Қайырлы күн! Қазір ақшадан тапшылық көріп отырған жайым бар, нәтижесінде тұтынушылық несиемді төлей алмай қалдым. Оның ақысын төлеу үшін зейнетақы жинақтарымды ала аламын ба?
Жеке тұлғалардың зейнетақы активтерін иелену құқығы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Заңының 50-бабына сәйкес, заңда көзделген заттық құқықтар түріне жатады және тек қана Заңда айқындалған мақсаттарға, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мақсатында зейнетақы төлемдерін, біржолғы зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруға пайдаланылуы мүмкін.
Зейнетақы активтерін заттық құқықтар санатына жатқызу зейнетақы жинақтарын иеленетін салымшы (алушы) оларды заңдарда көзделген белгілі бір шарттар орындалмаса пайдалана алмайды, әрі оларға билік ете алмайды дегенді білдіреді.
Заңның 30-бабының 1-тармағына сәйкес, БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) есебінен қалыптастырылған белгіленген кесте бойынша ай сайынғы зейнетақы төлемдері ретінде жүзеге асырылады. Және (немесе) зейнетақы аннуитеті шартына сәйкес сақтандыру ұйымынан зейнетақы жинақтары есебінен төленетін сақтандыру төлемдері түрінде, сондай-ақ, Заңның 31-бабының 1-1-тармағында көрсетілген адамдардың тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуіне ақы төлеу мақсатында біржолғы зейнетақы төлемдері түрінде төленеді.
Зейнетақы төлемдерін алуға құқығы бар адамдардың тізбесі:
* Заңның 31-бабының ережелерімен бекітілгендей, БЖЗҚ-дан МЗЖ есебінен төленетін зейнетақы төлемдерін алуға құқылы БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар тұлғалар:
1) Заңның 11-бабы 1-тармағына сәйкес, зейнет жасына толған әйелдер, зейнет жасы: 2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап - 60,5 жас, 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап - 61 жас, 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап - 61,5 жас, 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап - 62 жас, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап-62,5 жас, 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап-63 жас.
2) Заңның 59-бабының 1-тармағына сәйкес, ҚР «Республикалық бюджет туралы» Заңында белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын ең төмен күнкөріс деңгейінің 70 пайызынан кем емес төлемді қамтамасыз ету үшін зейнетақы аннуитеті шартын жасасу үшін зейнетақы жинақтары жеткілікті болған кезде салымшы 45 жасқа толған кезде;
3) мүгедектігі мерзімсіз болып белгіленген бірінші және екінші топтағы мүгедектер;
4) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерге тұрақты тұруға кеткен, Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған, кету дерегін растайтын құжаттарды ұсынған шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар;
* өз пайдасына немесе жұбайына (зайыбына), немесе жақын туыстарына емделу үшін және (немесе) тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында МЗЖ есебінен төленетін біржолғы зейнетақы төлемдерін алуға құқы бар Заңның 31-бабының 1-1-тармағында айқындалған, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар адамдар:
егер салымшының жеке зейнетақы шотындағы МЗЖ есебінен жинақталған зейнетақы қаражатының мөлшері жинақталған зейнетақы қаражатының ең төменгі жеткіліктілік шегінен артық болса;
егер зейнетақы мөлшері, ал отставкадағы судьялар үшін зейнетақы мен ай сайынғы қамтылым сомасы алушының орташа айлық кірісінің орнын ауыстыру коэффициентін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіп бойынша 40 пайыздан кем емес деңгейде қамтамасыз етсе. Орташа айлық табысты алмастыру коэффициентін есептеу кезінде алушының зейнетке шығу күнінің алдындағы, бірақ республика бойынша орташа айлық табыстан аспайтын табысы ескеріледі;
егер салымшы сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитеті шартын жасаса.
Осылайша, БЖЗҚ зейнетақы төлемдерін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, жоғарыда көрсетілген жағдайларда ғана жүзеге асыруға құқылы екенін хабарлаймыз.
Қазақстан Республикасының заңнамасында тұтыну несиелерін төлеу үшін зейнетақы жинақтарын пайдалану көзделмеген.