Атырау облысы, Махамбет ауданы, Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне сыбайлас жемқорлық
тәуекелдеріне ішкі талдау анықтамасы
І.КІРІСПЕ БӨЛІМ:
Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің (бұдан әрі -Бөлім) 2026 жылғы 10 шілдедегі №23 бұйрығы негізінде қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін жұмыс тобы құрылды. Топ құрамы қоғамдық кеңес мүшесі, ауданы әкімдігінің заңгері және Бөлім қызметкерлерімен қамтылған.
Талдаумен Бөлімнің қызметі қамтылды.
Қамтылған кезең : 01.06.2025-01.07.2026 жылдар.
Ішкі талдау өткізу кезеңі: 16.07.2026 жылдан 16.08.2026 жылға дейін.
ІІ. АҚПАРАТТЫҚ-ТАЛДАУ БӨЛІМІ:
Махамбет ауданында, Халықты әлеуметтік қорғау саласына ерекше назар аударылады. Мұны осы салаға бөлінген қаражаттың ұлғаюымен байқауға болады.
Соңғы 3 жылда әлеуметтік қорғау саласында жергілікті бюджеттен 1,54 млрд. астам қаражат бөлді (1 534 200 800 тг.) теңге, оның ішінде:
2024 ж.- 457 509 800 тг.;
2025 ж.- 521 418 000 тг.;
30.06.2026 ж. - 555 273 000 тг.
Олардың ішінде:
Өңірде әлеуметтік осал халық санатына жататын 7546 адам мен отбасы бар, оның ішінде:
мүгедектер-1362 адам;
көпбалалы отбасылар-1281;
зейнеткерлер-3786;
жұмыссыздар-750;
жалғыз асыраушысынан айырылған отбасылар-337;
кедейлік шегінен төмен тұратын отбасылар-30.
Бөлім қызметінде мынадай сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды.
Жеке көмекшілер бойынша.
Мүгедектігі бар адамды оңалту мен оңалтудың жеке бағдарламасына (ҚР Премьер–Министр орынбасарының - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 30.06.2023 жылғы №288 бұйрығы) сәйкес жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін жеке көмекшінің қызметтерін ұсыну қағидалары құқықтық негіз болып табылады.
Жеке көмекшілердің орындалған жұмыстардың актілерін тапсыру кезінде жеке көмекшілердің мүгедектігі бар адамның жеке көмекшісінің сүйемелдеуімен объектілерге баруына күніне рұқсат етілген ең көп сағатын(8 сағат) көрсету қаупі анықталды (Қағидалардың 29-тармағына сәйкес жеке көмекшінің көрсетілетін қызметтерінің көлемі күніне 8 сағаттан артық емес есебінен). Алайда, мүгедектігі бар адамдарды нысандарға баруға көмек көрсету кезінде жеке көмекшілер осы сағатты шынымен жұмсай ма, жоқ па, оны ешкім тексермейді. Тексеру бөлімді құзырында көзделмеген.
Орындалған жұмыстардың актілерін зерделеу көрсеткендей, жеке көмекшілер мүгедектердің сауда объектілеріне, тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындарына, медициналық мекемелерге баруын көрсетеді, оларға күнделікті 8 сағат жұмсалады.
Алайда, 1-топтағы мүгедектігі бар адам күн сайын күніне 8 сағаттан үйден тыс жерде болуы мүмкін емес деп есептейміз, мысалы, орындалған жұмыстар актілерінде көрсетілгендей, сауда объектілерінде, өйткені бірінші топтағы мүгедектігі бар адамдар денсаулығының ауыр бұзылулары бар адамдар.
Актілерде мүгедектігі бар адамдар объектілерге күн сайын 8 сағаттық бару көрсетіледі. Бұл ретте орындалған жұмыстар актілеріне мүгедектер қол қояды (80% мүгедектердің туыстары жеке көмекшілер болып табылады).
Жеке көмекшілердің нақты жұмсаған сағаттарын тексеру халықтың әлеуметтік осал топтары тарапынан наразылық туындау мүмкін болғандықтан, төлемдердің барынша көп алу мақсатында жеке көмекшілердің орындаған жұмыстарының актілерін тапсыру рәсімі соңғы және мүгедектерді ай сайынғы іс жүзіндегі құжаттарды бұрмалауға итермелейді, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін туғызады.
Ұсынылады:
- орындалған жұмыстардың актілеріне дұрыс емес мәліметтер енгізуді болдырмау мақсатында жеке көмекшілерге ай сайынғы бірыңғай әлеуметтік төлемді тағайындаған жөн есептейміз.
Инватакси қызметтерін ұсыну бойынша.
Әлеуметтік саласындағы проблемалық мәселелердің бірі инватаксидің қызметін атап өтуге болады, өйткені бұл қызметтерді тек мүгедектігі бар адамдар пайдаланады және бұл үшін бюджеттен көп қаражат бөлінеді.
Мүгедектігі бар адамдар инватакси қызметтерін көрсетуді жергілікті атқарушы органдар (бұдан әрі-ЖАО) мемлекеттік сатып алу туралы заңнамаға сәйкес мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс арқылы жүзеге асырады.
Мүгедектігі бар адамдар тасымалдауды Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 1 қарашадағы №859 бұйрығымен бекітілген .
Автомобиль көлігімен мүгедек адамдарды тасымалдау бойынша қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес ЖАО реттейді. Өз кезегінде, ЖАО инватакси қызметтеріне ақы төлеу автомобиль көлігінің нақты жұмыс уақытынан, атап айтқанда сағатпен (машина-сағат) алынады.
Махамбет ауданында бұл қызметті 2026 жылы 1 жеткізуші көрсетіп отыр - "Ақжол" мүгедектер қоғамы.
