По результатам анализа часто поступающих от населения вопросов подготовлены разъяснительные материалы по наиболее актуальным темам. В частности, часто задаваемые вопросы и ответы на них на постоянной основе размещаются в Единой базе знаний информационной системы «е-Өтініш». В целях обеспечения доступности данная информация также публикуется в социальных сетях

р/с

Қазақша

Орысша

1

Бірыңғай ұлттық тестілеу жылынанеше рет өткізіледі?

- Бірыңғай ұлттық тестілеу өткізу тәртібіҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №204 бұйрығы(2017 ж.) арқылы реттеледі.

Жыл ішінде тестілеу бірнеше кезеңдеөтеді:

1.10 қаңтар – 10 ақпан:

- тек ақылы бөлімге түсу үшін.

2. наурыз – 6 сәуір:

- тек ақылы бөлімге түсу үшін.

3. 10 мамыр – 10 шілде:

- грантқа қатысуға және ақылы бөлімгетүсуге болады.

4. 10 – 20 тамыз:

- тек ақылы бөлімге түсу үшін.

Осы кезеңдерде талапкерге ЕНТ-ныбарлығы 5 рет тапсыру мүмкіндігіберіледі.

Мысал:

Талапкер қаңтарда ЕНТ тапсырып, нәтижесі көңілінен шықпады. Ол наурызда және мамырда қайтатапсырып, соңғы нәтижесімен грант конкурсына қатыса алды.

Сколько раз проводится единое национальное тестирование (ЕНТ) в год?

- Порядок проведения Единое национальное тестирование (ЕНТ) регулируется Приказ МОН РК №204 (2017 г.).

В течение года тестирование проходит в несколько периодов:

1️. 10 января – 10 февраля:

- только для платного обучения

2. 1 марта – 6 апреля:

- только для платного обучения.

3. 10 мая – 10 июля:

- для участия в конкурсе на грант и платное обучение

4. 10–20 августа:

- только для платного обучения

Всего абитуриент может пройти ЕНТ до 5 раз в год.

Кейс:

Абитуриент сдал ЕНТ в январе, но результат его не устроил. Он пересдал тест в марте и мае и с лучшим результатом участвовал в конкурсе на грант. 

 

2

Лагерьге жолдаманы қалай алуға болады?

- Оқушыларға лагерьге жолдама беру тәртібі ҚР Білім және ғылымминистрінің №158 бұйрығы (2020 ж.) негізінде жүзеге асырылады.

Кімдер ала алады:

Өтініш беру жолдары:

Қажетті құжаттар:

Қарау мерзімі:

Мысал: Көпбалалы отбасының баласыжазғы лагерьге барғысы келеді. Ата-анасы мектепке өтініш беріп, қажеттіқұжаттарды тапсырады. 5 күн ішіндебалаға жолдама беріледі.

Как получить путёвку в лагерь?

- Предоставление путёвок учащимся в лагеря осуществляется на основании Приказа Министерства образования и науки Республики Казахстан №158 (2020 г.).

Кто имеет право:

Способы подачи:

Необходимые документы:

Срок:

Пример: Ребёнок из многодетной семьи хочет поехать в лагерь. Родители подают заявление в школу и документы. Через 5 дней ребёнок получает путёвку.

 

3

Білімі туралы құжаттарды жоғалтқан жағдайда не істеу керек?

- Егер аттестат, диплом немесе басқабілім туралы құжат жоғалса немесебүлінсе, оның телнұсқасын алуғаболады. Ол үшін:

Өтініш беру жолдары:

Өтініш мақұлданғаннан кейін:

Қажетті құжаттар:

Кейс:

Азамат дипломын жоғалтып алды. Ол eGov.kz арқылы өтініш беріп, бірнешекүннен кейін ХҚКО-дан дипломныңтелнұсқасын алды.

 

Что делать, если потерял документы об образовании?

- Если аттестат, диплом или другой документ об образовании утерян или повреждён, можно получить дубликат. Для этого:

Способы подачи:

После одобрения:

Необходимые документы:

Кейс:

Гражданин потерял диплом. Он подал заявку через eGov.kz и через несколько дней получил дубликат в ЦОНе.

 

4

Көпбалалы отбасынан шыққан балаларға мектепте қалай тегін тамақ алуға болады?

- Қазақстанда мектептерде әлеуметтікосал топтағы балаларды қолдау үшінарнайы қор бар — «жалпыға бірдейоқыту» қоры.

Көмек Қазақстан РеспубликасыҮкіметінің №64 қаулысы (2008 ж.) негізінде көрсетіледі.

Көмек түрлері:

Кімдер ала алады:

Қалай алуға болады:

Қосымша:

Тегін тамақтану құқығы әр оқу жылынақайта рәсімделеді.

Маңызды:

Тегін тамақтану және материалдықкөмек көрсету қатаң түрде бөлінгенқаржыландыру шегінде және отбасымәртебесін растау кезінде жүзегеасырылады.

Мысал:

Көпбалалы отбасының баласы мектептеоқиды. Ата-анасы мектепке өтініш беріп, құжаттарын тапсырды. Комиссия шешімімен бала тегін тамақпенқамтамасыз етілді.

Как детям из многодетных семей получить бесплатное питание в школе?

- В Казахстане действует фонд поддержки учащихся — «всеобщее обучение».

Помощь предоставляется на основании Постановление Правительства РК №64 (2008 г.).

Виды помощи:

Кто имеет право:

Как получить:

Дополнительно:

Право подтверждается каждый учебный год.

Важно:

Предоставление бесплатного питания и материальной помощи осуществляется строго в пределах выделенного финансирования и при подтверждении статуса семьи.

Пример:

Ребёнок из многодетной семьи учится в школе. Родители подали заявление и документы. По решению комиссии ребёнку предоставили бесплатное питание.

