Бекітілген
Президентінің
Қазақстан Республикасының
2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 153
ЕРЕЖЕ
Әдеп жөніндегі уәкіл туралы
Жалпы ережелер
Әдеп жөніндегі уәкіл – қызметтік этика нормаларының сақталуын қамтамасыз ету және Мемлекеттік қызмет туралы, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс – қимыл және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексі (бұдан әрі-әдеп кодексі) бұзылуының алдын алу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын, сондай-ақ өз функциялары шегінде мемлекеттік қызметшілер мен азаматтарға консультация беретін мемлекеттік қызметші.
Әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметінде Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы", 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" заңдарын, Әдеп кодексін, осы Ережені, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасының өзге де актілерін басшылыққа алады.
Әдеп жөніндегі уәкілдің дербес лауазымы аумақтық бөлімшелері не ведомстволардың аумақтық бөлімшелері, шетелдегі мекемелері бар орталық мемлекеттік органдарда (құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігін қоспағанда), сондай-ақ облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана әкімдерінің аппараттарында енгізіледі.
Аумақтық бөлімшелері не ведомстволардың аумақтық бөлімшелері (құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігін қоспағанда) жоқ мемлекеттік органдарда, орталық мемлекеттік органдардың ведомстволары мен аумақтық бөлімшелерінде, орталық мемлекеттік органдар ведомстволарының аумақтық бөлімшелерінде, Шетелдегі мекемелерде, тексеру комиссияларында, облыстық маңызы бар қалалар, аудандар, қалалардағы аудандар әкімдерінің аппараттарында Әдеп жөніндегі уәкілдің функциялары осы мемлекеттік органдардың қызметшілеріне жүктеледі.
Әдеп жөніндегі уәкілдің функциялары басшылық лауазым атқаратын, сондай-ақ ұжымда мойындау мен құрметке ие болған мемлекеттік қызметшіге жүктеледі.
Әдеп жөніндегі уәкілдің дербес қызметін атқаратын адамдар осы мемлекеттік органдардың құрылымына кіретін ведомстволар мен аумақтық бөлімшелерге, шет елдердегі мекемелерге, аудандық деңгейдегі жергілікті атқарушы органдарға Әдеп жөніндегі басшылықты үйлестіреді және жүзеге асырады және орталық атқарушы органның жауапты хатшысына, ал жауапты хатшылар немесе көрсетілген лауазымды тұлғалар болмаған жағдайда – Мемлекеттік орган аппаратының басшысына не қызметке тағайындауға және босатуға құқығы бар адамға бағынады.
Әдеп жөніндегі уәкілдің негізгі функциялары
Әдеп жөніндегі уәкіл өз құзыреті шегінде мынадай функцияларды жүзеге асырады::
1) мемлекеттік қызметшілерге мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және Этикалық кодекс салаларындағы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтау мәселелері бойынша консультациялық көмек көрсетеді;;
2) мемлекеттік қызметшілердің заңдарда белгіленген шектеулер мен тыйымдарды сақтауына ықпал етеді;
3) өзі жұмыс істейтін мемлекеттік орган басшылығының тапсырмасы бойынша мемлекеттік қызметшілердің қызмет этикасы нормаларын бұзу фактілері бойынша жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарайды.;
4) ұжымда жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларға сәйкес келетін өзара қарым-қатынастар мәдениетін қалыптастыруға жәрдемдеседі;
5) мемлекеттік қызметшілердің құқықтары мен заңды мүдделері бұзылған жағдайларда оларды қорғауға және қалпына келтіруге бағытталған шаралар қолданады;;
6) мемлекеттік қызметшілердің қызмет этикасы нормаларын сақтауына мониторинг пен бақылауды жүзеге асырады;
7) мемлекеттік органның басшылығына мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері басшыларының қызметтік этика нормаларын бұзу фактілері бойынша тиісті шаралар қабылдамаған жағдайлары туралы хабарлайды;
8) мемлекеттік қызметшілер Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және Әдеп кодексін бұзған жағдайда құқық бұзушылық жасауға итермелейтін себептер мен жағдайларға талдау жүргізеді және мемлекеттік органның басшылығына оларды жою жөнінде ұсынымдар енгізеді;;
9) мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және Этикалық кодекс салаларындағы Қазақстан Республикасы заңнамасының бұзылуын алдын алу және оған жол бермеу, сондай-ақ мемлекеттік қызметтің оң имиджін қалыптастыру мақсатында азаматтық қоғам институттарымен және мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасайды.;
10) мемлекеттік қызметшілермен мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және Этикалық кодекс салаларындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтау мәселелері бойынша тұрақты негізде түсіндіру жұмыстарын жүргізеді;
11) заңнамада белгіленген тәртіппен тиісті лауазымды адамдарға қызметтік этика нормаларын бұзуға жол берген мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін қарау туралы ұсыныспен жүгінеді;;
12) қызметтік этика нормаларын бұзудың алдын алу мақсатында өзге де қызметті жүзеге асырады.