Бұл ретте, жыл сайын осы қызметке бюджеттен бөлінетін қаражат ұлғайып отыр. Мәселен, Махамбет ауданында инватакси қызметіне 2022 жылы 8,8 млн.теңге, 2023 жылы -12,3 млн. теңге және 2024 жылы -17,1 млн. теңге, 2025 жылы 19,0 млн,теңге бөлінді.
Осы қызмет бойынша бюджет шығысының ұлғаю себептің бірі мүгедектерді жеткізушілердің тасымалдау уақытын жасанды түрде асыра бағалау болып табылады.
Ұсынылады:
-Инватакси қызметін "Яндекс-такси" немесе әлеуметтік қызметтер порталы арқылы цифрландыру мүмкіндігін қарастыру.
Еңбекші көшіп келушілерге рұқсаттар беру, ұзарту және кері қайтарып алу (Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 15 сәуірдегі № 123 бұйрығы) қызметтерін ұсыну қағидалары құқықтық негіз болып табылады.
Еңбекші көшіп келушілерге рұқсат алған уақытта жұмыс берушілердің үй шаруашылығындағы жұмыстармен айналысу (жұмысшы) үшін рұқсат беріледі.
Еңбекші көшіп келушілерге қызмет көрсету мақсатында жеке табыс салығы бойынша алдын ала төлемнің төленгенін растайтын құжаттар ұсынылған кезде бөлім рұқсат береді. Алайда, жеке табыс салығы төленіп, бірақ төлем бойынша мемлекеттік қызметі көрсетілмеген жағдайда бөлім арқылы Еңбекші көшіп келушілерге анықтама беріліп отыр. Еңбекші көшіп келушілерге анықтама беру туралы қағидада көзделмеген (жасырын қызмет).
Ұсынылады:
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 15 сәуірдегі № 123 бұйрығына өзгеріс енгізу үшін, Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізу туралы салалық басқармаға ұсыныс хаттар жолдау.
Ауылдық елді мекендерде тұратын және жұмыс істейтін әлеуметтік сала мамандарына отын сатып алу бойынша.
«Ауылдық елді мекендерде тұратын және жұмыс істейтін әлеуметтік сала мамандарына отын сатып алу бойынша әлеуметтік көмек тағайындау" (бұдан әрі – әлеуметтік қолдау) функциясы бойынша (Махамбет ауданының ауылдық елді мекендерінде тұратын және жұмыс істейтін мемлекеттік денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт және ветеринария ұйымдарының мамандарына) бюджет қаражаты есебінен коммуналдық көрсетілетін қызметтерге ақы төлеу және отын сатып алу бойынша төлем жүргізіледі.
Әлеуметтік қолдау денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт және ветеринария саласындағы мемлекеттік ұйымдардың ұсынулары бойынша ауылдық округтер әкімдері бекіткен жиынтық тізімдердің негізінде, алушылардан өтініштер талап етілмей көрсетілуде.
Әлеуметтік қолдауды көрсету үшін ақпараттық жүйе болмауына байланысты қағаз жүзінде іске асырылып отыр. Әлеуметтік қолдауға ақпараттық жүйе жасақталмаған, Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізілмеген.
Ұсынылады:
Әлеуметтік қолдауды қағаз жүзінде іске асыруды тоқтатып, автоматты түрде көрсетуді немесе әр салаға, яғни денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт және ветеринария саласында төлемді жүргізу немесе ақпараттық жүйе жасақтау;
Ұсынылады:
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 22 маусымдағы «Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдар қызметінің қағидаларын бекіту туралы» № 230 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы салалық басқармаға ұсыныс хат жолдау.
Сыбайлас жемқорлық нәтижелері бойынша ұсынымдар:
1.Жеке көмекшілер бойынша-- орындалған жұмыстардың актілеріне дұрыс емес мәліметтер енгізуді болдырмау мақсатында жеке көмекшілерге ай сайынғы бірыңғай әлеуметтік төлемді енгізу.
3.Еңбекші көшіп келушілерге рұқсаттар беру, ұзарту бойынша- Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 15 сәуірдегі № 123 бұйрығына өзгеріс енгізу үшін, Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізу .
4.Ауылдық елді мекендерде тұратын және жұмыс істейтін әлеуметтік сала мамандарына отын сатып алу бойынша- Әлеуметтік қолдауды қағаз жүзінде іске асыруды тоқтатып, автоматты түрде көрсетуді немесе әр салаға, яғни денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт және ветеринария саласында төлемді жүргізу немесе ақпараттық жүйе жасақтау;
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 22 маусымдағы «Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдар қызметінің қағидаларын бекіту туралы» № 230 бұйрығына өзгеріс енгізу.
|
1. |
Жұмыс тобының мүшелері
Пазулов Жексенбай Дюсенбаевич |
Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі басшысы, топ жетекшісі;
|
|
2. |
Сейлова Алия Сарсенбаевна |
Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі басшысының орынбасары,
|
|
3. |
Сисенов Амангелді Қобданұлы |
Махамбет аудандық қоғамдық кеңес мүшесі,
|
|
4. |
ШаймурзинаАсель Серікқалиқызы
|
Махамбет ауданы әкімі аппаратының мемлекеттік құқықтық жұмыстар, мемлекеттік көрсетілетін қызметті бақылау бөлімінің бас маманы, |
|
5. |
Шарипова Айсулу Улихановна |
Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің бас маманы, |
|
6. |
Ниязова Эльмира Қамидоллақызы |
Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің бас маманы, |
|
7. |
Койбакова Багдагуль Есенамановна |
Махамбет аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің бас маманы, |