 

5

Ата-аналар бөлек тұрған кезде баламен қарым-қатынас тәртібін қалай реттеуге болады?

- Қазақстан Республикасының Неке(ерлі-зайыптылық) және отбасы туралыкодексі бойынша Баланың құқығы бар:

Бөлек тұратын ата-ананың құқықтары:

Бірге тұратын ата-ана:

Қарым-қатынас тәртібін белгілеу:

Егер ата-аналар келісе алмаса:

Қажетті құжаттар:

Маңызды:

Мысал:

Ата-ана ажырасқаннан кейін бала анасының қасында тұрады. Әкесібаламен кездесу тәртібі бойынша келісеалмай, қорғаншылық органына жүгінеді. Орган аптасына екі рет кездесу тәртібінбелгілейді.

Как регулируется порядок общения с ребёнком при раздельном проживании родителей?

- Согласно Кодекс Республики Казахстан о браке (супружестве) и семье:

Ребёнок имеет право общаться:

Родитель, проживающий отдельно, имеет право:

Родитель, с которым живёт ребёнок:

Установление порядка общения:

Если нет согласия:

Необходимые документы:

Важно:

Развод не ограничивает право ребёнка на общение с родителями.

Пример: После развода ребёнок живёт с матерью. Отец не смог договориться о встречах и обратился в органы опеки. Орган установил график встреч — два раза в неделю.

 

6

Ана мен балаға арналған қандай жаңа бағдарламалар бар?

- Қазақстанда ана мен балаға арналғанжаңа бағдарламалар:

🔹 Нацфонд – балаларға:

🔹 Келешек бағдарламасы:

🔹 Қазақстан балалары (2026–2030):

🔹 Сонымен қатар:

Мысал:

Жаңа туған баласы бар отбасы«Нацфонд – балаларға» бағдарламасыарқылы жыл сайын ақша жинайды. Кейін бала 18 жасқа толғанда бұлқаражатты оқуына жұмсай алады.

 

Какие новые программы существуют для матерей и детей?

- В Казахстане действуют новые программы для матерей и детей:

🔹 Нацфонд – детям:

🔹 Келешек:

🔹 Дети Казахстана (2026–2030):

🔹 Также действуют:

Пример:

Семья с новорождённым ребёнком получает ежегодные начисления по программе «Нацфонд – детям». К 18 годам ребёнок может использовать эти средства на обучение.

 

 

7

Емханадан вакцина аларда ол бойынша ақпарат ала аламын ба?

- Вакцина алмас бұрын әрбір пациент:

Дәрігер немесе медицина қызметкері:

Яғни, вакцинация тек пациенттіңхабардар келісімімен жүргізіледі.

Мысал: Ата-ана баласына вакцина салдырмас бұрын дәрігерден жанамаәсерлері туралы сұрады. Дәрігер толықтүсіндіріп, содан кейін ғана келісім алыпвакцина жасады.

Можно ли получить информацию о вакцине перед прививкой в поликлинике?

- Перед вакцинацией каждый пациент имеет право получить информацию о:

Медицинский работник обязан:

То есть вакцинация проводится только с добровольного согласия пациента.

Пример: Родитель перед прививкой ребёнку спросил врача о побочных эффектах. Врач всё объяснил и только после этого получил согласие и провёл вакцинацию.

8

Мемлекеттік сатып алу нәтижесімен келіспеген жағдайда шағым қалай жолданады?

- Қазақстан РеспубликасыныңМемлекеттік сатып алулар туралы заңы25-бабына сәйкес:

Әлеуетті өнім беруші:

қорытынды хаттама жарияланғанкүннен бастап 3 жұмыс күні ішіндешағым бере алады.

Шағым:

Сондай-ақ, «Мемлекеттік сатып алудыжүзеге асыру қағидаларына» сәйкес:

Мысал: Компания конкурсқа қатысып, бірақ жеңімпаз болмады. Ол бағалау әділболмады деп есептейді. Қорытындыхаттама шыққаннан кейін 2 күн ішіндевеб-портал арқылы ұйымдастырушығашағым жібереді.

Как подать жалобу при несогласии с результатами госзакупок?

- Согласно Закон Республики Казахстан о государственных закупках (статья 25):

Потенциальный поставщик имеет право:

в течение 3 рабочих дней с момента публикации итогового протокола.

Жалоба подаётся:

Также, согласно правилам госзакупок:

Пример: Компания участвовала в конкурсе, но не выиграла. Она считает оценку необъективной. В течение 2 дней после публикации протокола подаёт жалобу через портал на имя организатора.

 

9

Қосылған құн салығын төлеуші (ҚҚС) болып табылмайтын әлеуетті өнім беруші мемлекеттік сатып алу конкурсына қатыса ала ма?

- Қазақстан РеспубликасыныңМемлекеттік сатып алулар туралы заңыбойынша мемлекеттік сатып алулар теңмүмкіндіктер қағидатына негізделеді.

Атап айтқанда:

- барлық әлеуетті өнім берушілерге теңқатысу мүмкіндігі беріледі;

- ешкімге артықшылық берілмейді;

- заңсыз шектеулерге жол берілмейді.

Осыған байланысты:

- өнім берушіні ҚҚС төлеуші немесетөлемеуші деп бөлу қарастырылмаған;

- ҚҚС төлеуші емес компания да конкурсқа толық қатыса алады.

Мысал:

Жеке кәсіпкер ҚҚС төлеуші емес, бірақмемлекеттік сатып алу конкурсынақатысуға өтінім береді. Оның ұсынысыбасқа компаниялармен бірге тең негіздеқаралады және ол жеңімпаз бола алады.

 

Имеет ли право потенциальный поставщик, не являющийся плательщиком налога на добавленную стоимость (НДС), участвовать в конкурсе государственных закупок?