Әдеп жөніндегі уәкіл жүктелген функцияларды орындау үшін:
1) мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және Этикалық кодекс салаларындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзуға ықпал ететін себептер мен жағдайларды талдау үшін қажетті мәліметтер мен құжаттарды сұратады және алады;;
2) өзі жұмыс істейтін мемлекеттік органның атынан заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органға (бұдан әрі – уәкілетті орган) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы заңнамасының, сондай-ақ Этикалық кодекстің нормаларын түсіндіру үшін жүгінеді.;
3) мемлекеттік органның басшысына мемлекеттік органның оң имиджін және ұжымда жағымды ахуалды қалыптастыруға елеулі үлес қосқан тұлғаларды көтермелеу туралы ұсыныс енгізеді;
4) қажет болған жағдайда, өз құзыретіне жататын мәселелерді қарау кезінде кадр қызметінен мемлекеттік қызметшілердің жеке істерін, мемлекеттік қызмет өткеру мәселелеріне қатысты өзге де материалдар мен құжаттарды сұратуға және алуға құқылы.
Әдеп жөніндегі уәкіл негізсіз бас тартуды алған, мемлекеттік органның басшысы тиісті шаралар қабылдамаған не ол Әдеп жөніндегі уәкілдің функцияларын орындауға кедергі келтіретін іс-әрекеттер (әрекетсіздік) жасаған жағдайларда бұл туралы уәкілетті органға не оның аумақтық бөлімшесіне хабарлайды.
Мұндай хабарлама келіп түскен кезде уәкілетті орган не оның аумақтық бөлімшесі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет саласындағы заңнамасында көзделген тиісті шараларды қабылдайды.
Әдеп жөніндегі уәкілдің қызметін ұйымдастыру
Лауазымдық өкілеттіктерін тиісінше орындамауға әкеп соғуы мүмкін Мемлекеттік орган басшыларының әділдігіне (мүдделер қақтығысы) негізделген күмән туғызатын мән-жайлар болған кезде Әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметін дербес негізде жүзеге асырады.
Әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметінің нәтижелері бойынша уәкілетті органға есеп береді. Есептерді ұсыну нысаны мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.
Әдеп жөніндегі уәкіл мемлекеттік қызметшілерді және өзге де Азаматтарды оның функцияларына жатқызылған мәселелер бойынша, олар өтініш жасаған жағдайда не жалпыға ортақ шолу үшін қолжетімді жерлерде орналастырылған кестеге сәйкес айына кемінде бір рет қабылдауды жүзеге асырады.
Қажет болған жағдайда азаматпен немесе мемлекеттік қызметшімен әңгімелесу телефон арқылы не ақпаратты тиісті түрде беруді қамтамасыз ететін басқа да коммуникация құралдарын пайдалана отырып жүргізілуі мүмкін.
Заңнамада белгіленген тәртіппен Әдеп жөніндегі уәкіл туралы мәліметтер, оның ішінде тегі, аты-жөні, фотосуреті, кабинет және телефон нөмірлері мемлекеттік органның интернет-ресурсында және мемлекеттік органның ғимаратында баршаға көрінетіндей жерлерде орналастырылады.
10. Қызметтік этика нормаларының сақталуына, сондай-ақ ұжымдағы моральдық-психологиялық климаттың жай-күйіне мониторинг жүргізу мақсатында әдеп жөніндегі уәкіл жарты жылда кемінде бір рет уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша анонимді сауалнама жүргізеді.