Кепілді өтемнің талап етілмеген сомалары ерікті зейнетақы жарналары бойынша шоттарға аударылады
2021 жылдың 1 мамырынанбастапҚазақстанныңдепозиттергекепілдік беру қорының (ҚДКБҚ) талапетілмегенкепілдіөтемсомаларынеріктізейнетақыжарналары (ЕЗЖ) есепке алынатын жекезейнетақышоттарына (ЖЗШ) есепкеалуүшін БЖЗҚ-ғааударутәртібінбелгілейтін«ҚазақстанРеспубликасыныңкейбірзаңнамалықактілерінеэкономикалықөсудіқалпынакелтірумәселелерібойыншаөзгерістер мен толықтыруларенгізутуралы»ҚазақстанРеспубликасыЗаңыныңнормаларықолданысқаенгізіледі.
Егердепозиттергеміндеттікепілдік беру жүйесініңқатысушысы болған жәнебарлық банк операцияларынжүргізугеарналғанлицензияданайырылған депозитсалымшысыкепілдікберілгенөтемдітөлеубасталғанкүнненбастапбіржылішінде ҚДКБҚ-ғажүгінбесе, онда ҚДКБҚ кепілдіөтемніңталапетілмегенсомасын ЕЗЖ есепке алынатын ЖЗШ-ғаесепкежатқызуүшін БЖЗҚ-ғааударады.
Бұл 2021 жылғы 1 мамырданкейінбасталғанжаңасақтандыружағдайларына (банктілицензияданайыру) қатысты, сондай-ақбанктердіңтөлемдержүргізіліпжатқансалымшыларынақолданылады– оларүшінкепілдікберілгенөтемдітөлеумерзімі 2022 жылғы 1 мамырғадейінұзартылады.
Бұдан басқа, ағымдағы жылдың 1 мамырынан бастап ЕЗЖесепке алынатын ЖЗШ-ны автоматты түрде (өтініш бермей) ашу үшінБЖЗҚ-ға алғаш рет түскен:
-салымшы-жеке тұлғадан өз табысы есебінен өз пайдасына немесе салымшыдан (жеке/заңды тұлғадан) алушының пайдасына ерікті зейнетақы жарнасы;
- ҚДКБҚ-дан кепілді өтемнің талап етілмеген сомасынегіз болып табылады.
Бұл ретте пайдасына төлемдер жүргізілетін жеке тұлғаны сәйкестендіру төлем тапсырысының электрондық форматында көрсетілген дербес деректер (ТАӘ, ЖСН, туған күні) бойынша жүзеге асырылатын болады, ал барлық қажетті мәліметтер: жеке тұлғаның жеке басын куәландыратын қолданыстағы құжаттың деректемелері туралы, тұрақты тұратын жері туралы, өзге де мәліметтерді БЖЗҚ мемлекеттік органдардың тиісті ақпараттық жүйелерінен алатын болады.
Егер азаматтың БЖЗҚ-да ЕЗЖ есепке алынатын ЖЗШ-сы бұрыннан ашылған болса, онда кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы осы шотқа есептелетін болады.
ЖЗШ-ға есептелген кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомалары ЕЗЖ-ның басқа сомалары сияқты тәртіпте инвестицияланатынын атап өткен жөн.
БЖЗҚ-да ЕЗЖ есебінен зейнетақы жинақтары бар адамдар оларды 50 жасқа толған кезде, мүгедектік туындаған кезде, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерге Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған, кету ниетін немесе дерегін растайтын құжаттарды ұсынған шетелдіктер және азаматтығы жоқ адамдар ретінде тұрақты тұруға кеткен кезде алуға құқылы.
Жоғарыда көрсетілген жағдайлар басталғанға дейін талап етілмеген соманы қайтару үшін салымшы «Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы» Заңға сәйкес ҚДКБҚ-ға өтініш жасай алады. ҚДКБҚ өз кезегінде БЖЗҚ-ға хабарлама жібереді және қайтару жүргізіледі. Бұл ретте, егер БЖЗҚ салымшысының ЕЗЖ бойынша шоты автоматты түрде ашылып, ҚДКБҚ-ға қайтарылғаннан кейін қаражат қалмаса, онда ол бір айдан кейін автоматты түрде жабылады.