- Согласно Закон Республики Казахстан о государственных закупках, государственные закупки основаны на принципе равных возможностей.

Это означает:

- все потенциальные поставщики имеют равный доступ к участию;

- никто не получает необоснованных преимуществ;

- исключается незаконное ограничение участия.

Таким образом:

- разделение на плательщиков и неплательщиков НДС не предусмотрено;

- поставщик без НДС имеет право участвовать в конкурсе.

Пример:

Индивидуальный предприниматель не является плательщиком НДС, но подает заявку на участие в госзакупке. Его предложение рассматривается наравне с другими, и он может выиграть конкурс.

10

Мүрдені ашқанда ішкі органдарды алып қоя ма?

- Аутопсия кезінде патологоанатом ішкіағзаларды өлім себебін анықтау үшінқарайды.

Маңызды жайттар:

Сыртқы көрінісі:

Бұл — медицинада міндетті жәнезаңмен реттелген тәртіп.

Мысал: Туыстары мүрдені ашқандаоргандар алынып қалады деп алаңдайды. Дәрігер түсіндіреді: тек тексеру үшінуақытша алынып, кейін қайта орнынасалынады. Сыртқы келбет өзгермейді.

Удаляют ли внутренние органы при вскрытии?

- При аутопсии патологоанатом исследует внутренние органы для установления причины смерти.

Важно:

Внешний вид:

Это обязательная и законодательно регулируемая медицинская процедура.

Пример: Родственники переживают, что органы удалят. Врач объясняет: органы извлекаются только временно для исследования и затем возвращаются, внешний вид тела сохраняется.

 

 

11

Аутопсия не үшін жасалады? Ол міндетті ме?

- Аутопсия — қайтыс болған адамныңішкі ағзаларын зерттеу арқылы өлімніңнақты себебін анықтау мақсатындажүргізіледі.

Ол келесі жағдайларда қажет:

Аутопсия міндетті емес, егер:

Міндетті жүргізілетін жағдайлар:

Бұл талаптар заңмен бекітілген.

Мысал: Науқас ауруханада емделіпжүріп қайтыс болды, бірақ нақтыдиагноз анықталмаған. Дәрігерлер өлімсебебін білу үшін аутопсия жүргізді.

Для чего проводится аутопсия? Обязательна ли она?

- Аутопсия — это исследование внутренних органов умершего для точного установления причины смерти.

Она проводится в следующих случаях:

Аутопсия может не проводиться, если:

Обязательные случаи:

Эти требования закреплены законодательством.

Пример: Пациент умер в больнице, но точный диагноз не был установлен. Для выяснения причины смерти врачи провели аутопсию.

12

Қаладағы балалар тіс емханасына қабылдауға қалай жазылуға болады?

- Атырау облыстық балалар тіс емханасықабылдауына бірнеше жолмен жазылуғаболады:

Жұмыс уақыты:

Қосымша:

Мысал: Ата-ана баласының тісін қаратуүшін Damumed қосымшасы арқылыдәрігерге жазылды. Қабылдауға дейіналлерготест тапсырып, дайын болыпкелді.

Как записаться на приём в детскую стоматологическую клинику?

- Записаться в Атырауская областная детская стоматологическая поликлиника можно следующими способами:

График работы:

Дополнительно:

Пример: Родитель записал ребёнка к стоматологу через приложение Damumed. Перед приёмом они заранее сдали аллерготест и пришли подготовленными.

 

13

Сыртқы жарнама орналастыру тәртібі қандай?

- Сыртқы жарнама объектілерінорналастыру жергілікті атқарушыорганмен (әкімдікпен) келісу арқылыжүзеге асырылады.

Жарнама орналастыру үшін:

Жарнама объектілері:

Рұқсатсыз орналастыру:

Мысал: Кәсіпкер дүкенінің алдынажарнама баннерін ілгісі келеді. Ол әкімдікке өтініш беріп, баннердіңдизайнын ұсынады. Рұқсат алғаннанкейін ғана жарнаманы орналастырады. Егер рұқсатсыз ілсе — айыппұлсалынады.

Каков порядок размещения наружной рекламы?

Размещение объектов наружной рекламы осуществляется по согласованию с местным исполнительным органом (акиматом).

Для получения разрешения необходимо:

Реклама должна соответствовать:

Размещение без разрешения влечёт:

Пример: Предприниматель хочет разместить баннер перед магазином. Он подает заявку в акимат и предоставляет дизайн. После получения разрешения размещает рекламу. Если разместит без разрешения — получит штраф.

 

14

Қала аумағында іс-шара өткізуге рұқсат қалай алынады?

- Қала аумағында іс-шара өткізу үшінұйымдастырушы жергілікті атқарушыорганға (әкімдікке) алдын ала өтінішнемесе хабарлама береді.

Егер бұл:

Өтініш қаралғаннан кейін әкімдік:

Бұл рәсім Қазақстан Республикасындағыжергілікті мемлекеттік басқару жәнеөзін-өзі басқару туралы заңы негізіндежүзеге асырылады.

Өтінішті:

Как получить разрешение на проведение мероприятий на территории города?

- Для проведения мероприятия на территории города организатор должен заранее подать уведомление или заявку в местный исполнительный орган (акимат).

Если это:

После рассмотрения заявки акимат:

Процедура осуществляется на основании Закон Республики Казахстан о местном государственном управлении и самоуправлении.

Подать заявку можно через:

 

15

Қалалық мерекелік безендіруді кім ұйымдастырады?

- Қалалық аумақтарды мерекелікбезендіру Қазақстан Республикасындағыжергілікті мемлекеттік басқару жәнеөзін-өзі басқару туралы заңына сәйкес, жергілікті атқарушы органдардыңқұзыретіне жатады.

Осы заңға сәйкес:

қала немесе аудан әкімдігінің міндетіболып табылады.

