Оның ішінде:
- саяжайлар мен саяжай шаруашылықтары – 1 836 (объектілердің жалпы санынан 10%);
- фермерлік шаруашылықтар – 1 120 (6%);
- қолайсыз отбасылардың тұратын жері – 3 505 (19%);
- үйлердің жертөлелері – 4 023 (21,8%);
- теміржол және автобус вокзалдары – 571 (3%);
- көңіл көтеру мекемелері-3 069 (16,6%);
- компьютерлік салондар-792 (4,2%);
- шағын аудандар мен базарлар-2 238 (12,1%);
- автожанармай құю станциялары мен автожуу – 1 283 (6,7%).
Жоғарыда аталған іс-шаралар барысында кәмелетке толмаған 4 396 адам анықталды. Өңірлік бөліністе олардың саны келесідей бөлінді:
|
№ |
Аймақ |
Түнгі уақытта анықталған кәмелетке толмағандардың саны |
|
1 |
г. Нұр-Сұлтан |
11 (0,2%) |
|
2 |
г. Алматы |
0 |
|
3 |
г. Шымкент |
0 |
|
4 |
Акмола облысы |
356 (8%) |
|
5 |
Актөбе облысы |
0 |
|
6 |
Алматы облысы |
455 (10,3%) |
|
7 |
Атырау облысы |
10 (0,2%) |
|
8 |
Шығыс Қазақстан облысы |
0 |
|
9 |
Жамбыл облысы |
162 (3,6%) |
|
10 |
Батыс Қазақстан облысы |
27 (0,6%) |
|
11 |
Қарағанды облысы 1 |
0 |
|
12 |
Қостанай облысы |
191 (4,3%) |
|
13 |
Қызылорда облысы |
0 |
|
14 |
Маңғыстау облысы |
110 (2,5%) |
|
15 |
Павлодар облысы |
92 (2%) |
|
16 |
Солтүстік Қазақстан облысы |
19 (0,4%) |
|
17 |
Түркістан облысы |
2 963 (67,4%) |
|
ЖИЫНЫ |
4 396 |
|
Түнгі уақытта анықталған кәмелетке толмағандардың жалпы санынан 3 487 (79%) бала қолайлы отбасында тұратынын атап өту қажет. Қолайсыз отбасылардағы балалардың саны 728 (16,5%) кәмелетке толмағандарды құрайды.
Қатысты фактілерді тарту балаларды еңбекке түнгі уақытта болса, онда ақпаратына сәйкес, мұндай жағдайлар елімізде 18 (оның ішінде 10 балаға және еңбек шарттарымен). Жалпы алғанда бұл фактілер келесі еңбек салаларына бөлінді:
1) Даяшылар мен кондукторлар-7;
2) Машина жуушылар – 8;
3) Тауар сататын – 3.
«Түнгі қаладағы балалар» рейдінің нәтижесі бойынша ел бойынша 13 650 әкімшілік іс жасалды. Құқық қолдану практикасына сәйкес, бұл әкімшілік істер келесідей топтастырылған:
|
№ |
Аймақ |
ҚР ӘҚБК 200-б. (21 жасқа дейінгі тұлғаларға алкоголь өнімін өткізу) |
ҚР ӘҚБК 132-1-Б. (кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта болуына жол бергені үшін ойын-сауық орындарының лауазымды тұлғалары) |
ҚР ӘҚБК 133-б. (кәмелетке толмағандарға темекі және темекі бұйымдарын сату) |
ҚР ӘҚБК 442-1 - Б. (кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық мекемелерінде жүргені үшін заңды өкілдері) |
ҚР ӘҚБК 127-б. (ата-аналардың немесе басқа да заңды өкілдерінің балаларды тәрбиелеу жөніндегі міндеттерді орындамауы) |
ҚР ӘҚБК 442-2 - Б. (кәмелетке толмағандардың заңды өкілінсіз тұрғын жайдан тыс жерде болғаны үшін заңды өкілдердің) |
435-құжат Бөліміне сәйкес (ұсақ бұзақылық) |
|
1 |
г. Нұр-Сұлтан |
0 |
2 |
0 |
3 |
0 |
54 |
0 |
|
2 |
г. Алматы |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
г. Шымкент |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
4 |
Акмола облысы |
78 |
64 |
101 |
89 |
36 |
95 |
34 |
|
5 |
Актөбе облысы |
51 |
6 |
21 |
18 |
59 |
1994 |
3 |
|
6 |
Алматы облысы |
47 |
21 |
20 |
45 |
138 |
920 |
14 |
|
7 |
Атырау облысы |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
22 |
0 |
|
8 |
Шығыс Қазақстан облысы |
126 |
58 |
89 |
90 |
409 |
3934 |
214 |
|
9 |
Жамбыл облысы |
1 |
1 |
1 |
1 |
5 |
93 |
1 |
|
10 |
Батыс Қазақстан облысы |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
11 |
Қарағанды облысы 1 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
12 |
Қостанай облысы |
6 |
12 |
1 |
37 |
33 |
183 |
0 |
|
13 |
Қызылорда облысы |
1 |
1 |
0 |
1 |
10 |
392 |
0 |
|
14 |
Маңғыстау облысы |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
18 |
0 |
|
15 |
Павлодар облысы |
22 |
10 |
6 |
22 |
114 |
218 |
5 |
|
16 |
Солтүстік Қазақстан облысы |
76 |
10 |
19 |
13 |
252 |
233 |
43 |
|
17 |
Түркістан облысы |
31 |
45 |
28 |
137 |
74 |
2639 |
9 |
|
ЖИЫНЫ |
439 |
230 |
286 |
456 |
1130 |
10795 |
323 |
|
Құқық қолдану тәжірибесін талдау негізінде, бұзушылық ресімдеу жүргізілетін негізгі баптар болып табылады:
1) ҚР ӘҚБК 442-2 бабы (кәмелетке толмағандардың заңды өкілінсіз тұрғын жайдан тыс жерде болғаны үшін заңды өкілдерді тарту – осы баптың негізінде 10 795 құқық бұзушылық тіркелді (жалпы санынан 77,3%);
2) ҚР ӘҚБК 127 – бабы (ата-аналардың немесе басқа заңды өкілдерінің балаларды тәрбиелеу жөніндегі міндеттерін орындамауы) – 1 130 бұзушылық фактісі тіркелген (8,2%).
Сондай-ақ, іс-шаралар барысында ақпараттық-түсіндіру ықпал ету шеңберінде БАҚ, әлеуметтік желілер, интернет басылымдары арқылы түнгі уақытта балалардың болу проблемасын баяндайтын 1 191 материал орналастырылды.
[1] Шымкент қаласы және Қарағанды облысы білім басқармаларының ақпаратына сәйкес, осы аймақтарда карантин режиміне байланысты осындай іс-шаралар өткізу мүмкін болмаған.