Облыстың қаржы нарығының 2020 жылғы 1 қарашадағы жағдайы

 

                 ҚР Ұлттық Банкінің Атырау филиалы

                             № 11 БАСПАСӨЗ РЕЛИЗІ

                             2020 жылғы 11 желтоқсан

 

 

 

Облыстың қаржы нарығының

2020 жылғы 1 қарашадағы жағдайы

ҚР Ұлттық Банкі Атырау филиалының мемлекеттік қызметі. Тұтынушылар «Уәкілетті ұйымдарға берілетін қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларына арналған лицензия беру» мемлекеттік қызметін «Электрондық үкіметтің» www.egov.kz, www.elicense.kz  веб-порталы арқылы алуға болады. 2020 жылғы қаңтар-қазанда 9 лицензия қайта рәсімделді.

Инфляция. Атырау облысы статистика департаментінің ресми деректері бойынша 2020 жылғы қазанда 2020 жылғы қыркүйекке тұтыну бағаларының индексі 100,7%-ды құрады. Тұтыну бағаларының индексі азық-түлік тауарларына 101,0% деңгейінде қалыптасты, азық-түлік емес тауарларға - 100,6% және ақылы қызметтерге - 100,3%.

2020 жылғы қазанда 2019 жылғы қазанға тұтыну бағаларының индексі 107,1% құрады.

Облыстың банк секторы. 2020 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша облыс аумағында екінші деңгейдегі банктің 19* филиалы, 55 жеке үй-жайы, 73 айырбастау пункті жұмыс істеді.

Облыстың несие нарығы. 2020 жылғы қаңтар- қазанда облыстың екінші деңгейдегі банк (бұдан әрі – ЕДБ) филиалдарымен 292,6 млрд. теңге сомасына несие берілді, бұл 2019 жылғы қаңтар- қазанға қарағанда 18,8%-ға немесе 67,6 млрд. теңгеге аз.

Осы ретте заңды тұлғаларға несие беру 25,3%-ға 118,6 млрд. теңгеге дейін азайды, жеке тұлғаларға -13,6% ға 174,0 млрд. теңгеге дейін.

Ұлттық валютамен берілген несиелер 13,9%-ға 284,6 млрд. теңгеге дейін азайды, шетел валютасымен – 72,8 % ға, 8,0 млрд. теңгеге дейін.

Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне 2020 жылғы қаңтар- қазанда 23,7 млрд. теңге сомасында несиелер берілді, бұл 2019 жылғы қаңтар-қазандағы көрсеткіштен 38,8%-ға төмен.

2020 жылғы қаңтар-қазанда азаматтарға тұтыну мақсаттарға 133,6 млрд. теңге берілді, бұл 2019 жылғы қаңтар- қазандағы көрсеткіштен 21,6%-ға төмен. Осы ретте несиелендірудің жалпы көлемінде тұтыну несиелерінің үлес салмағы 45,7%-ды құрайды.

2020 жылғы қаңтар- қазанда халыққа берілген ипотекалық несиелер 22,6 млрд. теңгені құрады, 2019 жылғы сәйкес мерзіммен салыстырғанда 26,9 % -ға жоғары.

2020 жылғы 1 қарашаға облыстағы банк филиалдарымен берілген несиелер бойынша берешектер 487,8 млрд. теңгені құрады, 2019 жылғы 1 қарашамен салыстырғанда 9,6% -ға өскен. Ағымдағы жылғы 1 карашада облыстың жеке тұлғаларының берешектері өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда

* Соның ішінде «Астана Банкі» АҚ филиалы таратылу сатысында

16,9%-ға көбейді және 319,3 млрд. теңгені құрады, заңды тұлғалардікі 168,5 млрд. теңгені құрап, 2,0%-ға төменді.

2020 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша ипотекалық несилер бойынша халықтың берешектері 65,1 млрд. теңгені құрады, 2019 жылғы 1 қарашамен салыстырғанда 26,9 % -ға өсті.

Ағымдағы жылғы 1 қарашаға шағын кәсіпкерлік субъектілерінің несиелер бойынша берешектері 2019 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 4,7 %-ға төменді және 43,7 млрд. теңгені құрады.

Несиелер бойынша мерзімі өткен берешектер көлемі 2020 жылғы 1 қарашаға 2019 жылғы 1 қарашамен салыстырғанда 14,2%-ға өсті және 34,8 млрд. теңгені құрады. Осы ретте мерзімі өткен берешектердің жалпы көлеміндегі заңды тұлғалардың үлесі 66,1% құрады, жеке тұлғалардікі -33,9%.

Облыстың депозит нарығы. 2020 жылғы қазанда ЕДБ филиалдарымен барлығы 596,5 млрд. теңгеге салымдар тартылды. Осы ретте жеке тұлғалардан 32,7 млрд. теңге (2020 жылғы қыркүйекпен салыстырғанда 2,4%-ға төмен) депозит тартылды, заңды тұлғалардан – 563,8 млрд.теңге (5,3%- ға өскен).