Бұл жұмыстарды әдетте әкімдіктіңқұрылымдық бөлімдері жүзеге асырады:

Өтініштерді:

Мысал: Тұрғындар өз ауданындамерекеге орай көшелерді безендірудісұрады. Олар "e-Өтініш" АЖ арқылыәкімдікке өтініш жіберді. Әкімдік тиістібөлімге тапсырма беріп, көшелергежарық шамдар мен баннерлерорнатылды.

Кто организует праздничное оформление города?

- Праздничное оформление городских территорий осуществляется в соответствии с Закон Республики Казахстан о местном государственном управлении и самоуправлении и относится к компетенции местных исполнительных органов.

Согласно закону:

являются обязанностью акимата города или района.

Эти функции выполняют структурные подразделения акимата:

Обратиться можно через:

Пример: Жители района хотели украсить улицы к празднику. Они подали обращение через ИС "e-Өтініш". Акимат поручил соответствующим отделам, и улицы были украшены гирляндами и баннерами.

 

16

Мемлекеттік рәміздерге қатысты заң бұзушылық туралы қайда хабарлау керек?

- Мемлекеттік рәміздерді пайдаланутәртібі Қазақстан РеспубликасыныңМемлекеттік рәміздері туралыКонституциялық заңы арқылы реттеледі.

Егер мемлекеттік рәміздерге қатысты заңбұзушылық анықталса:

Егер заң бұзушылық:

Сондай-ақ өтінішті онлайн түрде:

Мысал: Азамат мемлекеттік мекемедеТудың дұрыс ілінбегенін байқайды. Ол бұл туралы әкімдікке хабарлайды немесе102 нөміріне қоңырау шалады. Тиістіоргандар тексеріс жүргізіп, заңбұзушылықты түзетеді.

Куда сообщать о нарушениях, связанных с государственными символами?

- Порядок использования государственных символов регулируется Конституционный закон Республики Казахстан о государственных символах.

При выявлении нарушений:

Если нарушение произошло:

Также можно подать обращение онлайн через:

Пример: Гражданин заметил, что в госучреждении флаг размещён с нарушениями. Он сообщает об этом в акимат или звонит по номеру 102. Органы проводят проверку и устраняют нарушение.

 

17

Табиғи апат кезінде қайда жүгіну қажет?

-  Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар(су тасқыны, дауыл, өрт, жер сілкінісіжәне т.б.) кезінде әрекет ету тәртібі«Азаматтық қорғау туралы» заңменреттеледі.

Бұл сала Қазақстан РеспубликасыТөтенше жағдайлар министрлігі жәнеоның аумақтық бөлімшелерініңқұзыретіне жатады.

Мұндай жағдайда:

Мысал: Қатты жауыннан кейін су тасқыны басталды. Тұрғындар қауіптөнгенін байқап, 112 нөмірінехабарласты. Құтқарушылар келіп, адамдарды эвакуациялады. Кейінтұрғындар материалдық көмек алу үшінәкімдікке жүгінді.

Куда обратиться в случае стихийного бедствия?

- Порядок действий при природных чрезвычайных ситуациях (наводнение, ураган, пожар, землетрясение и др.) регулируется законом «О гражданской защите».

Эти вопросы находятся в компетенции Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан и его территориальных подразделений.

В таких случаях:

Пример: После сильных дождей началось наводнение. Жители позвонили по номеру 112. Спасатели прибыли и эвакуировали людей. Позже жители обратились в акимат за материальной помощью.

18

Қоғамдық тәртіп мәселесі бойынша қайда хабарласу керек?

- Қазақстанда қоғамдық тәртіптіқамтамасыз ету Қазақстан РеспубликасыІшкі істер министрлігі құзыретінежатады.

Ішкі істер органдары:

Қоғамдық тәртіп бұзылған жағдайда (шу, төбелес, мас күйіндегі адамдар, тыныштықты бұзу, бұзақылық):

Сондай-ақ, өтінішті онлайн түрде:

Мысал: Түнде көршілер қатты шу шығарып, тыныштықты бұзды. Тұрғын102 нөміріне хабарласып, полиция шақырды. Полиция келіп, тәртіптіқалпына келтірді.

Куда обращаться по вопросам общественного порядка?

- В Казахстане обеспечение общественного порядка относится к компетенции Министерство внутренних дел Республики Казахстан.

Органы внутренних дел выполняют следующие функции:

В случаях нарушения (шум, драки, нетрезвые лица, хулиганство):

Также можно подать обращение онлайн через:

Пример: Ночью соседи шумели и нарушали тишину. Житель позвонил по номеру 102, после чего приехала полиция и восстановила порядок.

 

19

Ішкі сауда объектілеріне қандай объектілер жатады?

- «Сауда қызметін реттеу туралы» Заңның 13-бабына сәйкес, ішкі саудаобъектілеріне:

Сауда объектілерінің түрлері:

1) сауда автоматы – тауарларды сатуғаарналған автоматтандырылған құрылғы;

2) жылжымалы сөре – арнайыбелгіленген жерде орналасқан оңайсалынатын немесе тасымалданатынсауда орны;

3) автодүкен – жабдықталған, жылжымалы сауда орны;

4) шатыр – құрастырмалықұрылымдардан жасалған, арнайыбелгіленген жерде орналастырылатынжеңіл тұрғызылатын құрылыс;

5) дүңгіршек – арнайы бөлінген жеручаскесінде орнатылған саудажабдықтарымен жабдықталған күрделіемес тасымалданатын құрылым;

6) Дүкен – күрделі стационарлыққұрылым немесе оның бір бөлігі, сауда, қосалқы, әкімшілік-тұрмысты қүй-жайлармен, сондай-ақ, тауарлардықабылдауға, сақтауға және сатуғадайындауға арналған үй-жайларменқамтамасыз ету;

7) сауда үйі – белгілі бір аумақтатауарларды сатуға арналған, біртұтасбасқарылатын сауда объектілерініңжиынтығы орналасқан, сауда, қосалқы, әкімшілік-тұрмыстық үй-жайларменқамтамасыз етілген және өз аумағындаавтокөліктерге арналған тұрақтыұсынатын капиталды стационарлықғимарат;

8) Сауда нарығы – аумақты шаруашылықтұрғыдан қызмет көрсетуді, басқарудыжәне күзетуді орталықтандыруфункциялары бар, тұрақты негіздеістейтін, жергілікті атқарушы органдарайқындаған жер учаскесінде орналасқан, іргелес аумақтан оқшауланған жәнезаңды әрі жеке тұлғалардың тауарлардысатуы (жұмыстарды орындауы, қызметтер көрсетуі) үшін, мерзімі 10 күнге дейінгі орындарды жалдау шартынміндетті түрде жасамай жүзеге асыруғаарналған дербес мүліктік кешен.

Бұл объектілер тауарларды сату, сақтау, жеткізу және қызмет көрсету үшінқолданылады.

Мысал: әсіпкер қалада шағын бизнес ашқысы келеді. Ол екі нұсқаны қарайды: дүңгіршек қою немесе дүкен ашу. Екеуіде ішкі сауда объектілеріне жатады, өйткені олар арқылы тауарлар сатылады.

 

Какие объекты относятся к объектам внутренней торговли?

- Согласно статье 13 Закона «О регулировании торговой деятельности», к объектам внутренней торговли относятся:

К торговым объектам относятся:

1) торговый автомат - автоматизированное устройство, предназначенное для продажи товаров;

2) выносной прилавок - легко возводимое перевозное или переносное торговое место, располагаемое на специально определенном месте;

3) автолавка - оснащенное торговым оборудованием некапитальное перевозное строение;

4) палатка - легко возводимое строение из сборно-разборных конструкций, располагаемое на специально определенном месте;

5) киоск - оснащенное торговым оборудованием некапитальное переносное строение, установленное на специально отведенном земельном участке;

6) магазин - капитальное стационарное строение или его часть, обеспеченное торговыми, подсобными, административно-бытовыми помещениями, а также помещениями для приема, хранения и подготовки товаров к продаже;

7) торговый дом - капитальное стационарное строение, в котором расположена совокупность торговых объектов, управляемых как единое целое, предназначенный для продажи товаров на определенной территории, обеспеченный торговыми, подсобными, административно-бытовыми помещениями и предоставляющий в границах своей территории стоянку для автомашин;

8) торговый рынок - обособленный имущественный комплекс с централизацией функций хозяйственного обслуживания территории, управления и охраны, действующий на постоянной основе, расположенный на земельном участке, определенном местными исполнительными органами, изолированный от прилегающей территории, и предназначенный для осуществления юридическими и физическими лицами продажи товаров (выполнения работ, оказания услуг) без обязательного заключения договора аренды места на срок до 10 дней.

Эти объекты используются для продажи, хранения и реализации товаров и услуг.

Пример: Предприниматель хочет открыть бизнес в городе. Он выбирает между киоском и магазином. Оба варианта относятся к объектам внутренней торговли, так как через них осуществляется продажа товаров.

20

Сауда үстеме бағасы деген не?

- Қазақстанда дүкендер тауар бағасынөздері белгілейді. Бірақ әлеуметтікмаңызы бар азық-түлік тауарларына(ӘМАТ), мысалы: нан, сүт, жармасияқты өнімдерге арнайы шектеулер бар.

Негізгі талаптар:

Бұл шаралар бағаның шамадан тысөсуіне жол бермей, халыққақолжетімділікті сақтауға бағытталған.

ӘМАТ тізімі ресми түрде бекітілгенжәне ашық қолжетімді.

Мысал: Дүкен сүтті жеткізушіден 200 теңгеге сатып алды. Заң бойынша, ол еңкөбі 15% қосып сата алады.

Яғни: 200 + 30 = 230 теңге.

Егер дүкен 260 теңгеге сатса — бұл заңбұзушылық болады.

Что такое торговая наценка?

-  В Казахстане магазины могут самостоятельно устанавливать цены. Однако для социально значимых продовольственных товаров (СЗПТ), таких как хлеб, молоко, крупы, действуют ограничения.

Основные требования:

Эти меры помогают сдерживать рост цен и обеспечивать доступность продуктов для населения.

Пример: Магазин закупил молоко по цене 200 тенге. По закону он может добавить не более 15%.

То есть: 200 + 30 = 230 тенге.

Если магазин продаёт по 260 тенге — это уже нарушение закона.

 

21

Қазақстандық өнімдер дүкендерде көбірек орын алады ма?

- Қазақстанда сауда желілері мен базарларда отандық азық-түлікөнімдерін кемінде 30% көлеміндеорналастыру талабы бар. Бұл жергіліктіөндірушілерді қолдауға және олардыңөнімдерін тұтынушыларға қолжетімдіетуге бағытталған.

Егер сауда орындары мемлекеттенқолдау алса, онда:

Сонымен қатар, отандық өнімдер«Қазақстанда жасалған» деген белгіменкөрсетіледі және көбіне көз деңгейінде, көрнекті жерлерде орналасады.

Бұл шаралар отандық өндірісті дамытуғажәне сатып алушылар үшін өнімдердіайқын көрсетуге көмектеседі.

Мысал: Супермаркетте сатып алушысөрелерді қарап жүр. Ол көз деңгейіндетұрған «Қазақстанда жасалған» белгісібар сүт өнімдерін байқайды. Бұл өнімдерсөренің үлкен бөлігін алып тұр(шамамен 40–50%). Бұл — мемлекеттікталаптардың орындалып жатқанынкөрсетеді.

Получают ли казахстанские продукты больше места в магазинах?