2020 жылғы 1 қарашаға ЕДБ филиалдарындағы салымдар бойынша қалдықтар 2019 жылғы 1 қарашамен салыстырғанда 24,5%-ға көбейді және 410,9 млрд. теңгеге жетті. Бұл ретте жеке тұлғалардың депозиттеріндегі қаражат қалдығы 5,0%-ға өсті, ал заңды тұлғалардікі – 67,3%-ға. Аталған датаға салымдардың жалпы сомасындағы жеке тұлғалардың үлесі 57,9% (238,1 млрд. теңге) құрады, заңды тұлғалардікі - 42,1% (172,8 млрд.теңге).

2020 жылғы 1 қарашаға ұлттық валютадағы салымдардың үлесі 49,7% немесе 204,1 млрд. теңгені құрады, шетел валютасымен – 50,3% немесе 206,8 млрд. теңге.

1 қарашаға ұлттық валютадағы салымдар бойынша орташа алынған сыйақы мөлшерлемесі 8,0% құрады, шетел валютасында - 0,8%.

Облыстың валюта нарығы. 2020 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын облыстың 99 айырбастау пункті жүзеге асырды, олардың 73 – уәкілетті банктердікі, 15 – «Қазпошта» АҚ филиалынікі және 11 – уәкілетті ұйымдардікі.

2020 жылғы қаңтар-қазанда облыстың айырбастау пункттерімен халықтан 80,8 млн. АҚШ доллары сатып алынды, бұл 2019 жылдың көрсеткішінен 4,6%-ға төмен. Сонымен қатар 2,6 млн. еуро (64,9%-ға азайды), 710,9 млн. ресей рублі (42,3%-ға азайды) сатып алынды.

Облыстың айырбастау пункттерімен 2020 жылғы қаңтар-қазанда халыққа 211,1 млн. АҚШ доллары сатылды, 2019 жылғы қаңтар-қазанмен салыстырғанда 45,6%-ға азайды. Бұдан басқа халыққа 8,5 млн. еуро (89,3%-ға азайды), 2 038,9 млн. ресей рублі (72,5%-ға азайды) сатылды.

2020 жылғы қазанда сатып алу мен сатудың орташа безбенделген бағамы тиісінше 1 доллар үшін 429,5 және 432,14 теңге, 1 еуро үшін 504,2 және 507,8теңге, 1 ресей рублі үшін 5,52 және 5,60 теңгені құрады.

Ағымдағы шоттардағы қаржылардың көлемі мен қалдығы. 2020 жылғы қаңтар-қазанда банк клиенттерінің ағымдағы шоттарына түскен қаражаттар көлемі 13 790,3 млрд. теңгені құрады, бұл 2019 жылғы қаңтар-қазанмен салыстырғанда 9,9%-ға көп.

Осы ретте он ай ішінде жеке тұлғалардың шоттарына 1 905,3 млрд. теңге сомасында қаражат түсті, бұл 2019 жылғы қаңтар-қазан деңгейінен 36,1%-ға артық.

2020 жылғы 1 қарашада клиенттердің ЕДБ филиалдарындағы ағымдағы шоттарындағы қаржылар қалдығы 2019 жылдың сәйкес күнімен салыстырғанда 19,4%-ға азайды және 190,2 млрд. теңгені құрады. Осы ретте жеке тұлғалардың шоттарында 17,7%-ға 34,6 млрд. теңгеге дейін өсім байқалады, заңды тұлғалардың шоттарындағы қалдықтар 24,7%-ға азайды және 155,6 млрд. теңгені құрады.

Төлем карточкаларын пайдалану. 2020 жылғы 1 қарашаға айналымдағы төлем карточкаларының саны облыс бойынша 1 880 мың бірлікті құрады (2019 ж. 1 қарашаға – 1 563,2 мың бірлік), карточка ұстаушылардың саны - 1 517 мың адам (өткен жылғы 1 қарашаға – 1 379,6 мың адам). Облыста 648 банкомат, 5 744 POS-терминал жұмыс жасайды.

2020 жылғы қаңтар-қазанда төлем карточкаларын пайдалану арқылы қолма-қол ақшасыз төлемдер бойынша 1 080,9 млрд. теңге сомасына (2019 жылғы қаңтар-қазанмен салыстырғанда 4,2 есеге жоғары) 85 918,3 мың транзакция (өсім 5 есеге) жасалды.

2020 жылғы қаңтар-қазанда карточкалық шоттан қолма-қол ақша алу бойынша 583,1 млрд. теңге сомасына (2019 жылғы қаңтар-қазанмен салыстырғанда 5,6%-ға төмен) 10 406,3 мың транзакция (20%-ға төмен) жасалды.