- В Казахстане действует требование: торговые сети и рынки должны размещать не менее 30% продовольственных товаров отечественного производства. Это направлено на поддержку местных производителей и повышение доступности их продукции.

При получении государственной поддержки:

Также товары маркируются надписью «Сделано в Казахстане» и размещаются на видных местах (например, на уровне глаз).

Эти меры способствуют развитию отечественного производства и делают продукцию более заметной для покупателей.

Пример: Покупатель в супермаркете замечает, что на уровне глаз размещены молочные продукты с маркировкой «Сделано в Казахстане». Они занимают значительную часть полки (около 40–50%). Это показывает выполнение требований по поддержке отечественных производителей.

22

Әкімшілік-аумақтық бірліктерге, олардың құрамдас бөліктері және мемлекет меншігіндегі объектілерге атау беру, қайта атау қалай жүргізіледі?

- Әкімшілік-аумақтық бірліктер (елдімекендер) және олардың құрамдасбөліктеріне (көше, даңғыл, көпір т.б.) атау беруде ең алдымен жергіліктітұрғындардың пікірі ескеріледі. Сәйкесінше, атау беру, қайта атау тәртібіреспубликалық "Тарихи тұлғалар", "Дәстүрлі атаулар", "Жер-су атаулары" тізімдері бойынша жүргізіледі. Жергілікті қоғамдастық жиналысыныңқорытындысына сәйкес өкілді жәнеатқарушы органдардың бірлескеншешімі негізінде облыстық ономастика комиссиясынының қарауынаұсынылады. Ауыл, ауылдық округ, кент, аудандық маңызы бар қала елдімекендері мен құрамдас бөліктері үшіноблыстық ономастика комиссиясы, ал облыстық маңызы бар қала көшелерінереспубликалық ономастика комиссиясықорытынды береді. Қазіргі уақыттаономастикалық нысандарға (көше, объект атауы, елді мекен т.б.) жекетұлғалардың есімдерінен гөрі, дәстүрліатаулар мен жер-су атауларын қоюғабасымдық беріледі. Мемлекетменшігіндегі объектілерге тоқталатынболсақ, оларға атау беру, қайта атаужоғарыда көрсетілген тізімдерге сәйкес, сондай-ақ ұжым қолдауы арқылы жүзегеасады. Мемлекеттік меншіктегінысандарға атау беру республикалықономастика комиссиясыныңқорытындысы негізінде жүзеге асады. 

 

Каким путем происходит присвоение наименований, переименование административно-территориальных единиц, их составных частей и государственных объектов?

- Присвоение наименований административно-территориальным единицам (населённым пунктам) и их составным частям (улицам, проспектам, мостам и иным объектам) осуществляется с обязательным учётом мнения местного населения.

Процедуры присвоения и переименования реализуются в соответствии с республиканскими перечнями «Тарихитұлғалар», "Дәстүрлі атаулар", «Жер-су атаулары".

По результатам общественных обсуждений и на основании совместного решения представительных и исполнительных органов соответствующие материалы направляются на рассмотрение областной ономастической комиссии.

В отношении населённых пунктов (аулов, сельских округов, посёлков, городов районного значения) и их составных частей заключение предоставляет областная ономастическая комиссия. По вопросам наименования улиц городов областного значения заключение предоставляет республиканская ономастическая комиссия.

На современном этапе присвоении наименований ономастическим объектам (улицам, объектам, населённым пунктам и др.) приоритет отдаётся традиционным и историко-географическим наименованиям, а не именам собственных лиц.

Присвоение и переименование объектов государственной собственности осуществляется в соответствии с вышеуказанными перечнями, а также при наличии поддержки соответствующего трудового коллектива. Окончательное решение принимается на основании заключения республиканской ономастической комиссии.

23

ҚР-дағы Тіл туралы заңнамасын бұзғаны үшін қандай жауаптылық көзделген?

- "Қазақстан Республикасындағы Тілтуралы" ҚР заңнамасын бұзғаны үшінжауаптылық Әкімшілік-құқықбұзушылық туралы Кодекстің 75,455-баптарына сәйкес жүзеге асырылады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралыКодекстің 75-бабына сәйкес тіл туралызаңның 21-бабында көрсетілгенталаптарды сақтамау, ең алдыменескерту, 1 жыл ішінде қайталаныпжасалса айыппұл салуға әкеп соғады. Құқық бұзушылық түрлері: ас мәзірлерінің тек қана орыс немесе басқада тілдерде рәсімделуі, көрнекіақпараттар мен деректемелерді тек орыстілінде ғана орналастыру жәнетеңтүпнұсқалы аударманың сақталмауы, әдеби тіл нормасына сәйкессіздік т.б. ҚР Әкімшілік-құқық бұзушылық туралыКодекстің 455-бабының 3-тармағына сәйкес жарнама тарату тілдерінебелгіленген талаптарды бұзу айыппұлсалуға әкеп соғады.

 

Какая ответственность предусмотрена за нарушение законодательства РК "О языках"

- Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан «О языках в Республике Казахстан» наступает в соответствии со статьями 75 и 455 Кодекса Республики Казахстан "Об административных правонарушениях".

Согласно статье 75 Кодекса "Об административных правонарушениях" несоблюдение требований, предусмотренных статьёй 21 Закона «О языках в Республике Казахстан», влечёт предупреждение, а при повторном совершении правонарушения в течение одного года — наложение административного штрафа.

К видам правонарушений относятся: оформление меню исключительно на русском или иных языках без использования государственного языка, размещение визуальной информации и реквизитов только на русском языке, несоблюдение идентичности перевода, нарушение нормы литературного языка и другие аналогичные нарушения.

В соответствии с пунктом 3 статьи 455 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях нарушение установленных требований к языкам распространения рекламы влечёт наложение административного штрафа.

24

Жедел жәрдем қандай жағдайда шақырылады?

- Жедел жәрдем – бұл науқастың өміріненемесе денсаулығына қауіптіжағдайларда дереу медициналық көмеккөрсету қызметі. ҚазақстанРеспубликасында жедел жәрдем қызметіГОБМП (Гарантталған тегінмедициналық көмек) және МӘМС жүйесі аясында тегін көрсетіледі.

Жедел жәрдем шақыруға көрсеткішжағдайлар:

Өмірге қауіп төндіретін жағдайлар:

- Жүрек-қан тамырларының өткіраурулары: инфаркт, ауыр тахикардия, жүрек тоқтауы;

- Миға қан құйылу, инсульт белгілері: бет әлпетінің қисайуы, сөйлеудіңбұзылуы, қол-аяқтың әлсіреуі. Жеделтыныс алу жеткіліксіздігі, қатты ентігу, дем алудың қиындауы;

- Кенеттен естен тану немесе құсу, әлсіреу, сана жоғалту;

Жарақаттар мен уланулар:

- Ауыр жарақаттар: сыну, кесілгеннемесе күйген жарақаттар;

- Химиялық, тағамдық немесе дәрі-дәрмекпен улану.

Жағдайы шұғыл бақылауды қажетететін науқастар:

- Балаларда жоғары температура кезінде, конвульсиялар, кенеттен нашарлау. - Созылмалы аурулары бар адамдарда (қанқысымы, қант диабеті, эпилепсия, жүрекаурулары) кенет асқыну байқалған кезде.

Ауыр психо-эмоциялық немесеәлеуметтік жағдайлар:

- Қауіпті өзін-өзі жарақаттау немесе өзінөлтіру әрекеті болған жағдайда. Ауырпсихикалық жағдайда науқасқа шұғылмедициналық көмек қажет.

Жедел жәрдемді 103 нөмірінехабарласып шақырады.

Қоңырау кезінде диспетчер жағдайдысипаттауын сұрайды, медициналықбригада шақырылады. Науқасқа келгенмамандар қажетті диагностика, алғашқыкөмек көрсетеді және қажет болғанжағдайда стационарға жеткізеді.

 

В каких случаях вызывается скорая помощь?

- Скорая помощь — это служба экстренной медицинской помощи, оказываемая при состояниях, угрожающих жизни или здоровью пациента. В Республике Казахстан служба скорой помощи предоставляется бесплатно в рамках ГОБМП (гарантированная бесплатная медицинская помощь) и системы ОСМС.

Показания для вызова скорой помощи:

Состояния, угрожающие жизни:

- Острые сердечно-сосудистые заболевания: инфаркт, тяжёлая тахикардия, остановка сердца.

- Признаки инсульта или кровоизлияния в мозг: перекос лица, нарушение речи, слабость в руках или ногах.

- Острая дыхательная недостаточность, сильная одышка, затруднённое дыхание.

- Внезапная потеря сознания, рвота, резкая слабость, утрата сознания.

Травмы и отравления:

- Тяжёлые травмы: переломы, резаные раны, ожоги.

- Химические, пищевые или лекарственные отравления.

Состояния, требующие срочного наблюдения:

- У детей — высокая температура, судороги, внезапное ухудшение состояния.

- У лиц с хроническими заболеваниями (артериальная гипертензия, сахарный диабет, эпилепсия, болезни сердца) — внезапное обострение.

Тяжёлые психоэмоциональные или социальные ситуации:

- Попытка самоповреждения или суицида.Тяжёлое психическое состояние, требующее неотложной медицинской помощи.

Скорая помощь вызывается по номеру 103. Во время звонка диспетчер попросит описать состояние пациента, после чего направляется медицинская бригада. Прибывшие специалисты проводят необходимую диагностику, оказывают первую помощь и при необходимости доставляют пациента в стационар.

25

Қандай жағдайда дәрігерді үйге шақыруға болады?

- Дәрігерді үйге шақыру – бұл науқастыңжағдайына байланысты медициналықбақылау мен көмек алу мүмкіндігі, әсіресе, ол емханаға немесе стационарғаөздігінен бара алмайтын жағдайдақолданылады. ҚазақстанРеспубликасында бұл қызмет ГОБМП (гарантталған тегін медициналық көмек) және МӘМС жүйесі аясындаұйымдастырылады.

Дәрігерді үйге шақыруға көрсеткішжағдайлар:

- қозғала алмау немесе қозғалысшектеулігі:

- Науқас ауруына байланысты өздігіненемханаға бара алмайды (мысалы, ауыржарақат, инсульттен кейінгі жағдай, мүгедектік, әлсіреу).

Жедел медициналық жағдайлар:

- Денсаулыққа қауіп төндіретінсимптомдар бар кезде (жоғарытемпература, күшті әлсіздік, ентігу, кенет басталған ауырсыну, жүрек-қантамыр немесе тыныс алу жүйесібелгілері). Дәрігер науқастың жағдайынбағалап, шұғыл шараларды қолданадынемесе стационарға жолдама береді.

Созылмалы аурудың асқынуы:

- Қант диабеті, гипертония, жүрекнемесе бүйрек аурулары сияқтысозылмалы патологиялары бар пациенттердің жағдайы нашарлағанкезде. Мұндай науқастарға дәрігер дәрі-дәрмек тағайындайды, жағдайынбақылауға алады.

Балалар мен жүкті әйелдер:

- Жүктілік кезінде профилактикалықнемесе шұғыл тексеру қажет болғанда.

- Кішкентай балаларда жоғарытемпература немесе тыныс алуқиындықтары байқалған кезде.

Үйге шақыру тәртібі:

- Науқас немесе оның заңды өкіліемхананың тіркеу бөліміне хабарласып, дәрігерді шақыру туралы өтініш береді. Өтініш тіркеледі және учаскелік дәрігернауқастың жағдайын бағалап, келгенуақытта қажетті медициналық қызметкөрсетеді.

В каких случаях можно вызвать врача на дом?

- Вызов врача на дом — это возможность получить медицинский контроль и помощь в зависимости от состояния пациента, особенно если он не может самостоятельно прийти в поликлинику или стационар. В Республике Казахстан эта услуга организуется в рамках ГОБМП (гарантированная бесплатная медицинская помощь) и системы ОСМС.

Показания для вызова врача на дом:

- Неспособность к передвижению или ограниченная мобильность:

- Пациент не может самостоятельно добраться до поликлиники из-за болезни (например, тяжёлые травмы, состояние после инсульта, инвалидность, слабость).

Срочные медицинские состояния:

- При наличии симптомов, угрожающих здоровью (высокая температура, сильная слабость, одышка, внезапная боль, признаки сердечно-сосудистых или дыхательных нарушений).

- Врач оценивает состояние пациента, принимает срочные меры или выдаёт направление в стационар.

Обострение хронических заболеваний:

- У пациентов с хроническими патологиями, такими как сахарный диабет, гипертония, болезни сердца или почек, при ухудшении состояния. Врач назначает лекарства и контролирует состояние.

Дети и беременные женщины:

- При необходимости профилактического или экстренного осмотра во время беременности. 

- У маленьких детей — при высокой температуре или затруднённом дыхании.

Порядок вызова врача на дом:

Пациент или его законный представитель обращается в регистратуру поликлиники с заявлением о вызове врача.

Заявка регистрируется, и участковый врач оценивает состояние пациента и при посещении оказывает необходимую медицинскую помощь.

 

26

Медициналық ұйымға (емханаға) қалай бекітілуге болады?

- Көрсетілетін қызметті тұрғылықтыжері өзгерген жағдайда (көшіп – қону), бекітілімнің медициналық ұйымын(жылына 2 мәрте еркін бекітілугеболады), бекіту науқаны кезінде 1 қыркүйектен 1 қарашаға дейін (бекітукелесі жылдың қаңтарынан бастапкүшіне енеді) пайдалануға болады.

ҚР ДСМ 2020 жылғы 13 қарашадағы № 194 бұйрығымен бекітілгенмедициналық-санитариялық алғашқыкөмек көрсететін денсаулық сақтауұйымдарына жеке тұлғаларды бекітуқағидаларының 25-тармағына сәйкесмемлекеттік көрсетілетін қызмет«электрондық үкімет» веб-порталы арқылы – 1 жұмыс күні көрсетіледі(пациент жұмыс уақыты аяқталғаннанкейін, демалыс және мереке күндеріжүгінген кезде ҚазақстанРеспубликасының Еңбек кодексінесәйкес күндер өтініштерді қабылдаужәне Мемлекеттік қызмет көрсетунәтижелерін беру келесі жұмыс күніжүзеге асырылады).

Портал арқылы сіз қызметті бірнешетәсілмен ала аласыз:

ЭЦҚ көмегімен:

- Порталда авторизациядан өтіңізнемесе тіркеліңіз;

- «Онлайн сұратым» батырмасынбасыңыз;

- Сұранымның ашық жолдарын толтыру;

- Өтінімге электрондық цифрлыққолтаңбамен (ЭЦҚ) көмегімен қолқойыңыз;

- Жеке кабинетте («Қызметтерді алутарихы» бөлімінде) көрсетілген уақытішінде келіп түсетін сіздің өтініміңіздіөңдеу туралы хабарламамен танысыңыз.

Портал жөндеу жұмыстарын жүргізугебайланысты техникалық үзілістердіқоспағанда, тәулік бойы жұмыс істейді.

Как прикрепиться к медицинской организации (поликлинике)?

- Услугой можно воспользоваться в случае перемены места жительства (переезд), при желании сменить медицинскую организацию прикрепления (свободное прикрепление – подобная смена возможна 2 раза в год), при Кампании прикрепления с 1 сентября по 1 ноября (прикрепление вступает в силу с января 2026 года).

В соответствии с пунктом 25 Правил прикрепления физических лиц к организациям здравоохранения, оказывающим первичную медико-санитарную помощь, утвержденных приказом МЗ РК от 13 ноября 2020 года №194, государственная услуга через веб-портал «электронного правительства» оказывается – 1 рабочий день (при обращении пациента после окончания рабочего времени, в выходные и праздничные дни, согласно Трудовому кодексу Республики Казахстан прием заявлений и выдача результатов оказания государственной услуги осуществляется следующим рабочим днем).

Через портал вы можете получить услугу несколькими способами:

С помощью ЭЦП:

- Авторизоваться на портале или зарегистрироваться;

- Перейти по кнопке «Заказать услугу онлайн»;

- Заполнить поля электронного запроса;

- Подписать заявку электронной цифровой подписью (ЭЦП)  В личном кабинете (в разделе «История получения услуг») ознакомиться с обработанной справкой и предъявить по месту требования. График работы портала круглосуточно, за исключением технических перерывов в связи с проведением ремонтных работ.

 

27

Қала аумағын көгалдандыру бойынша ұсыныс қалай беріледі?

- 1. Ұсыныс дайындау. Ұсыныстамыналар көрсетіледі:

2. Ұсынысты мына мекемелердің бірінеберуге болады:

3. Ұжымдық ұсыныс тиімді, өйткені, егер ұсынысқа бірнеше тұрғын қолқойса, қаралу ықтималдығы жоғарыболады.

4. Егер ірі көгалдандыру жобасы болса(сквер, аллея, демалыс аймағы):

5. Мемлекеттік орган ұсынысты қарап, заң бойынша 15–30 жұмыс күні ішіндересми жауап береді.

Мысал

Дата публикации

12 июня 2026